Hoofdstuk 1: DRAAGKRACHT
Signalen van de planeet
Noodsignalen: klimaatveranderingen, voedseltekorten
Draaglast Draagkracht
Eten Natuurlijk kapitaal van de aarde
Wonen Ecosysteem
Werken Natuurlijke kringlopen met eigen tempo
Afval
Overshoot = als de draaglast groter wordt dan de draagkracht consumeren we meer van de aarde dan ze
ons kan geven
- Earth overshoot day: de dag van een bepaald jaar -geteld vanaf 1 januari wanneer de mensheid
wereldwijd net zoveel van de aardse grondstoffen, voedingswaren en dergelijke heeft opgebruikt
als wat de aarde in één jaar tijd terug kan opbrengen
Onproductief land: woestijn, gebergtes, ijsmassa’s
Bioproductief land: waar voedsel is (bossen, weiden, akkers) (23%)
Kan hulpbronnen produceren. Door natuurlijke kringloop kunnen deze worden hernieuwd en terug
beschikbaar worden gesteld.
Biocapaciteit= de aarde kan zich in eigen tempo herstellen van het gebruik dat we ervan maken
1. Bos: vezels voor papier, brandhout
2. Weiland of grasland: grazen van dieren die gebruikt worden voor vlees, wol, melk
3. Akkerland: telen van gewassen die dienen als veevoeder, voedsel voor mens, olie
4. Visgrond: produceren van vis en zeevruchten
5. Bouwgrond: gebouwen om te wonen en werken, wegen om zich te verplaatsen
6. Energiegrond: oppervlakte bos die nodig is om CO2 op te nemen die vrijkomt bij het gebruik van
fossiele brandstoffen
Eerlijk aarde-aandeel => iedereen 2,1 ha per jaar => wordt kleiner als bevolking ↑
=> gemiddelde Belg 7 ha per jaar
EVA = Ecologische VoetAfdruk
Alles wat een persoon gebruikt in één jaar omzetten in biologisch productieve oppervlakten
Verkleinen?
1 voeding eigen streek
2 openbaar vervoer
3 lagere kamertemperatuur
4 recuperatie regenwater
5 minder vlees eten
Duurzame ontwikkeling= een ontwikkeling die tegemoet komt aan de noden van het heden zonder de
behoeftevoorziening van de toekomstige generaties in het gedrang te brengen
- Ecologisch
- Economisch (houdbaar: economisch beperkt ecologisch)
- Sociaal (leefbaar: economisch behouden voor welzijn van samenleving)
Economische welvaart moet leiden tot sociale gelijkheid
Economische ontwikkeling moet rekening houden met de impact van de ecologie
Duurzame ontwikkeling
- Te eenzijdig gericht op economische groei
, - Systeem is in crisis
=>Gevolgen?
1. Klimaat: klimaatveranderingen t.g.v. overmatige CO2-uitstoot
2. Biodiversiteit: ecosystemen en biodiversiteit in gedrang door ontginning regenwoud
3. Armoede: toename van kloof tss arm-rijk
4. Grondstoffen: uitputting van grondstoffen
=> nieuw model
Natuurlijk omgeving
Maatschappij
Economie
Economische groei moet niet stoppen, maat moet evolueren naar een duurzame inpassing in een
sociaal rechtvaardige maatschappij, rekening houdend met de ecologische beperking van de aarde
Voorbeeld: de vleesproductie vraagt veel graasland en akkerland voor voedergewassen dit gaat ten
koste van grote stukken regenwoud. Door de vleesconsumptie te beperken en onze overdadige
voedingsgewoonten te veranderen komt er ruimte voor voedingsgewassen in de akkerbouw
Hoofdstuk 2: wereldvoedselvoorziening
De wereldvoorziening is ongelijk verdeeld over de wereld. In het rijke noorden is er overschot. Het
voedselprobleem komt voor in Zuid-Amerika, Afrika en Zuidoost-Azië.
Het % ondervoeding is het grootst in Centraal-Afrika. Het # ondervoeden is het grootst in China en India
(door het grote # inwoners in beide landen)
HDI= human development index
Arm land
Voldoende energieaanbod
- Eenzijdige voeding
Te kort: aan eiwitten onder de vorm van zuivel, vis en eieren en teveel aan graan,
knolgewassen, vetten
Gevolg: tekort aan bouwstoffen waardoor groeistoornissen en andere verstoringen in de
lichamelijke ontwikkeling
Rijk land
- Overconsumptie van: eiwitten (vlees, vis, ei), vetten, oliën, suikers, groenten en fruit
- Gevolg: hart- en vaatziekten, overgewicht, diabetes (samen met gebrek aan beweging;
beschavingsziekten)
Vlees wordt in ontwikkelingslanden aanzien als een statussymbool. Bij een stijgende welvaart stijgt de
vleesconsumptie.
Vb. Als Chinezen evenveel steak op hun bord zouden willen als Amerikanen dan zou daarvoor 49 miljoen
ton vlees extra voor nodig zijn. Als je weet dat de productie van 1 kg rundvlees 7 kg granen nodig heeft dan
is er veel landbouw voor voedergewassen en dreigt een tekort aan voedselgewassen
Bodemdegradatie
3 oorzaken van verzilting
- Verdamping van het grondwater
- Zeewaterniveau stijgt => polders in kustgebieden verzouten
- Irrigatie zonder drainage
Signalen van de planeet
Noodsignalen: klimaatveranderingen, voedseltekorten
Draaglast Draagkracht
Eten Natuurlijk kapitaal van de aarde
Wonen Ecosysteem
Werken Natuurlijke kringlopen met eigen tempo
Afval
Overshoot = als de draaglast groter wordt dan de draagkracht consumeren we meer van de aarde dan ze
ons kan geven
- Earth overshoot day: de dag van een bepaald jaar -geteld vanaf 1 januari wanneer de mensheid
wereldwijd net zoveel van de aardse grondstoffen, voedingswaren en dergelijke heeft opgebruikt
als wat de aarde in één jaar tijd terug kan opbrengen
Onproductief land: woestijn, gebergtes, ijsmassa’s
Bioproductief land: waar voedsel is (bossen, weiden, akkers) (23%)
Kan hulpbronnen produceren. Door natuurlijke kringloop kunnen deze worden hernieuwd en terug
beschikbaar worden gesteld.
Biocapaciteit= de aarde kan zich in eigen tempo herstellen van het gebruik dat we ervan maken
1. Bos: vezels voor papier, brandhout
2. Weiland of grasland: grazen van dieren die gebruikt worden voor vlees, wol, melk
3. Akkerland: telen van gewassen die dienen als veevoeder, voedsel voor mens, olie
4. Visgrond: produceren van vis en zeevruchten
5. Bouwgrond: gebouwen om te wonen en werken, wegen om zich te verplaatsen
6. Energiegrond: oppervlakte bos die nodig is om CO2 op te nemen die vrijkomt bij het gebruik van
fossiele brandstoffen
Eerlijk aarde-aandeel => iedereen 2,1 ha per jaar => wordt kleiner als bevolking ↑
=> gemiddelde Belg 7 ha per jaar
EVA = Ecologische VoetAfdruk
Alles wat een persoon gebruikt in één jaar omzetten in biologisch productieve oppervlakten
Verkleinen?
1 voeding eigen streek
2 openbaar vervoer
3 lagere kamertemperatuur
4 recuperatie regenwater
5 minder vlees eten
Duurzame ontwikkeling= een ontwikkeling die tegemoet komt aan de noden van het heden zonder de
behoeftevoorziening van de toekomstige generaties in het gedrang te brengen
- Ecologisch
- Economisch (houdbaar: economisch beperkt ecologisch)
- Sociaal (leefbaar: economisch behouden voor welzijn van samenleving)
Economische welvaart moet leiden tot sociale gelijkheid
Economische ontwikkeling moet rekening houden met de impact van de ecologie
Duurzame ontwikkeling
- Te eenzijdig gericht op economische groei
, - Systeem is in crisis
=>Gevolgen?
1. Klimaat: klimaatveranderingen t.g.v. overmatige CO2-uitstoot
2. Biodiversiteit: ecosystemen en biodiversiteit in gedrang door ontginning regenwoud
3. Armoede: toename van kloof tss arm-rijk
4. Grondstoffen: uitputting van grondstoffen
=> nieuw model
Natuurlijk omgeving
Maatschappij
Economie
Economische groei moet niet stoppen, maat moet evolueren naar een duurzame inpassing in een
sociaal rechtvaardige maatschappij, rekening houdend met de ecologische beperking van de aarde
Voorbeeld: de vleesproductie vraagt veel graasland en akkerland voor voedergewassen dit gaat ten
koste van grote stukken regenwoud. Door de vleesconsumptie te beperken en onze overdadige
voedingsgewoonten te veranderen komt er ruimte voor voedingsgewassen in de akkerbouw
Hoofdstuk 2: wereldvoedselvoorziening
De wereldvoorziening is ongelijk verdeeld over de wereld. In het rijke noorden is er overschot. Het
voedselprobleem komt voor in Zuid-Amerika, Afrika en Zuidoost-Azië.
Het % ondervoeding is het grootst in Centraal-Afrika. Het # ondervoeden is het grootst in China en India
(door het grote # inwoners in beide landen)
HDI= human development index
Arm land
Voldoende energieaanbod
- Eenzijdige voeding
Te kort: aan eiwitten onder de vorm van zuivel, vis en eieren en teveel aan graan,
knolgewassen, vetten
Gevolg: tekort aan bouwstoffen waardoor groeistoornissen en andere verstoringen in de
lichamelijke ontwikkeling
Rijk land
- Overconsumptie van: eiwitten (vlees, vis, ei), vetten, oliën, suikers, groenten en fruit
- Gevolg: hart- en vaatziekten, overgewicht, diabetes (samen met gebrek aan beweging;
beschavingsziekten)
Vlees wordt in ontwikkelingslanden aanzien als een statussymbool. Bij een stijgende welvaart stijgt de
vleesconsumptie.
Vb. Als Chinezen evenveel steak op hun bord zouden willen als Amerikanen dan zou daarvoor 49 miljoen
ton vlees extra voor nodig zijn. Als je weet dat de productie van 1 kg rundvlees 7 kg granen nodig heeft dan
is er veel landbouw voor voedergewassen en dreigt een tekort aan voedselgewassen
Bodemdegradatie
3 oorzaken van verzilting
- Verdamping van het grondwater
- Zeewaterniveau stijgt => polders in kustgebieden verzouten
- Irrigatie zonder drainage
