Overzicht
Pagina 1 van 106
, Les 1: Wat is organisatiepsychologie?
HB : Hoofdstuk 1
Een goede plek om te werken
Sunday Times: list of the ‘100 best companies to work for’
Wat maakt organisaties zo goed om voor te werken?
1 Kwaliteit van het leiderschap
2 Welzijn = werk-privé evenwicht & stressniveau
3 Relatie met directe chef
4 Vriendelijke collega’s, teamspirit
5 Eerlijk behandeld worden inzake loon, beloning, voordelen, …
6 De steun van het bedrijf aan de gemeenschap
7 Relatie met collega’s en bedrijf op zich
8 Mogelijkheden tot persoonlijke ontwikkelingen en carrière verloop
En voor de tegengestelde redenen kan een organisatie eveneens een verschrikkelijke werkplek zijn!
Deze eigenschappen vormen ook een deel van OB.
Welke factoren maken een organisatie succesvol?
- Hoe leren werknemers de “tricks of the trade”?
- De motivatie van werkenemers
- De organisatiecultuur
- Een effectieve leiderschapsstijl
- De communicatie tussen het management en de werknemers
Wat is organisatiepsychologie?
Organisatiepsychologie is de studie die tracht inzicht te verwerven in hoe een individu zich in groep
en in een organisatie gedraagt.
Toepassing heeft baten voor zowel werknemer als werkgever
= houdt zich bezig met mensen in een organisatie
= begrijpen, voorspellen en controleren van menselijk gedrag
= de studie die tracht inzicht te verwerven in hoe een individu zich in groep en in een
organisatie gedraagt
OP is een mix van psychologie (denkproces) + sociologie (samenleving) + antropologie (groepen)
De karakteristieken van OB:
Toegepaste focus
Contingentiebenadering = gedrag verandert naar gelang de situatie (vb. cultuurverschillen)
Pagina 2 van 106
, Nadruk op de rigoureuze studie = studie volgens regels en een bepaalde systematiek
Commonsense thinking : vaak gebaseerd op foute percepties of foute conclusies (botst met
de rigoureuze studies)
Positivisme = OB gelooft dat je ook via wetenschappelijke studies inzicht kan krijgen in het gedrag
van mensen en organisaties.
Interpretivisttradition = OB gelooft dat dat de mens zelf ook moet begrijpen hoe de mensheid denkt
en zich gedraagt
Discourse = verschillende manieren van informatie samenbrengen (via ideeën, veronderstellingen,
woordenschat, …)
Waarom bestaan organisaties?
Een organisatie is een afgebakende en gecoördineerde groep mensen, die zich samen inzetten voor
een gezamenlijk doel.
Twee bestaansredenen:
- organisaties bieden synergie
- maakt taakverdeling mogelijk
De relevantie van OB
De prestatievergelijking in organisatiegedrag:
Job performance = personal and/or group attributes work effort people make
organisational support they receive
We willen kennis over de prestaties van de medewerkers
“Human resource performance”
Beschouw “Human resource performance” als een sociale uitwisseling tussen werknemer en
organisatie.
“Contributions” – Wat geeft de werknemer aan de organisatie?
“Inducements”- Wat krijgt de werknemer van de organisatie?
Wanneer contributions en inducements zouden in balans moeten zijn!
Sociale uitwisseling impliceert een psychologisch contract
= Onuitgesproken verwachtingen van werknemer en organisatie; steunt op wederzijds vertrouwen.
Wat als het psychologisch contract verbroken wordt?
Ø Uitspreken / stilte
Pagina 3 van 106
, Ø Verwaarlozing / destructie
Ø Ontslag; “Brain drain” wanneer er kennis uit het bedrijf verdwijnt door ontslag en het
concurrentieel voordeel in gedrang komt vb. Goed opgeleide ingenieur
Dit kan worden toegepast op individuen, teams en organisaties
Afhankelijke variabelen Onafhankelijke variabelen
Voorbeelden: Individu Groep Organisatie
§ Productiviteit, ROI, “Fortune § Biografie § Communicatie § Cultuur
100” § Persoonlijkheid § Andere groepen § Structuur
§ Absenteïsme § Waarden & § Macht & politiek § Ontwerp
§ Verloop / loyaliteit attituden § Conflict § Technologie
§ Betrokkenheid (“Engagement”) § Capaciteiten § Groepsstructuur § Werkprocessen
§ Jobsatisfactie/ werkstress § Perceptie § Werkteams § Selectieproces
§ Motivatie § Leiderschap § Training
§ Individueel leren § Beslissingen programma’s
§ Beslissingen § Beoordeling
Afhankelijke variabelen; zo concreet mogelijk maken om te kunnen meten!
Doel OB: verbanden onderzoeken tussen onafhankelijke en afhankelijke variabelen + het gedrag van
mensen binnen organisatie verklaren, voorspellen en sturen
Probleem: weinig absolute wetten; nood aan contingentiebenadering:
X (onafhankelijk) leidt tot Y (afhankelijk) onder voorwaarde Z ; hier spreekt men van interactie-
effecten!
Iedereen die het gedrag van mensen in organisaties wil
Voorspellen (moet eerst kunnen verklaren):
Vb: Wanneer ontstaan er emotionele conflicten tussen werknemers?
Verklaren
Diversiteit verhoogt conflicten
Sturen (moet eerst kunnen verklaren):
Conflicten verminderen door diversiteit te verlagen. (Maar hou rekening met
contingenties: diversiteit verminderen, heeft ook andere potentiele impact).
We moeten eerst begrijpen (1) waarom organisaties bestaan, en (2) wat het management doet
binnen die organisatie.
Waarom bestaan organisaties?
Antwoord: omdat individuen gelimiteerd zijn in hun fysische en mentale capaciteiten. In organisaties
kunnen die individuen hun capaciteiten bundelen om zo meer te bereiken.
Organisaties
= tuig om doel van mensen te verwezenlijken
Pagina 4 van 106
Pagina 1 van 106
, Les 1: Wat is organisatiepsychologie?
HB : Hoofdstuk 1
Een goede plek om te werken
Sunday Times: list of the ‘100 best companies to work for’
Wat maakt organisaties zo goed om voor te werken?
1 Kwaliteit van het leiderschap
2 Welzijn = werk-privé evenwicht & stressniveau
3 Relatie met directe chef
4 Vriendelijke collega’s, teamspirit
5 Eerlijk behandeld worden inzake loon, beloning, voordelen, …
6 De steun van het bedrijf aan de gemeenschap
7 Relatie met collega’s en bedrijf op zich
8 Mogelijkheden tot persoonlijke ontwikkelingen en carrière verloop
En voor de tegengestelde redenen kan een organisatie eveneens een verschrikkelijke werkplek zijn!
Deze eigenschappen vormen ook een deel van OB.
Welke factoren maken een organisatie succesvol?
- Hoe leren werknemers de “tricks of the trade”?
- De motivatie van werkenemers
- De organisatiecultuur
- Een effectieve leiderschapsstijl
- De communicatie tussen het management en de werknemers
Wat is organisatiepsychologie?
Organisatiepsychologie is de studie die tracht inzicht te verwerven in hoe een individu zich in groep
en in een organisatie gedraagt.
Toepassing heeft baten voor zowel werknemer als werkgever
= houdt zich bezig met mensen in een organisatie
= begrijpen, voorspellen en controleren van menselijk gedrag
= de studie die tracht inzicht te verwerven in hoe een individu zich in groep en in een
organisatie gedraagt
OP is een mix van psychologie (denkproces) + sociologie (samenleving) + antropologie (groepen)
De karakteristieken van OB:
Toegepaste focus
Contingentiebenadering = gedrag verandert naar gelang de situatie (vb. cultuurverschillen)
Pagina 2 van 106
, Nadruk op de rigoureuze studie = studie volgens regels en een bepaalde systematiek
Commonsense thinking : vaak gebaseerd op foute percepties of foute conclusies (botst met
de rigoureuze studies)
Positivisme = OB gelooft dat je ook via wetenschappelijke studies inzicht kan krijgen in het gedrag
van mensen en organisaties.
Interpretivisttradition = OB gelooft dat dat de mens zelf ook moet begrijpen hoe de mensheid denkt
en zich gedraagt
Discourse = verschillende manieren van informatie samenbrengen (via ideeën, veronderstellingen,
woordenschat, …)
Waarom bestaan organisaties?
Een organisatie is een afgebakende en gecoördineerde groep mensen, die zich samen inzetten voor
een gezamenlijk doel.
Twee bestaansredenen:
- organisaties bieden synergie
- maakt taakverdeling mogelijk
De relevantie van OB
De prestatievergelijking in organisatiegedrag:
Job performance = personal and/or group attributes work effort people make
organisational support they receive
We willen kennis over de prestaties van de medewerkers
“Human resource performance”
Beschouw “Human resource performance” als een sociale uitwisseling tussen werknemer en
organisatie.
“Contributions” – Wat geeft de werknemer aan de organisatie?
“Inducements”- Wat krijgt de werknemer van de organisatie?
Wanneer contributions en inducements zouden in balans moeten zijn!
Sociale uitwisseling impliceert een psychologisch contract
= Onuitgesproken verwachtingen van werknemer en organisatie; steunt op wederzijds vertrouwen.
Wat als het psychologisch contract verbroken wordt?
Ø Uitspreken / stilte
Pagina 3 van 106
, Ø Verwaarlozing / destructie
Ø Ontslag; “Brain drain” wanneer er kennis uit het bedrijf verdwijnt door ontslag en het
concurrentieel voordeel in gedrang komt vb. Goed opgeleide ingenieur
Dit kan worden toegepast op individuen, teams en organisaties
Afhankelijke variabelen Onafhankelijke variabelen
Voorbeelden: Individu Groep Organisatie
§ Productiviteit, ROI, “Fortune § Biografie § Communicatie § Cultuur
100” § Persoonlijkheid § Andere groepen § Structuur
§ Absenteïsme § Waarden & § Macht & politiek § Ontwerp
§ Verloop / loyaliteit attituden § Conflict § Technologie
§ Betrokkenheid (“Engagement”) § Capaciteiten § Groepsstructuur § Werkprocessen
§ Jobsatisfactie/ werkstress § Perceptie § Werkteams § Selectieproces
§ Motivatie § Leiderschap § Training
§ Individueel leren § Beslissingen programma’s
§ Beslissingen § Beoordeling
Afhankelijke variabelen; zo concreet mogelijk maken om te kunnen meten!
Doel OB: verbanden onderzoeken tussen onafhankelijke en afhankelijke variabelen + het gedrag van
mensen binnen organisatie verklaren, voorspellen en sturen
Probleem: weinig absolute wetten; nood aan contingentiebenadering:
X (onafhankelijk) leidt tot Y (afhankelijk) onder voorwaarde Z ; hier spreekt men van interactie-
effecten!
Iedereen die het gedrag van mensen in organisaties wil
Voorspellen (moet eerst kunnen verklaren):
Vb: Wanneer ontstaan er emotionele conflicten tussen werknemers?
Verklaren
Diversiteit verhoogt conflicten
Sturen (moet eerst kunnen verklaren):
Conflicten verminderen door diversiteit te verlagen. (Maar hou rekening met
contingenties: diversiteit verminderen, heeft ook andere potentiele impact).
We moeten eerst begrijpen (1) waarom organisaties bestaan, en (2) wat het management doet
binnen die organisatie.
Waarom bestaan organisaties?
Antwoord: omdat individuen gelimiteerd zijn in hun fysische en mentale capaciteiten. In organisaties
kunnen die individuen hun capaciteiten bundelen om zo meer te bereiken.
Organisaties
= tuig om doel van mensen te verwezenlijken
Pagina 4 van 106
