lOMoAR cPSD| 6226736
CV3: Taal 3
1
, lOMoAR cPSD| 6226736
CV3: TAAL 3
1. TAALBELEID
Taalbeleid = een structurele en strategische poging van een schoolteam om de onderwijspraktijk aan te
passen aan de taalleerbehoeften van de leerlingen met het oog op het bevorderen van hun algehele
ontwikkeling en het verbeteren van hun onderwijsresultaten.
KENMERKEN TAALBELEID?
STRUCTUREEL:
- Taalbeleid is geen eenmalige actie
- Taalbeleid moet structureel verankerd zitten in dagelijkse functioneren van school
STRATEGISCH:
- Samen met alle partijen een aanpak uitwerken om taal van lln te verbeteren
- Alle leerkrachten werken hier aan mee
SCHOOLSPECIFIEK EN UNIEK:
- Geen groots, allesomvattend en overal toepasbaar scenario of eenduidig
stappenplan
- Voortdurend zoekproces van wat werkt in de school en hoe kan worden ingespeeld
op veranderingen die zich onderweg voordoen
NOOIT AF:
- Je moet het telkens opnieuw in vraag stellen en bijstellen. Het is essentieel om een
breedgedragen taalbeleid te hebben, voor elke leraar en elke leerling.
WAAROM EEN TAALBELEID?
Bijna vijftien jaar na de talenbeleidsnota die stelde dat "elke leerkracht een
taalleerkracht" is, is de taalrealiteit nóg meer divers geworden en is meertaligheid op
school eerder regel dan uitzondering geworden.
- DAT: Dagelijkse Algemene Taalvaardigheid, de taal die leerlingen elke dag
gebruiken om te communiceren met familie en vrienden.
- CAT: Cognitieve Academische Taalvaardigheid, de taal die leerlingen nodig
hebben om de leerkracht op school te kunnen begrijpen, om te begrijpen wat in
schoolboeken staat, om mee te kunnen praten over de leerstof, ... De
woordenschat is meestal abstracter, uitgebreider en moeilijker dan die in thuistaal.
2
, lOMoAR cPSD| 6226736
TAALBELEID OP VERSCHILLENDE NIVEAUS:
- Taalniveau wordt op verschillende niveaus
uitgewerkt:
o Macroniveau = niveau van de school
o Mesoniveau = niveau van de klas
o Microniveau = niveau van de individuele
leerling
→ Om een effectief en efficiënt taalbeleid te kunnen uitwerken, moet het hele
schoolteam maximaal inzetten op alle niveaus.
→ Er moeten beleidsmatige initiatieven genomen worden én tegelijkertijd
moeten er in de basis ook noden tot verandering, vernieuwing, aanpassingen
aangevoeld worden.
→ Het volstaat bijvoorbeeld niet dat een school een aantal principes uitschrijft
over hoe zij met meertaligheid omgaat als de individuele leerkrachten in hun
klas die principes niet in de praktijk brengen. Omgekeerd geldt ook dat je als
individuele leerkracht onvoldoende talig kan werken als je daarbij niet
ondersteund wordt vanuit het schoolbeleid.
- 7 pijlers waar een goed taalbeleid aan moet voldoen volgens het GO!
o Alle leerkrachten hebben eenzelfde visie op goed onderwijs
o Een verborgen leerplan:
▪ Het maken van taken, presentaties, vragen formuleren... zijn dingen die lln
moeten doen van de lkr zonder dat de lkr daarbij stilstaat dat dit te
maken heeft met taalbeleid
o Taalscreenings uitvoeren om te weten welk niveau de lln hebben en
rekening houden met de taalbehoeften
o Taalgericht onderwijs rust op 3 grote pijlers:
▪ Context = leerkrachten geven betekenis aan leerstof via actualiteit,
leefwereld, concrete problemen…
▪ Interactie = leerlingen problemen laten oplossen en inzichten laten
opbouwen
▪ Taalsteun = logboeken met schooltaal en vakjargon te laten aanleggen,
strategieën voor leesbegrip…
o Een taalbeleid is niet enkel voor taalleerkrachten
o Taalgericht onderwijs houdt rekening met verschillen tussen niveaus van de lln
o Taalbeleid kijkt naar helderheid en laagdrempeligheid van interne en externe
communicatie (mails, brieven…)
3
, lOMoAR cPSD| 6226736
1.1 TAALBELEIDSPLAN
Het taalbeleid van een school is een visie die in een taalbeleidsplan geconcretiseerd moet
worden. Zo’n plan geeft de leerkracht, de leerlingen, maar ook ouders een idee van de
belangrijkste klemtonen, doelstellingen en actiepunten die een school naar voren schuift om
aan taal van de leerlingen te werken.
Dankzij het taalbeleidsplan heb jij als leraar een duidelijk zicht op wat het taalbeleid voor jou en
jouw opdracht concreet betekent.
Een taalbeleidsplan kan volgende gegevens bevatten:
Het schoolreglement van elke school moet aandacht hebben voor het taalbeleidsplan en wat
dat impliceert voor de leraar, leerlingen en ouders.
HOE SCHATTEN DE ONDERWIJSKOEPELS HET BELANG VAN TAALBELEID IN?
- Bij het Gemeenschapsonderwijs! vinden we een visietekst met daarin de
aandachtspunten om tot een goed taalbeleid te komen.
- Katholiek Onderwijs Vlaanderen heeft een taalbegeleidingsproject dat maximale
ontplooiingskansen voor de onderwijstaal Nederlands wil bieden aan minder
taalvaardige leerlingen in het basisonderwijs en het secundair onderwijs voor een
bepaalde doelgroep van scholen
4
CV3: Taal 3
1
, lOMoAR cPSD| 6226736
CV3: TAAL 3
1. TAALBELEID
Taalbeleid = een structurele en strategische poging van een schoolteam om de onderwijspraktijk aan te
passen aan de taalleerbehoeften van de leerlingen met het oog op het bevorderen van hun algehele
ontwikkeling en het verbeteren van hun onderwijsresultaten.
KENMERKEN TAALBELEID?
STRUCTUREEL:
- Taalbeleid is geen eenmalige actie
- Taalbeleid moet structureel verankerd zitten in dagelijkse functioneren van school
STRATEGISCH:
- Samen met alle partijen een aanpak uitwerken om taal van lln te verbeteren
- Alle leerkrachten werken hier aan mee
SCHOOLSPECIFIEK EN UNIEK:
- Geen groots, allesomvattend en overal toepasbaar scenario of eenduidig
stappenplan
- Voortdurend zoekproces van wat werkt in de school en hoe kan worden ingespeeld
op veranderingen die zich onderweg voordoen
NOOIT AF:
- Je moet het telkens opnieuw in vraag stellen en bijstellen. Het is essentieel om een
breedgedragen taalbeleid te hebben, voor elke leraar en elke leerling.
WAAROM EEN TAALBELEID?
Bijna vijftien jaar na de talenbeleidsnota die stelde dat "elke leerkracht een
taalleerkracht" is, is de taalrealiteit nóg meer divers geworden en is meertaligheid op
school eerder regel dan uitzondering geworden.
- DAT: Dagelijkse Algemene Taalvaardigheid, de taal die leerlingen elke dag
gebruiken om te communiceren met familie en vrienden.
- CAT: Cognitieve Academische Taalvaardigheid, de taal die leerlingen nodig
hebben om de leerkracht op school te kunnen begrijpen, om te begrijpen wat in
schoolboeken staat, om mee te kunnen praten over de leerstof, ... De
woordenschat is meestal abstracter, uitgebreider en moeilijker dan die in thuistaal.
2
, lOMoAR cPSD| 6226736
TAALBELEID OP VERSCHILLENDE NIVEAUS:
- Taalniveau wordt op verschillende niveaus
uitgewerkt:
o Macroniveau = niveau van de school
o Mesoniveau = niveau van de klas
o Microniveau = niveau van de individuele
leerling
→ Om een effectief en efficiënt taalbeleid te kunnen uitwerken, moet het hele
schoolteam maximaal inzetten op alle niveaus.
→ Er moeten beleidsmatige initiatieven genomen worden én tegelijkertijd
moeten er in de basis ook noden tot verandering, vernieuwing, aanpassingen
aangevoeld worden.
→ Het volstaat bijvoorbeeld niet dat een school een aantal principes uitschrijft
over hoe zij met meertaligheid omgaat als de individuele leerkrachten in hun
klas die principes niet in de praktijk brengen. Omgekeerd geldt ook dat je als
individuele leerkracht onvoldoende talig kan werken als je daarbij niet
ondersteund wordt vanuit het schoolbeleid.
- 7 pijlers waar een goed taalbeleid aan moet voldoen volgens het GO!
o Alle leerkrachten hebben eenzelfde visie op goed onderwijs
o Een verborgen leerplan:
▪ Het maken van taken, presentaties, vragen formuleren... zijn dingen die lln
moeten doen van de lkr zonder dat de lkr daarbij stilstaat dat dit te
maken heeft met taalbeleid
o Taalscreenings uitvoeren om te weten welk niveau de lln hebben en
rekening houden met de taalbehoeften
o Taalgericht onderwijs rust op 3 grote pijlers:
▪ Context = leerkrachten geven betekenis aan leerstof via actualiteit,
leefwereld, concrete problemen…
▪ Interactie = leerlingen problemen laten oplossen en inzichten laten
opbouwen
▪ Taalsteun = logboeken met schooltaal en vakjargon te laten aanleggen,
strategieën voor leesbegrip…
o Een taalbeleid is niet enkel voor taalleerkrachten
o Taalgericht onderwijs houdt rekening met verschillen tussen niveaus van de lln
o Taalbeleid kijkt naar helderheid en laagdrempeligheid van interne en externe
communicatie (mails, brieven…)
3
, lOMoAR cPSD| 6226736
1.1 TAALBELEIDSPLAN
Het taalbeleid van een school is een visie die in een taalbeleidsplan geconcretiseerd moet
worden. Zo’n plan geeft de leerkracht, de leerlingen, maar ook ouders een idee van de
belangrijkste klemtonen, doelstellingen en actiepunten die een school naar voren schuift om
aan taal van de leerlingen te werken.
Dankzij het taalbeleidsplan heb jij als leraar een duidelijk zicht op wat het taalbeleid voor jou en
jouw opdracht concreet betekent.
Een taalbeleidsplan kan volgende gegevens bevatten:
Het schoolreglement van elke school moet aandacht hebben voor het taalbeleidsplan en wat
dat impliceert voor de leraar, leerlingen en ouders.
HOE SCHATTEN DE ONDERWIJSKOEPELS HET BELANG VAN TAALBELEID IN?
- Bij het Gemeenschapsonderwijs! vinden we een visietekst met daarin de
aandachtspunten om tot een goed taalbeleid te komen.
- Katholiek Onderwijs Vlaanderen heeft een taalbegeleidingsproject dat maximale
ontplooiingskansen voor de onderwijstaal Nederlands wil bieden aan minder
taalvaardige leerlingen in het basisonderwijs en het secundair onderwijs voor een
bepaalde doelgroep van scholen
4
