Algemene didactiek
1
, DEEL 0 – INLEIDING
1. INLEIDING
GOED ONDERWIJS STAAT MIDDEN IN DE WERELD EN IS AFGESTEMD OP HUIDIGE
MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELINGEN. (SAMENLEVING = CONTEXT)
- Opdrachten onderwijs:
o Jongeren voorbereiden op geëngageerd burgerschap, actieve en kritische
deelname aan het maatschappelijk leven.
o Kritische zin van jongeren aanwakkeren of ondersteunen.
- Wereld dringt ook binnen in de klas (midden in de wereld):
o Op vlak van digitale didactiek
o Grote diversiteit tussen lerende in één klasgroep
GOED ONDERWIJS STREEFT ERNAAR DAT LEERLINGEN HUN LEREN IN EIGEN HANDEN NEMEN.
(ZELFSTURINIG = DOEL)
- Leren is actief process
- Om tot effectief en efficiënt leren te komen is het belangrijk dat leerlingen
leerinhoud
o Actief verwerken
o Actief verwerven
- Leren pas tot stand wanneer leerlingen de kennis zelf koppelt aan eerder verworven
kennis
- Leerkracht dient
o Kennis over te dragen
o Leeromgeving ontwerpen waarin leren door lln centraal staat
- Lln dient zelf verantwoordelijkheid op te nemen over
o Eigen leerproces
o Leerkracht dient hem hierin te begeleiden
2
,GOED ONDERWIJS ERKENT LEERLINGEN IN HUN DIVERSITEIT EN NEEMT DEZE DIVERSITEIT ALS
UITGANGSPUNT VOOR HET DIDACTISCH ONTWERP VAN LEEROMGEVING (DIVERSITEIT =
NORM)
- Onderwijs als doel elke lln maximale ontplooiingskansen aan te bieden
- Elke leerling volgens eigen
o Tempo
o Mogelijkheden
o Talenten het leer- en vormingsproces kunnen doorlopen
- Leerlingen verschillen op vlak van
o Voorkennis
o Verstandelijke mogelijkheden
o Leertempo
o Motivatie
o Belangstelling
o Sociaal- culturele achtergrond enz.
▪ Leerkracht dient binnen didactisch en pedagogisch handelen
hiermee rekening te houden
- Vanuit deze visie is het belangrijk leerkracht aandacht heeft voor differentiatie.
Goed onderwijs = gedifferentieerd onderwijs
GOED ONDERWIJS MAAK JE SAMEN (SAMEN LEREN = WEG)
- Leren en samenwerken horen bij elkaar. Interactie met anderen is erg belangrijk.
- Leerlingen leren goed in context waarin communicatie en samenwerkend leren
met andere lln centraal staan.
- Verschillen tussen elkaar zijn vaak meerwaarde binnen eigen leerproces
o Gaat over leren van, aan en met elkaar
- Keuze door lk voor interactievormen en samenwerkingsvormen zeer belangrijk.
- ‘Samen’ geldt niet enkel als ‘einddoel’ maar ook als ‘middel tot’.
3
, DEEL 1 – ALGEMENE DOELEN
1. ALGEMENE DOELEN: WAT WIL JE BEREIKEN MET JE LEERLINGEN?
- Hoe bereidt het onderwijs zich voor op de maatschappij van vandaag en morgen?
o Mens- en maatschappijbeeld LINC-model
o Algemene doelen LINC-model
DRIE TAKEN VAN ONDERWIJS VOLGENS GERT BIESTA
- Er zijn 3 doelen in het onderwijs volgens Biesta:
o Subjectivatie persoonlijke vorming
Kinderen zo gelukkig mogelijk laten worden (persoonlijk)
Gaat over het zo gelukkig mogelijk worden
Risico naar stress en burn-out
Kinderen ondersteunen in persoonlijke ontwikkeling tot een autonoom,
kritisch en verantwoordelijk individu
Kind ontwikkeld zijn eigen identiteit
o Socialisatie leren ‘samen leven’
Kinderen zoveel mogelijk aan de samenleving te laten bijdragen
(burgerschap)
Leerlingen voorbereiden op ‘samen leven’
Lid worden van een samenleving en hun aanpassen aan
verwachtingen van maatschappij door kennis te laten maken met
tradities en praktijken
Zoveel mogelijk aan de samenleving bijdragen
4
, o Kwalificatie knowledge is power
Kinderen zo hoog mogelijk laten presteren (economisch)
Onderwijzen van kennis en vaardigheden die je nodig hebt als
volwassene
Zo hoog mogelijk presteren
Dit kan op ieder vlak!
- Het onderwijs blijkt zowel ‘volgend’ (= gericht op functioneren in huidige
maatschappij) als ‘sturend’ (= gericht op verandering) ten opzichte van de
maatschappij te ontwikkelen.
- Het belang van de 3 taken kan verschillen naargelang het onderwijsniveau.
o Kleuteronderwijs: vooral rond persoonlijke ontwikkeling
o Leerplichtonderwijs: hier wordt kwalificatie steeds belangrijker
- Belangrijk: evenwicht tussen 3 taken
o Te veel socialisatie te weinig aandacht voor verschillen lln
o Te sterkte subjectivatie samen leven komt onder druk
o Te sterke kwalificatie teaching to the test (enkel goed voorbereiden op
afleggen van goede examens)
DE MAATSCHAPPIJ BEÏNVLOEDT HET ONDERWIJS (EN OMGEKEERD?)
- 21st century skills
5
1
, DEEL 0 – INLEIDING
1. INLEIDING
GOED ONDERWIJS STAAT MIDDEN IN DE WERELD EN IS AFGESTEMD OP HUIDIGE
MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELINGEN. (SAMENLEVING = CONTEXT)
- Opdrachten onderwijs:
o Jongeren voorbereiden op geëngageerd burgerschap, actieve en kritische
deelname aan het maatschappelijk leven.
o Kritische zin van jongeren aanwakkeren of ondersteunen.
- Wereld dringt ook binnen in de klas (midden in de wereld):
o Op vlak van digitale didactiek
o Grote diversiteit tussen lerende in één klasgroep
GOED ONDERWIJS STREEFT ERNAAR DAT LEERLINGEN HUN LEREN IN EIGEN HANDEN NEMEN.
(ZELFSTURINIG = DOEL)
- Leren is actief process
- Om tot effectief en efficiënt leren te komen is het belangrijk dat leerlingen
leerinhoud
o Actief verwerken
o Actief verwerven
- Leren pas tot stand wanneer leerlingen de kennis zelf koppelt aan eerder verworven
kennis
- Leerkracht dient
o Kennis over te dragen
o Leeromgeving ontwerpen waarin leren door lln centraal staat
- Lln dient zelf verantwoordelijkheid op te nemen over
o Eigen leerproces
o Leerkracht dient hem hierin te begeleiden
2
,GOED ONDERWIJS ERKENT LEERLINGEN IN HUN DIVERSITEIT EN NEEMT DEZE DIVERSITEIT ALS
UITGANGSPUNT VOOR HET DIDACTISCH ONTWERP VAN LEEROMGEVING (DIVERSITEIT =
NORM)
- Onderwijs als doel elke lln maximale ontplooiingskansen aan te bieden
- Elke leerling volgens eigen
o Tempo
o Mogelijkheden
o Talenten het leer- en vormingsproces kunnen doorlopen
- Leerlingen verschillen op vlak van
o Voorkennis
o Verstandelijke mogelijkheden
o Leertempo
o Motivatie
o Belangstelling
o Sociaal- culturele achtergrond enz.
▪ Leerkracht dient binnen didactisch en pedagogisch handelen
hiermee rekening te houden
- Vanuit deze visie is het belangrijk leerkracht aandacht heeft voor differentiatie.
Goed onderwijs = gedifferentieerd onderwijs
GOED ONDERWIJS MAAK JE SAMEN (SAMEN LEREN = WEG)
- Leren en samenwerken horen bij elkaar. Interactie met anderen is erg belangrijk.
- Leerlingen leren goed in context waarin communicatie en samenwerkend leren
met andere lln centraal staan.
- Verschillen tussen elkaar zijn vaak meerwaarde binnen eigen leerproces
o Gaat over leren van, aan en met elkaar
- Keuze door lk voor interactievormen en samenwerkingsvormen zeer belangrijk.
- ‘Samen’ geldt niet enkel als ‘einddoel’ maar ook als ‘middel tot’.
3
, DEEL 1 – ALGEMENE DOELEN
1. ALGEMENE DOELEN: WAT WIL JE BEREIKEN MET JE LEERLINGEN?
- Hoe bereidt het onderwijs zich voor op de maatschappij van vandaag en morgen?
o Mens- en maatschappijbeeld LINC-model
o Algemene doelen LINC-model
DRIE TAKEN VAN ONDERWIJS VOLGENS GERT BIESTA
- Er zijn 3 doelen in het onderwijs volgens Biesta:
o Subjectivatie persoonlijke vorming
Kinderen zo gelukkig mogelijk laten worden (persoonlijk)
Gaat over het zo gelukkig mogelijk worden
Risico naar stress en burn-out
Kinderen ondersteunen in persoonlijke ontwikkeling tot een autonoom,
kritisch en verantwoordelijk individu
Kind ontwikkeld zijn eigen identiteit
o Socialisatie leren ‘samen leven’
Kinderen zoveel mogelijk aan de samenleving te laten bijdragen
(burgerschap)
Leerlingen voorbereiden op ‘samen leven’
Lid worden van een samenleving en hun aanpassen aan
verwachtingen van maatschappij door kennis te laten maken met
tradities en praktijken
Zoveel mogelijk aan de samenleving bijdragen
4
, o Kwalificatie knowledge is power
Kinderen zo hoog mogelijk laten presteren (economisch)
Onderwijzen van kennis en vaardigheden die je nodig hebt als
volwassene
Zo hoog mogelijk presteren
Dit kan op ieder vlak!
- Het onderwijs blijkt zowel ‘volgend’ (= gericht op functioneren in huidige
maatschappij) als ‘sturend’ (= gericht op verandering) ten opzichte van de
maatschappij te ontwikkelen.
- Het belang van de 3 taken kan verschillen naargelang het onderwijsniveau.
o Kleuteronderwijs: vooral rond persoonlijke ontwikkeling
o Leerplichtonderwijs: hier wordt kwalificatie steeds belangrijker
- Belangrijk: evenwicht tussen 3 taken
o Te veel socialisatie te weinig aandacht voor verschillen lln
o Te sterkte subjectivatie samen leven komt onder druk
o Te sterke kwalificatie teaching to the test (enkel goed voorbereiden op
afleggen van goede examens)
DE MAATSCHAPPIJ BEÏNVLOEDT HET ONDERWIJS (EN OMGEKEERD?)
- 21st century skills
5
