B
I
O
L
O
G
I
E
, 1. Biologische eenheid
Dierlijke- en plantencel
Cel à kleinste organisatie-eenheid (bouwsteen) van een organisme
Weefsel à groep cellen met dezelfde vorm en functie (hetzelfde celtype)
Eencellig à organisme bestaan uit 1 cel. Bv: bacterie, gist, eencellige alg of amoebe
Orgaan à deel van een organisme met een specifieke vorm en functie. Een
organisme bestaat vaak uit verschillende weefseltype
Dierlijke cel
Celmembraan: buitenste laag van het cytoplasma die
de cel vorm geeft en zorgt dat het celplasma in de cel
blijft
Celkern: het deel van een cel dat erfelijke info bevat
Kernmembraan: buitenste laag van de kerncel. Zorgt
ervoor dat erfelijke eigenschappen erin blijven
Cytoplasma: stroperige basissubstantie waarin
orgaancellen drijven, 60 t/m 90% is water
Plantencel
Celmembraan: buitenste deel van het cytoplasma
dat de cel vorm geeft en zorgt dat het cytoplasma
in de cel blijft
Vacuole: ruimte in een cel gevuld met vocht. Een
plantencel heeft een grote centrale vacuole
Cytoplasma: stroperige basissubstantie waarin
organellen drijven. 60 t/m 90% is water
Celwand: stevige structuur rondom een cel;
bestaat uit cellulose
Celkern: bestaat uit kernplasma. De celkern regelt allerlei processen in de cel, hier liggen de
chromosomen (het deel van een celkern dat genen bevat; bestaat uit DNA en eiwitten) in.
Kernmembraan: buitenste laag van de celkern.
,Plastiden: in het cytoplasma komen de volgende plastiden voor:
> Chloroplasten (bladgroenkorrels); deze korrels geven de plant een groene kleur
> Leukoplasten (zetmeelkorrels); hier slaan planten hun reservevoedsel op
> Chromoplasten (gekleurde korrels, bv. rood of oranje); dit zijn veranderde chloroplasten. Een
tomaat was eerst groen en kleur steeds roder
Organen van planten
Blad à deel van een plant als belangrijkste functies fotosynthese en verdamping
Huidmondje à openingen in een blad waardoor koolstofdioxide naar binnen komt en
zuurstof eruit gaat.
Kroonblad: binnenste gekleurde blad dat bij veel
bloemen dient om insecten te lokken
Kelkblad: buitenste groene blad die de bloemknop
(zaadknop) beschermen
Stempel: bovenste deel van de stamper, hier
komen stuifmeelkorrels bij bestuiving op
Vruchtbeginsel: onderste deel van de stamper dat
eicellen bevat. Uit het vruchtbeginsel kan na de
bevruchting een vrucht ontstaan.
Meeldraad (helmdraad en helmknop): mannelijke geslachtsorgaan in een bloem dat
stuifmeelkorrels bevat
Transportweefsel à weefsel van een plant dat als functie heeft om water, mineralen en suikers
te vervoeren. Bijvoorbeeld houtvaten en bastvaten.
- Houtvaten: transportkanalen in de stengel; vervoeren water en mineralen van de wortels richting
de balderen en bloemen
- Bastvaten: transportkanalen in de stengel; vervoeren geproduceerde suikers van de bladeren
richting de wortels. In het vroege voorjaar (wanneer de plant nog geen bladeren heeft) worden
suikers vervoerd van de wortels naar de bladeren voor snelle groei.
Organen van dieren en de mens
(Eenheden van groot naar klein bij een organisme)
, Spijsverteringsstel Uitscheidingsstesel
Bloedvatenstelsel
Lymfevatenstelsel Ademhalingsstelsel
I
O
L
O
G
I
E
, 1. Biologische eenheid
Dierlijke- en plantencel
Cel à kleinste organisatie-eenheid (bouwsteen) van een organisme
Weefsel à groep cellen met dezelfde vorm en functie (hetzelfde celtype)
Eencellig à organisme bestaan uit 1 cel. Bv: bacterie, gist, eencellige alg of amoebe
Orgaan à deel van een organisme met een specifieke vorm en functie. Een
organisme bestaat vaak uit verschillende weefseltype
Dierlijke cel
Celmembraan: buitenste laag van het cytoplasma die
de cel vorm geeft en zorgt dat het celplasma in de cel
blijft
Celkern: het deel van een cel dat erfelijke info bevat
Kernmembraan: buitenste laag van de kerncel. Zorgt
ervoor dat erfelijke eigenschappen erin blijven
Cytoplasma: stroperige basissubstantie waarin
orgaancellen drijven, 60 t/m 90% is water
Plantencel
Celmembraan: buitenste deel van het cytoplasma
dat de cel vorm geeft en zorgt dat het cytoplasma
in de cel blijft
Vacuole: ruimte in een cel gevuld met vocht. Een
plantencel heeft een grote centrale vacuole
Cytoplasma: stroperige basissubstantie waarin
organellen drijven. 60 t/m 90% is water
Celwand: stevige structuur rondom een cel;
bestaat uit cellulose
Celkern: bestaat uit kernplasma. De celkern regelt allerlei processen in de cel, hier liggen de
chromosomen (het deel van een celkern dat genen bevat; bestaat uit DNA en eiwitten) in.
Kernmembraan: buitenste laag van de celkern.
,Plastiden: in het cytoplasma komen de volgende plastiden voor:
> Chloroplasten (bladgroenkorrels); deze korrels geven de plant een groene kleur
> Leukoplasten (zetmeelkorrels); hier slaan planten hun reservevoedsel op
> Chromoplasten (gekleurde korrels, bv. rood of oranje); dit zijn veranderde chloroplasten. Een
tomaat was eerst groen en kleur steeds roder
Organen van planten
Blad à deel van een plant als belangrijkste functies fotosynthese en verdamping
Huidmondje à openingen in een blad waardoor koolstofdioxide naar binnen komt en
zuurstof eruit gaat.
Kroonblad: binnenste gekleurde blad dat bij veel
bloemen dient om insecten te lokken
Kelkblad: buitenste groene blad die de bloemknop
(zaadknop) beschermen
Stempel: bovenste deel van de stamper, hier
komen stuifmeelkorrels bij bestuiving op
Vruchtbeginsel: onderste deel van de stamper dat
eicellen bevat. Uit het vruchtbeginsel kan na de
bevruchting een vrucht ontstaan.
Meeldraad (helmdraad en helmknop): mannelijke geslachtsorgaan in een bloem dat
stuifmeelkorrels bevat
Transportweefsel à weefsel van een plant dat als functie heeft om water, mineralen en suikers
te vervoeren. Bijvoorbeeld houtvaten en bastvaten.
- Houtvaten: transportkanalen in de stengel; vervoeren water en mineralen van de wortels richting
de balderen en bloemen
- Bastvaten: transportkanalen in de stengel; vervoeren geproduceerde suikers van de bladeren
richting de wortels. In het vroege voorjaar (wanneer de plant nog geen bladeren heeft) worden
suikers vervoerd van de wortels naar de bladeren voor snelle groei.
Organen van dieren en de mens
(Eenheden van groot naar klein bij een organisme)
, Spijsverteringsstel Uitscheidingsstesel
Bloedvatenstelsel
Lymfevatenstelsel Ademhalingsstelsel
