Samenvatting Kindzorg

Deel 1 Kindzorg



H1: De zorg voor de pasgeborene na de
bevalling
Warmteverlies voorkomen
Temperatuurverschil voor baby kan 15°C zijn

Belangrijke bron van warmte voor pasgeborene: bruin vet rond nieren en tussen schouderbladen

Zelf warmtehuishouding reguleren door vasoconstrictie  via foetale houding zo klein mogelijk
maken en door isolatie van onderhuids vet (rillen is nog niet mogelijk)

Warmteverlies op 4 manieren:

1. Radiatie (straling): temperatuurverschil tussen lichaam en koude omgeving
2. Evaporatie (verdamping): warmte verliezen via huid en slijmvliezen
3. Convectie (stroming): warmte verliezen via lichaamsoppervlak naar omgevende lucht
4. Conductie (geleiding): afgifte van warmte via huis aan daaraan grenzend materiaal

Koude stress = daling van lichaamstemperatuur na bevalling dat altijd aanwezig is  speelt belangrijke
rol bij op gang komen van ademhaling

Hypothermie gevaarlijk  leidt tot verhoogd zuurstofbehoefte en anaerobe stofwisseling 
melkzuurproductie en metabole acidose ontstaan

Warmteverlies voorkomen:

 Onmiddellijk afdrogen
 Wikkelen in voorverwarmde doek
 Geen koude omgeving
 Geen ventilatie
 Bedekken van hoofd met een muts
 Folie bij transport
 Warmtebron

Vrijmaken van luchtwegen
Kenmerk: huilen meteen na bevalling

Vroeger aspireren: tenzij baby vruchtwater of eerste stoelgang heeft ingeslikt

!! Reflexbradycardie door prikkeling nervus vagus  daarom aspiratie vermijden

Acties bij niet op gang komen van ademhaling:

 Extra goed droog wrijven
 Beademing
 Houding verbeteren

Navelstreng
Eerst afbinden met klim of navelveter

1

,Meteen na geboorte beoordelen op aanwezigheid van 2 arteriën en 1 vene

Gelei van Warton: glazig gele kleur (kan groen gekleurd worden door meconiumhoudend/eerste
stoelgang vruchtwater)

Beoordeling van toestand van pasgeborene
1,5 minuten – 10 minuten na geboorte bepalen via Apgarscore  zegt iets over mate van asfyxie

Score van 7-10 is goed, score 4-6 is verontrustend, score 3 of minder actieve reanimatie

Evolutie is zeer belangrijk




Adaptatie van extra-uteriene leven
Veranderingen in circulatie
Foetale circulatie
Kenmerken
 Aanwezigheid van placentacirculatie (gaswisseling vindt plaats in placenta)
 Longcirculatie is minimaal
 Openingen tussen long- en lichaamscirculatie:
o Open foramen ovale
o Open ductus Botalli (ductus arteriosus)
 1 vena  zuurstofrijk bloed
 2 arteriën  zuurstofarm bloed

Zuurstofrijk bloed: komt in navelstreng en bloedvat onder lever  holle ader  rechteratrium 
foramen ovale  linker ventrikel (gemengd bloed)

Zuurstofarm bloed: onderste holle ader en bovenste holle ader  rechterkamer  longslagader 
(door hoge vaatweerstand in longen stroomt grootste deel van bloed via ductus Botalli  aorta
(gemengd bloed)

Via 2 slagaders in navelstreng  zuurstofarme (gemengde bloed)  placenta

Veranderingen in circulatie na de geboorte
 Zuurstof bereikt in longen, de alveolen ontplooien
 Weerstand in longvaten daalt; longcirculatie neemt toe
 Druk in rechter atrium neemt af
 Druk in linker atrium neemt toe
 Ductus arteriosus sluit
 Foramen ovale sluit
 Navelvaten trekken samen – bloedstroom in navelvaten stopt

2

,Het hart
Fysiologische kenmerken van pasgeborene
Normaal Abnormaal
100 – 180 slagen per minuut net na geboorte Tachycardie
120 – 150 slagen per minuut daarna Onduidelijke harttonen
Arteria femoralis is palpabel Zichtbare pulsaties
Onduidelijke harttonen
Veranderingen in ademhaling
Prikkels tijdens geboorte

 Stijging stresshormonen
 Hypercapnie (= stijging koolzuurgehalte)
 Hypoxie (= daling zuurstofgehalte)

Ademhaling
Bij pasgeborene is ademhaling vrij snel (30-60 keer per minuut)

Tachypnoe (> 60x per minuut)
 Kan op respiratoire of cardiale insufficiëntie
 Voorbijgaande tachypnoe (passagère) komt voor bij à terme en premature pasgeborene
 Oorzaak: vertraagde resorptie van foetaal longvocht

Apnoe
 Kan optreden in diepe rust en duurt meestal enkele seconden
 Langdurige apnoe (bij prematuren): wijst op onrijpheid van centraal zenuwstelsel

Dyspnoe
 Symptomen: neusvleugelen, kreunen, gebruik hulpademhalingsspieren
 Is het gevolg van respiratoire of circulaire pathologie

Vitamine K toedienen
Noodzakelijk voor bloedstolling

Tekort  bloedingsverschijnselen veroorzaken

Verschillende toedieningswijze, dosering en frequentie

IM-toediening (1 mg vitamine K)
 Als kind préterm geboren wordt
 Bij gebruik van medicatie zoals anti-epileptica en tuberculostatica door moeder tijdens
zwangerschap
 In geval van gastro-intestinale pathologie waarbij pasgeborene geen orale voeding kan krijgen
 Na deze toediening kan een maand geen vit K worden toegediend

PO-toediening (2 mg vitamine K)
 In geval van borstvoeding
 Als er sprake is van malabsorptie/cholestase
 Wekelijks 1-2 mg vitamine K oraal geven tot 3 maanden




3

, H2: Verpleegkundige observaties
1. Gewicht
Gemiddeld: 3500 gram

Afhankelijk van factoren:

 Leefgewoonten van moeder
 Gezondheidstoestand moeder
 Erfelijkheid
 Pariteit
 Geslacht van baby
 Ras

2. Lengte
Gemiddeld: 50 cm

Niet altijd meteen meten na geboorte, maar verhouding tussen ledematen en rest van lichaam
bekijken

3. Circulatie
Normaalwaarden
Hartritme
 100 – 180 per minuut meteen na geboorte
 120 – 150 per minuut na maximum enkele minuten

 Hoe prematuurder baby, hoe hoger hartslag

Observatie van hartslag en ademhaling  monitor (continue observatie)

Bij gebruik van cardiorespiratoire monitor worden 3 kinderelektroden gebruikt (voorzien gelkussen)

Om circulatie te beoordelen, kijk je naar:

 Hartritme
 Bloeddruk
 Capillaire refill (< 3 seconden)
 Kleur van kind

Bloeddruk
 Waarden zijn afhankelijk van gewicht en zwangerschapsleeftijd

> 3000 g: 67/38 mmHg

Capillaire refill
= tijd die nodig is om de leeggedrukte capillairen zich opnieuw met bloed te laten vullen

Normaal: minder dan 3 seconden




4