SAMENVATTING PEDAGOGIEK
1 Wat is pedagogiek?
1.1 Definiëring
1.1.1 Object van de studie
- Pais: kind
- Agogien: leiden
Handelswetenschap
3 niveaus:
- Opvoedkunde
- Opvoedingsleer
- Opvoedingswetenschap
1.1.2 Niveaus van de pedagogiek
THEORIE (wetenschap)
Opvoedingswetenschap: pedagogieK
O.b.v. hoeveelheid kennis
PRAKTJKTHEORIE (theoretische aanwijzingen die het pedagogisch handelen
ondersteunen)
Opvoedingsleer
Via literatuur, programma’s, websites, …
PRAKTIJK ZELF (dagelijks opvoeden)
Opvoedkunde: pedagogie
Wat je effectief doet (bewust/ minder bewust)
Bewust zijn van professioneel handelen
- Baseren op denkkaders en theorieën
- Reflectie van overtuigingen
- Voorleven van eigen normen en waarden
1.2 Ontstaan van de pedagogiek als wetenschap
Opvoeding= even oud als mensheid
Vroeger: thema in filosofie
Jean Jacques Rousseau: iedereen nood aan vrijheid en verbondenheid met natuur
1ste pedagogische leerstoel: Universiteit Halle (Duitsland): 1779
1
,SAMENVATTING PEDAGOGIEK
Bekende eerste pedagogen:
- Decroly (BE)
- Langeveld: opvoeden tot mondigheid, ouders wel verantwoordelijk
- Kohnstamm: onderwijs moet aangepast worden aan noden van kind
- Bladgroen (NL): leer van opvoedingsproblemen
1.2.1 Situering van de pedagogiek in de
wetenschappen
VOLGENS LEEFTIJD
- Pedagiek
- Andragogiek
- Gerontagogiek
VOLGENS OBJECT
- Orthopedagogiek
- Sociale agogiek
- Psychoagogiek
- Pedagogiek
o Sociale pedagogiek
o Onderwijspedagogiek
o Klinische pedagogiek
o Gezinspedagogiek
o Theoretische pedagogiek
o Forensische pedagogiek
o Historische pedagogiek
1.2.2 Hulpwetenschappen van de pedagogiek
- Psychologie
- Medische wetenschap
- Ontwikkelingspsychologie
- Sociologie
- Biologie
- Filosofie, ethiek
1.2.3 Onderscheid tussen psychologie en pedagogiek
PEDAGOGIE
- Historisch:
o Verbonden aan levensbeschouwelijke stromingen -> waarden geladen
o Na WO II: geseculariseerd (maar voor korte tijd)
- Terrein van practici: onderwijzers, artsen, …
- Handelingswetenschap: wetenschap van tussenkomen, ingrijpen, begeleiden
2
, SAMENVATTING PEDAGOGIEK
PSYCHOLOGIE
- Historisch:
o Nastreven van waardenvrije benadering van het menselijke gedrag
- Wetenschap van beschrijven en verklaren van menselijk gedrag
1.3 De pedagogische relaties
1) De ouder kan niet om met zijn verantwoordelijkheid
Baby is helemaal afhankelijk van verzorging
Wettelijke bepalingen vb. ouders verantwoordelijk tot 18 jr.
Ook in onderwijs: ouders blijven verantwoordelijk!
2) De pedagogische relatie is gepreïntendeerd
Ouder verantwoordelijk voor kind -> onomkeerbaar
3) De pedagogische relatie heeft een boven- en ondergrens
Ondergrens = start van taalontwikkeling, gezag bevraagd en vraag
opvoedingsgedrag om motivatie
Bovengrens = kind is in staat gezag over zichzelf voeren
4) De pedagogische relatie is tweezijdige relatie
Invloed van de ouders op het kind
Invloed van het kind door actief mee te doen: kind zet ouders aan tot opvoeden.
1.4 Denkkaders in de pedagogiek
Er is niet 1 manier om naar opvoeding en onderwijs te kijken
Er zijn verschillende denkkaders, stromingen binnen de pedagogiek
Advies: experimenteer met alle verschillende visies op pedagogie, en zie wat werkt in
een bepaalde situatie
1.4.1 Behavioristische benadering
Gedrag aanleren a.d.h.v. conditionering
Gedrag afleren d.m.v. beïnvloeding om gedragsverandering te bewerkstelligen
-> straffen en belonen
1.4.2 Cognitieve leer theoretische benadering
3
1 Wat is pedagogiek?
1.1 Definiëring
1.1.1 Object van de studie
- Pais: kind
- Agogien: leiden
Handelswetenschap
3 niveaus:
- Opvoedkunde
- Opvoedingsleer
- Opvoedingswetenschap
1.1.2 Niveaus van de pedagogiek
THEORIE (wetenschap)
Opvoedingswetenschap: pedagogieK
O.b.v. hoeveelheid kennis
PRAKTJKTHEORIE (theoretische aanwijzingen die het pedagogisch handelen
ondersteunen)
Opvoedingsleer
Via literatuur, programma’s, websites, …
PRAKTIJK ZELF (dagelijks opvoeden)
Opvoedkunde: pedagogie
Wat je effectief doet (bewust/ minder bewust)
Bewust zijn van professioneel handelen
- Baseren op denkkaders en theorieën
- Reflectie van overtuigingen
- Voorleven van eigen normen en waarden
1.2 Ontstaan van de pedagogiek als wetenschap
Opvoeding= even oud als mensheid
Vroeger: thema in filosofie
Jean Jacques Rousseau: iedereen nood aan vrijheid en verbondenheid met natuur
1ste pedagogische leerstoel: Universiteit Halle (Duitsland): 1779
1
,SAMENVATTING PEDAGOGIEK
Bekende eerste pedagogen:
- Decroly (BE)
- Langeveld: opvoeden tot mondigheid, ouders wel verantwoordelijk
- Kohnstamm: onderwijs moet aangepast worden aan noden van kind
- Bladgroen (NL): leer van opvoedingsproblemen
1.2.1 Situering van de pedagogiek in de
wetenschappen
VOLGENS LEEFTIJD
- Pedagiek
- Andragogiek
- Gerontagogiek
VOLGENS OBJECT
- Orthopedagogiek
- Sociale agogiek
- Psychoagogiek
- Pedagogiek
o Sociale pedagogiek
o Onderwijspedagogiek
o Klinische pedagogiek
o Gezinspedagogiek
o Theoretische pedagogiek
o Forensische pedagogiek
o Historische pedagogiek
1.2.2 Hulpwetenschappen van de pedagogiek
- Psychologie
- Medische wetenschap
- Ontwikkelingspsychologie
- Sociologie
- Biologie
- Filosofie, ethiek
1.2.3 Onderscheid tussen psychologie en pedagogiek
PEDAGOGIE
- Historisch:
o Verbonden aan levensbeschouwelijke stromingen -> waarden geladen
o Na WO II: geseculariseerd (maar voor korte tijd)
- Terrein van practici: onderwijzers, artsen, …
- Handelingswetenschap: wetenschap van tussenkomen, ingrijpen, begeleiden
2
, SAMENVATTING PEDAGOGIEK
PSYCHOLOGIE
- Historisch:
o Nastreven van waardenvrije benadering van het menselijke gedrag
- Wetenschap van beschrijven en verklaren van menselijk gedrag
1.3 De pedagogische relaties
1) De ouder kan niet om met zijn verantwoordelijkheid
Baby is helemaal afhankelijk van verzorging
Wettelijke bepalingen vb. ouders verantwoordelijk tot 18 jr.
Ook in onderwijs: ouders blijven verantwoordelijk!
2) De pedagogische relatie is gepreïntendeerd
Ouder verantwoordelijk voor kind -> onomkeerbaar
3) De pedagogische relatie heeft een boven- en ondergrens
Ondergrens = start van taalontwikkeling, gezag bevraagd en vraag
opvoedingsgedrag om motivatie
Bovengrens = kind is in staat gezag over zichzelf voeren
4) De pedagogische relatie is tweezijdige relatie
Invloed van de ouders op het kind
Invloed van het kind door actief mee te doen: kind zet ouders aan tot opvoeden.
1.4 Denkkaders in de pedagogiek
Er is niet 1 manier om naar opvoeding en onderwijs te kijken
Er zijn verschillende denkkaders, stromingen binnen de pedagogiek
Advies: experimenteer met alle verschillende visies op pedagogie, en zie wat werkt in
een bepaalde situatie
1.4.1 Behavioristische benadering
Gedrag aanleren a.d.h.v. conditionering
Gedrag afleren d.m.v. beïnvloeding om gedragsverandering te bewerkstelligen
-> straffen en belonen
1.4.2 Cognitieve leer theoretische benadering
3
