Samenvatting jongeren en
welzijn
Inhoud
Hoofdstuk 1: leerlingenbegeleiding op school........................................................................................2
Hoofdstuk 2: maatregelen tav leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften....................................12
Bijlage 1 lees dit zeer goed...................................................................................................................16
Bijlage 2................................................................................................................................................16
Bijlage 3................................................................................................................................................17
Hoofdstuk 3: Het ondersteuningsmodel...............................................................................................19
Hoofdstuk 4: buitengewoon onderwijs................................................................................................21
1
,Hoofdstuk 1: leerlingenbegeleiding op school
-De term leerlingenbegeleiding omschrijven.
= alle activiteiten om leerlingen te begeleiden in hun persoonlijke, sociale en culturele ontplooiing.
- Kenmerken van geïntegreerde leerlingenbegeleiding bespreken.
Gedeelde verantwoordelijkheid
Alle leraren zijn betrokken in de zorgverlening aan leerlingen en deze begeleiding integreren in hun
pedagogische en onderwijsdeskundige context. Elke Lk is een begeleider en elk teamlid heeft een
aandeel en verantwoordelijkheid in het begeleiden van leerlingen.
Ten aanzien van elke leerling
leerlingenbegeleiding richt zich naar elke leerling niet alleen naar probleemleerlingen. Er wordt
begeleid naar emancipatie niet enkel problemen voorkomen, maar ook factoren bevorderen die een
gunstige ontplooiing in de hand werken.
Ten aanzien van de gehele persoon
Het richt zich tot de gehele persoon waarbij leren en welzijn met elkaar verbonden zijn.
Leerlingenbegeleiding richt zich op 2 zaken:
1) leerling zijn-> leerproblemen opvangen, leren leren, leren kiezen,…
2) jongere zijn-> leren leven, anti rookbeleid,…
Binnen verschillende tijdsperspectieven
Leerlingenbegeleiding heeft zowel een preventief als curatief tijdsperspectied.
Preventief= problemen voorkomen
curatief= wat doen we als er een probleem is.
Offensief= nieuwe gedragswegen aanreiken
defensief= gedragsmogelijkheden inperken
- de domeinen van leerlingenbegeleiding uitleggen.
Elke school mag kiezen wat ze precies doen om werk te maken van de verschillende vormen van
begeleiding.
1) Leren en studeren (leren leren)
Studiebegeleiding op school is veel meer dan leren studeren. Een goede lln slaagt erin info te
verwerven, verwerken en toe te passen. Hij kan zichzelf motiveren en heeft zicht op zijn eigen
leerprocessen en kan deze ook bijsturen. Studiebegeleiding moet zich richten op het ondersteunen
en ontwikkelen van goede cognitieve, affectieve en metacognitieve strategieën?
2) Psychische en sociale functioneren (leren leven)
Persoonlijke begeleiding richt zich voornamelijk op de sociaal-emotionele en
persoonlijkheidsontwikkeling van de jongere. Het proces van volwassen worden is voor veel jongeren
een complex gegeven.
3) Preventieve gezondheidszorg (leren leven)
Lln informeren over een gezonde leefstijl, als over het curatieve karakter van begeleiding waarbij we
inspelen op situaties waar de gezondheid in het gedrang komt. Bij preventieve begeleiding ligt de
focus op voorkomen. Bij curatieve begeleiding ligt de focus op behandelen en genezen.
4) Onderwijsloopbaan (leren kiezen)
We moeten meer aandacht hebben voor het begeleiden van lln in de keuzes die ze maken. We
moeten niet alleen focussen op ‘wat’ ze kiezen maar vooral ‘hoe’ ze keuzes maken. Het is een
kerntaak van het onderwijs om jongeren te wapenen met keuzevaardigheden en leerkrachten spelen
hierin een belangrijke rol. Lln ondersteunen n het kiezen op verschillende domeinen vraagt de nodige
aandacht van leerkrachten.
- de taakverdeling van de school, het CLB, en de PBD in het decreet leerlingenbegeleiding
onderscheiden.
2
, School
Neemt de interne leerlingenbegeleiding op zich. Elke school moet een geïntegreerd beleid rond
leerlingenbegeleiding uitwerken. De verschillende domeinen van leerlingenbegeleiding moeten
hierin aan bod komen. Met een bijzondere aandacht naar maatschappelijk kwetsbare groepen.
Leerlingenbegeleiding wordt ook een erkenningsvoorwaarde-> aantonen dat ze voldoende
leerlingenbegeleiding aanbieden om subsidies te krijgen. Elke school moet ook een
leerlingenbegeleiding aanwijzen.
CLB
= Door de overheid gefinancierde dienst. Lln, ouders, lkr en directies kunnen hierop beroep doen
voor info, hulp, begeleiding. Het CLB bewaakt het welbevinden van leerlingen en speelt belangrijke
rol bij contact tussen lln, ouders, school en welzijns- en gezondheidsinstellingen. Door M-decreet ook
een nieuwe rol ->toelating BuO.
Begeleiding van CLB is afgestemd op vragen en behoeften cliënt = vraaggestuurd. CLB en school
kijken wanneer hulp binnen school kan en wanneer het buiten school moet.
Om alles goed te kunnen uitvoeren beschikt het CLB over:
- Informatiecentrum: overzicht van alle hulmiddelen en instanties
- Leerlingdossier: inhoud = beroeps- en ambtsgeheim
- Attesten & verslagen die nodig kunnen zijn bij het inschrijven van een leerling in het 1e jaar lager,
secundair, BuO
CLB medewerkers hebben ook een beroepsgeheim.
Pedagogische begeleidingsdienst (PBD)
Geeft extra steun aan de school. Deze helpt bij het uitwerken, implementeren of evalueren van een
beleid op leerlingenbegeleiding. Ook het CLB kan beroep doen op de PBD.
- het ontstaan van het M-decreet toelichten
12/3/14 Vlaams Parlement voert M-decreet in: onderwijs meer inclusief maken voor lln met
specifieke onderwijsbehoeften.
‘M’ = maatregelen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften
België heeft in vgl met andere landen zeer veel lln met specifieke onderwijsbehoeften. Het aantal
lln in het BuO blijft groeien. Het onderwijssysteem in België leidt tot segregatie: meer en meer lln
met specifieke onderwijsbehoeften naar aparte scholen.
2008: nieuw wettelijk kader: lln met beperking hebben recht op redelijke aanpassingen
- M-decreet = Decreet voor gelijke kansen en gelijk behandelingsbeleid
Goedkeuring Belgische overheid VN-verdrag inzake rechten van personen meteen handicap (meer
een herinnering dat mensen met handicap gelijke rechten hebben).
Door maatregelen minder leerlingen naar het BuO -> middelen komen vrij = inzetten voor
ondersteuning
Het M-decreet stuurt ons onderwijssysteem in de richting van inclusief onderwijs = nadruk op feit
dat gewone scholen zich zodanig moeten opstellen en aanpassen dat alle kinderen er school kunnen
lopen: verscheidenheid wordt de norm Als lkr moet je geen specialist worden in
stoornissen/beperkingen. WEL over nodige basiscompetenties beschikken om op een goede manier
les te geven aan alle lln (differentiëren, bijsturen, inschatten noden,…)
-> UDL = Universal Design of Learning kan hierbij helpen = flexibiliteit en alternatieven voorzien om
tegemoet te komen aan de verschillende noden, leerstijlen en voorkeuren van elke leerling.
- Het M-decreet omschrijven.
Het M-decreet geeft aan hoe Vlaamse scholen moeten omgaan met leerlingen die door een
beperking de lessen in een gewone school niet zomaar kunnen volgen.
Inclusief onderwijs is nu de eerste optie. Het doel is meer leerlingen in het gewoon onderwijs school
3
welzijn
Inhoud
Hoofdstuk 1: leerlingenbegeleiding op school........................................................................................2
Hoofdstuk 2: maatregelen tav leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften....................................12
Bijlage 1 lees dit zeer goed...................................................................................................................16
Bijlage 2................................................................................................................................................16
Bijlage 3................................................................................................................................................17
Hoofdstuk 3: Het ondersteuningsmodel...............................................................................................19
Hoofdstuk 4: buitengewoon onderwijs................................................................................................21
1
,Hoofdstuk 1: leerlingenbegeleiding op school
-De term leerlingenbegeleiding omschrijven.
= alle activiteiten om leerlingen te begeleiden in hun persoonlijke, sociale en culturele ontplooiing.
- Kenmerken van geïntegreerde leerlingenbegeleiding bespreken.
Gedeelde verantwoordelijkheid
Alle leraren zijn betrokken in de zorgverlening aan leerlingen en deze begeleiding integreren in hun
pedagogische en onderwijsdeskundige context. Elke Lk is een begeleider en elk teamlid heeft een
aandeel en verantwoordelijkheid in het begeleiden van leerlingen.
Ten aanzien van elke leerling
leerlingenbegeleiding richt zich naar elke leerling niet alleen naar probleemleerlingen. Er wordt
begeleid naar emancipatie niet enkel problemen voorkomen, maar ook factoren bevorderen die een
gunstige ontplooiing in de hand werken.
Ten aanzien van de gehele persoon
Het richt zich tot de gehele persoon waarbij leren en welzijn met elkaar verbonden zijn.
Leerlingenbegeleiding richt zich op 2 zaken:
1) leerling zijn-> leerproblemen opvangen, leren leren, leren kiezen,…
2) jongere zijn-> leren leven, anti rookbeleid,…
Binnen verschillende tijdsperspectieven
Leerlingenbegeleiding heeft zowel een preventief als curatief tijdsperspectied.
Preventief= problemen voorkomen
curatief= wat doen we als er een probleem is.
Offensief= nieuwe gedragswegen aanreiken
defensief= gedragsmogelijkheden inperken
- de domeinen van leerlingenbegeleiding uitleggen.
Elke school mag kiezen wat ze precies doen om werk te maken van de verschillende vormen van
begeleiding.
1) Leren en studeren (leren leren)
Studiebegeleiding op school is veel meer dan leren studeren. Een goede lln slaagt erin info te
verwerven, verwerken en toe te passen. Hij kan zichzelf motiveren en heeft zicht op zijn eigen
leerprocessen en kan deze ook bijsturen. Studiebegeleiding moet zich richten op het ondersteunen
en ontwikkelen van goede cognitieve, affectieve en metacognitieve strategieën?
2) Psychische en sociale functioneren (leren leven)
Persoonlijke begeleiding richt zich voornamelijk op de sociaal-emotionele en
persoonlijkheidsontwikkeling van de jongere. Het proces van volwassen worden is voor veel jongeren
een complex gegeven.
3) Preventieve gezondheidszorg (leren leven)
Lln informeren over een gezonde leefstijl, als over het curatieve karakter van begeleiding waarbij we
inspelen op situaties waar de gezondheid in het gedrang komt. Bij preventieve begeleiding ligt de
focus op voorkomen. Bij curatieve begeleiding ligt de focus op behandelen en genezen.
4) Onderwijsloopbaan (leren kiezen)
We moeten meer aandacht hebben voor het begeleiden van lln in de keuzes die ze maken. We
moeten niet alleen focussen op ‘wat’ ze kiezen maar vooral ‘hoe’ ze keuzes maken. Het is een
kerntaak van het onderwijs om jongeren te wapenen met keuzevaardigheden en leerkrachten spelen
hierin een belangrijke rol. Lln ondersteunen n het kiezen op verschillende domeinen vraagt de nodige
aandacht van leerkrachten.
- de taakverdeling van de school, het CLB, en de PBD in het decreet leerlingenbegeleiding
onderscheiden.
2
, School
Neemt de interne leerlingenbegeleiding op zich. Elke school moet een geïntegreerd beleid rond
leerlingenbegeleiding uitwerken. De verschillende domeinen van leerlingenbegeleiding moeten
hierin aan bod komen. Met een bijzondere aandacht naar maatschappelijk kwetsbare groepen.
Leerlingenbegeleiding wordt ook een erkenningsvoorwaarde-> aantonen dat ze voldoende
leerlingenbegeleiding aanbieden om subsidies te krijgen. Elke school moet ook een
leerlingenbegeleiding aanwijzen.
CLB
= Door de overheid gefinancierde dienst. Lln, ouders, lkr en directies kunnen hierop beroep doen
voor info, hulp, begeleiding. Het CLB bewaakt het welbevinden van leerlingen en speelt belangrijke
rol bij contact tussen lln, ouders, school en welzijns- en gezondheidsinstellingen. Door M-decreet ook
een nieuwe rol ->toelating BuO.
Begeleiding van CLB is afgestemd op vragen en behoeften cliënt = vraaggestuurd. CLB en school
kijken wanneer hulp binnen school kan en wanneer het buiten school moet.
Om alles goed te kunnen uitvoeren beschikt het CLB over:
- Informatiecentrum: overzicht van alle hulmiddelen en instanties
- Leerlingdossier: inhoud = beroeps- en ambtsgeheim
- Attesten & verslagen die nodig kunnen zijn bij het inschrijven van een leerling in het 1e jaar lager,
secundair, BuO
CLB medewerkers hebben ook een beroepsgeheim.
Pedagogische begeleidingsdienst (PBD)
Geeft extra steun aan de school. Deze helpt bij het uitwerken, implementeren of evalueren van een
beleid op leerlingenbegeleiding. Ook het CLB kan beroep doen op de PBD.
- het ontstaan van het M-decreet toelichten
12/3/14 Vlaams Parlement voert M-decreet in: onderwijs meer inclusief maken voor lln met
specifieke onderwijsbehoeften.
‘M’ = maatregelen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften
België heeft in vgl met andere landen zeer veel lln met specifieke onderwijsbehoeften. Het aantal
lln in het BuO blijft groeien. Het onderwijssysteem in België leidt tot segregatie: meer en meer lln
met specifieke onderwijsbehoeften naar aparte scholen.
2008: nieuw wettelijk kader: lln met beperking hebben recht op redelijke aanpassingen
- M-decreet = Decreet voor gelijke kansen en gelijk behandelingsbeleid
Goedkeuring Belgische overheid VN-verdrag inzake rechten van personen meteen handicap (meer
een herinnering dat mensen met handicap gelijke rechten hebben).
Door maatregelen minder leerlingen naar het BuO -> middelen komen vrij = inzetten voor
ondersteuning
Het M-decreet stuurt ons onderwijssysteem in de richting van inclusief onderwijs = nadruk op feit
dat gewone scholen zich zodanig moeten opstellen en aanpassen dat alle kinderen er school kunnen
lopen: verscheidenheid wordt de norm Als lkr moet je geen specialist worden in
stoornissen/beperkingen. WEL over nodige basiscompetenties beschikken om op een goede manier
les te geven aan alle lln (differentiëren, bijsturen, inschatten noden,…)
-> UDL = Universal Design of Learning kan hierbij helpen = flexibiliteit en alternatieven voorzien om
tegemoet te komen aan de verschillende noden, leerstijlen en voorkeuren van elke leerling.
- Het M-decreet omschrijven.
Het M-decreet geeft aan hoe Vlaamse scholen moeten omgaan met leerlingen die door een
beperking de lessen in een gewone school niet zomaar kunnen volgen.
Inclusief onderwijs is nu de eerste optie. Het doel is meer leerlingen in het gewoon onderwijs school
3
