Samenvatting:
gedragsneuro
wetenschappen
1
,H1) Wat is de oorsprong van de hersenen
en gedrag?
1.1) Neurowetenschappen in de 21ste eeuw
Waarom hersenen en gedrag bestuderen?
- Hoe de hersenen gedrag produceren is een van de grote wetenschappelijke vragen
- De hersenen zijn een van de meest complexe organen op aarde en worden bij vele
diersoorten aangetroffen
- Een groeiende lijst van gedragsstoornissen kan verklaard en behandeld worden
naarmate onze kennis van de hersenen toeneemt.
Wat zijn de hersenen
= een deel van het menselijke zenuwstelsel
- Centraal zenuwstelsel
o In de schedel
o In ruggenmerg
- Perifeer zenuwstelsel
o Somatisch → aansturen van bewegingen
o Autonoom → aansturen van organen
o Enterisch → aansturen van dikke darm
→ het zenuwstelsel is gemaakt van cellen, neuronen → controleren gedrag
- Voorhersenen/cerebrum → verantwoordelijk voor meeste van bewuste gedragingen
o Twee hemisferen
▪ Hersenstam → verantwoordelijk voor meeste van onbewuste
gedragingen
▪ Cerebellum → coördineren en leren van bewegingen
Wat is gedrag?
= patronen in de tijd
1.2) Benaderingen van hersenen en gedrag
Mentalisme
→ Aristoteles
Hersenen = materieel
- Taak: lichaam afkoelen (schouw voor bloed)
Geest = NIET materieel
- Taak: gedrag sturen
- Zorgt voor intellect → geen geest = dood
2
,Dualisme
Descartes
= wisselwerking tussen geest en brein
- Brein → stuurt skeletspieren aan
o Pijnappelklier = plaats waar geest het brein beïnvloedt
o Venticles = plaats in de hersenen gevuld met vloeistof
▪ Druk op die vloeistof → bewegingen
- Geest → bewustzijn
tegen-evidentie
- Intelligent gedrag zonder pijnappelklier
o Mensen met een beschadigde/zonder pijnappelklier vertonen nog wel
intelligent gedrag
- Spieren ontspannen in een emmer water
o Volgens de theorie van Descartes zou de druk op venticles zorgen voor
bewegingen → als men de arm zou ontspannen in een emmer water zou er
volgens zijn theorie dus een hoogteverschil moeten komen van het waterlevel
in de emmer → FOUT
- Wet van behoud van energie
o = er kan niet plots energie bij komen
o Energie kan wel aangepast of in andere vormen voorkomen
negatieve effecten
Kinderen, geesteszieken en dieren werden gezien als wezens zonder intellect omdat ze er
vaak niet in slagen om fatsoenlijk te redeneren. Dat zorgde ervoor dat het slecht behandelen
van deze mensen en dieren verantwoord werd.
Materialisme
Darwin
= alle levende organismen zijn met elkaar cerbonden
= we hebben allemaal dezelfde voorouders → natuurlijke selectie → grote diversiteit
natuurlijke selectie
= een soort is een groep van organismen die kunnen paren met elkaar → de fenotypes van
de individuen variëren → individuen wiens gedrag het meest aangepast is om te overleven
hebben meer kans om te paren → zij geven hun genen door
Mendel
= ontdekte hoe gedrag wordt doorgegeven door ouders aan hun kinderen
- Experiment met de erwtenplantjes
o Begon met een groep witte plantjes en een groep paarse plantjes van de
eerste generatie ( ze bezitten geen genen van de andere groep, wit/paars)
o Wit x wit → wit + paars + paars → paars
o Wit x paars → allemaal paars
▪ Paars is het dominante fenotype
o Deze onderling weer kruisen
3
, ▪ Toch af en toe een witte
Conclusie: - Alle diersoorten zijn verbonden →
Natuurlijke selectie (Darwin) hersenen zijn met elkaar verbonden
+ genetische erfelijkheid (Mendel) - Alle diersoorten verbonden →
+ epigenetica (= omgevingsinvloeden) gedrag verbonden
- Hersenen/gedrag van complexe
dieren zijn geëvolueerd uit
hersenen/gedrag van eenvoudige
dieren + leren
Hedendaagse benaderingen
→ vandaag de dag is materialisme de meest geaccepteerde
Hebb
= brein produceert bewustzijn
→ leren mogelijk gemaakt door nieuwe connecties tussen neuronen = cell asembly
→ cell asembly’s linken → linken van herinneringen → bewustzijn
Herstellen van bewustzijn: case studie
Locked-in syndroom
=”ghost boy”
- Man was in diepe coma → kreeg stilaan bewustzijn terug maar kon geen niet
bewegen of communiceren → opgesloten in eigen lichaam
- Verpleegster zag man op bepaalde manier knipperen en vroeg haar af of hij
probeerde te communiceren → revalidatie
→ bij minimale bewustzijnstoestand kan diepe hersenstimulatie zorgen voor meer
bewustzijn
→ experiment coma patiënten: vegetatieve toestand + MRI + vragen iets bepaald in te
beelden → in zelfde delen actief als gezond pp
1.3) Evolutie van hersenen en gedrag
Evolutie van hersenen en gedrag onderzoeken door te kijken naar
- De eerste dieren die een zenuwstelsel en spieren ontwikkelde om te bewegen
- Hoe het zenuwstelsel complexer werd naarmate de hersenen gingen zorgen voor
complexer gedrag
- Hoe het menselijk brein geëvolueerd is naar zijn huidige complexiteit
Oorsprong van zenuwcellen en hersenen
→ zenuwtslesels hebben zich in miljoenen muizenstapjes ontwikkeld + zijn verander
naarmate dieren evolueren
4
gedragsneuro
wetenschappen
1
,H1) Wat is de oorsprong van de hersenen
en gedrag?
1.1) Neurowetenschappen in de 21ste eeuw
Waarom hersenen en gedrag bestuderen?
- Hoe de hersenen gedrag produceren is een van de grote wetenschappelijke vragen
- De hersenen zijn een van de meest complexe organen op aarde en worden bij vele
diersoorten aangetroffen
- Een groeiende lijst van gedragsstoornissen kan verklaard en behandeld worden
naarmate onze kennis van de hersenen toeneemt.
Wat zijn de hersenen
= een deel van het menselijke zenuwstelsel
- Centraal zenuwstelsel
o In de schedel
o In ruggenmerg
- Perifeer zenuwstelsel
o Somatisch → aansturen van bewegingen
o Autonoom → aansturen van organen
o Enterisch → aansturen van dikke darm
→ het zenuwstelsel is gemaakt van cellen, neuronen → controleren gedrag
- Voorhersenen/cerebrum → verantwoordelijk voor meeste van bewuste gedragingen
o Twee hemisferen
▪ Hersenstam → verantwoordelijk voor meeste van onbewuste
gedragingen
▪ Cerebellum → coördineren en leren van bewegingen
Wat is gedrag?
= patronen in de tijd
1.2) Benaderingen van hersenen en gedrag
Mentalisme
→ Aristoteles
Hersenen = materieel
- Taak: lichaam afkoelen (schouw voor bloed)
Geest = NIET materieel
- Taak: gedrag sturen
- Zorgt voor intellect → geen geest = dood
2
,Dualisme
Descartes
= wisselwerking tussen geest en brein
- Brein → stuurt skeletspieren aan
o Pijnappelklier = plaats waar geest het brein beïnvloedt
o Venticles = plaats in de hersenen gevuld met vloeistof
▪ Druk op die vloeistof → bewegingen
- Geest → bewustzijn
tegen-evidentie
- Intelligent gedrag zonder pijnappelklier
o Mensen met een beschadigde/zonder pijnappelklier vertonen nog wel
intelligent gedrag
- Spieren ontspannen in een emmer water
o Volgens de theorie van Descartes zou de druk op venticles zorgen voor
bewegingen → als men de arm zou ontspannen in een emmer water zou er
volgens zijn theorie dus een hoogteverschil moeten komen van het waterlevel
in de emmer → FOUT
- Wet van behoud van energie
o = er kan niet plots energie bij komen
o Energie kan wel aangepast of in andere vormen voorkomen
negatieve effecten
Kinderen, geesteszieken en dieren werden gezien als wezens zonder intellect omdat ze er
vaak niet in slagen om fatsoenlijk te redeneren. Dat zorgde ervoor dat het slecht behandelen
van deze mensen en dieren verantwoord werd.
Materialisme
Darwin
= alle levende organismen zijn met elkaar cerbonden
= we hebben allemaal dezelfde voorouders → natuurlijke selectie → grote diversiteit
natuurlijke selectie
= een soort is een groep van organismen die kunnen paren met elkaar → de fenotypes van
de individuen variëren → individuen wiens gedrag het meest aangepast is om te overleven
hebben meer kans om te paren → zij geven hun genen door
Mendel
= ontdekte hoe gedrag wordt doorgegeven door ouders aan hun kinderen
- Experiment met de erwtenplantjes
o Begon met een groep witte plantjes en een groep paarse plantjes van de
eerste generatie ( ze bezitten geen genen van de andere groep, wit/paars)
o Wit x wit → wit + paars + paars → paars
o Wit x paars → allemaal paars
▪ Paars is het dominante fenotype
o Deze onderling weer kruisen
3
, ▪ Toch af en toe een witte
Conclusie: - Alle diersoorten zijn verbonden →
Natuurlijke selectie (Darwin) hersenen zijn met elkaar verbonden
+ genetische erfelijkheid (Mendel) - Alle diersoorten verbonden →
+ epigenetica (= omgevingsinvloeden) gedrag verbonden
- Hersenen/gedrag van complexe
dieren zijn geëvolueerd uit
hersenen/gedrag van eenvoudige
dieren + leren
Hedendaagse benaderingen
→ vandaag de dag is materialisme de meest geaccepteerde
Hebb
= brein produceert bewustzijn
→ leren mogelijk gemaakt door nieuwe connecties tussen neuronen = cell asembly
→ cell asembly’s linken → linken van herinneringen → bewustzijn
Herstellen van bewustzijn: case studie
Locked-in syndroom
=”ghost boy”
- Man was in diepe coma → kreeg stilaan bewustzijn terug maar kon geen niet
bewegen of communiceren → opgesloten in eigen lichaam
- Verpleegster zag man op bepaalde manier knipperen en vroeg haar af of hij
probeerde te communiceren → revalidatie
→ bij minimale bewustzijnstoestand kan diepe hersenstimulatie zorgen voor meer
bewustzijn
→ experiment coma patiënten: vegetatieve toestand + MRI + vragen iets bepaald in te
beelden → in zelfde delen actief als gezond pp
1.3) Evolutie van hersenen en gedrag
Evolutie van hersenen en gedrag onderzoeken door te kijken naar
- De eerste dieren die een zenuwstelsel en spieren ontwikkelde om te bewegen
- Hoe het zenuwstelsel complexer werd naarmate de hersenen gingen zorgen voor
complexer gedrag
- Hoe het menselijk brein geëvolueerd is naar zijn huidige complexiteit
Oorsprong van zenuwcellen en hersenen
→ zenuwtslesels hebben zich in miljoenen muizenstapjes ontwikkeld + zijn verander
naarmate dieren evolueren
4
