Wonden
= een verbreking van de continuïteit van het huidweefsel. Het is een pathologische toestand waarbij
weefsels onderling van elkaar gescheiden of vernietigd zijn. In het eerste geval hebben we een gesloten
wonde, zoals een bloeduitstorting of een blaar. In het tweede geval hebben we een open wonde.
soort wonden
Brandwonden: ontstaan door inwerking van hitte of een chemische stof op de huid
Schaafwonden: zijn oppervlakkig, alleen bovenste huidlaag is beschadigd, kleine puntbloedingen
Snijwonden: splijten van de huid door snijden met voorwerp. Wondranden recht en scherp
afgrensbaar, wonddiepte kan variëren.
Splinterverwondingen: penetratie door klein scherp voorwerp, vaak voorwerp nog in huid
aanwezig.
Steekwonden: penetratie door groot voorwerp, inwendige schade, bloedverlies
Bijtwonden: tandpatroon herkenbaar, soms schade aan diepere structuren
Rijtwonden of scheurwonden: openrijten huid, achter iets scherp blijft haken, wondranden rafelig
en losse flapjes huid, eventueel bloedverlies
Barstwonden of crushwonden: geplet tussen hard voorwerp, soms letsel aan bot
brandwonden
Brandwonden uitleg genezing
Eerstegraads - oppervlakkige huidlagen epidermis - Spontane genezing
- rood en pijnlijk - 2à3 dagen
- geen blijvende schade
Tweedegraads
- oppervlakkig - laesie die meestal volledige epidermis raakt - spontane genezing
inclusief basaal membraan en cellen van - 1à2 weken
malphigi. - blijvende littekenvorming
- blaren aanwezig, na excisie rood, goed
gevasculariseerd en zeer gevoelig.
- diepe - complexe destructie van epidermis en - spontane genezing
oppervlakkige epidermis. - 2à4 weken
- blaren, bij excisie wit-rozig en minder doorbloed
- blaren verminderde gevoeligheid
derdegraads - epidermis en dermis - geen spontaan herstel
- necrose hoornlaag - duurt lang omdat genezing
- geen blaasjes enkel vanuit wondranden komt
- huid is donker en ongevoelig door afgestorven en niet diepte.
zenuwen - bij grote wonden wordt dode
huid verwijdert en komt
huidtransplantatie.
Fasen in wondheling
fasen doel Uitleg
, reactiefasen
- bloedingsfase of Uitbreiding wond Stollingsproces – histamine en vaatvernauwing –
hemostase voorkomen, bloeding fibrogeen dat door enzym trombine wordt
stoppen omgezet in fibrine – stolsel vormen met
fibrinedraden
- gapende wonden: verbindt en verkleeft
- grote wonden: bedekt wondbed, wond
afgesloten, geleidelijk om littekenweefsel te
voorkomen
- ontstekingsfase Dode cellen en micro- Vaatverwijding capillairen rond wondgebied –
(inflammatie en organismen opruimen granulocyten bij beschadigd weefsel –
debridement) macrofagen dode cellen op ruimen en bacteriën
onschadelijk maken = fagocytose – zwelling:
lymfevaten beschadigd en niet meer in staat
vocht af te voeren.
Regeneratiefase of Dermis vervangen
profileratiefase door nieuw weefsel
(reparatie) en wond
wordt gesloten
(regeneratie van
eptiheel)
- Macrofagen stimuleren aanmaak nieuwe
granulatieweefselvorming bloedvaatjes (angiogenese), trekken fibroblasten
aan naar wond die zorg dragen voor, vorming
collageenfibrillen, proteoglycanen,
eiwitcomponenten
- epitheelweefselvorming Epitheelcellen wondrand vermenigvuldigen en
bedekken granulatieweefsel. Diktegroei
epidermis en verankeren dermis.
rijpingsfase Afbraak overmaat bloedvaatjes en omvorming
jong collageen naar rijp collageen. 6m tot 2j
Letsels
letsel Wat? Hoe? symptomen behandeling
breuken Breuk of scheur in Direct Gericht op juist
bot kwetsuur, bv. aan elkaar
= een verbreking van de continuïteit van het huidweefsel. Het is een pathologische toestand waarbij
weefsels onderling van elkaar gescheiden of vernietigd zijn. In het eerste geval hebben we een gesloten
wonde, zoals een bloeduitstorting of een blaar. In het tweede geval hebben we een open wonde.
soort wonden
Brandwonden: ontstaan door inwerking van hitte of een chemische stof op de huid
Schaafwonden: zijn oppervlakkig, alleen bovenste huidlaag is beschadigd, kleine puntbloedingen
Snijwonden: splijten van de huid door snijden met voorwerp. Wondranden recht en scherp
afgrensbaar, wonddiepte kan variëren.
Splinterverwondingen: penetratie door klein scherp voorwerp, vaak voorwerp nog in huid
aanwezig.
Steekwonden: penetratie door groot voorwerp, inwendige schade, bloedverlies
Bijtwonden: tandpatroon herkenbaar, soms schade aan diepere structuren
Rijtwonden of scheurwonden: openrijten huid, achter iets scherp blijft haken, wondranden rafelig
en losse flapjes huid, eventueel bloedverlies
Barstwonden of crushwonden: geplet tussen hard voorwerp, soms letsel aan bot
brandwonden
Brandwonden uitleg genezing
Eerstegraads - oppervlakkige huidlagen epidermis - Spontane genezing
- rood en pijnlijk - 2à3 dagen
- geen blijvende schade
Tweedegraads
- oppervlakkig - laesie die meestal volledige epidermis raakt - spontane genezing
inclusief basaal membraan en cellen van - 1à2 weken
malphigi. - blijvende littekenvorming
- blaren aanwezig, na excisie rood, goed
gevasculariseerd en zeer gevoelig.
- diepe - complexe destructie van epidermis en - spontane genezing
oppervlakkige epidermis. - 2à4 weken
- blaren, bij excisie wit-rozig en minder doorbloed
- blaren verminderde gevoeligheid
derdegraads - epidermis en dermis - geen spontaan herstel
- necrose hoornlaag - duurt lang omdat genezing
- geen blaasjes enkel vanuit wondranden komt
- huid is donker en ongevoelig door afgestorven en niet diepte.
zenuwen - bij grote wonden wordt dode
huid verwijdert en komt
huidtransplantatie.
Fasen in wondheling
fasen doel Uitleg
, reactiefasen
- bloedingsfase of Uitbreiding wond Stollingsproces – histamine en vaatvernauwing –
hemostase voorkomen, bloeding fibrogeen dat door enzym trombine wordt
stoppen omgezet in fibrine – stolsel vormen met
fibrinedraden
- gapende wonden: verbindt en verkleeft
- grote wonden: bedekt wondbed, wond
afgesloten, geleidelijk om littekenweefsel te
voorkomen
- ontstekingsfase Dode cellen en micro- Vaatverwijding capillairen rond wondgebied –
(inflammatie en organismen opruimen granulocyten bij beschadigd weefsel –
debridement) macrofagen dode cellen op ruimen en bacteriën
onschadelijk maken = fagocytose – zwelling:
lymfevaten beschadigd en niet meer in staat
vocht af te voeren.
Regeneratiefase of Dermis vervangen
profileratiefase door nieuw weefsel
(reparatie) en wond
wordt gesloten
(regeneratie van
eptiheel)
- Macrofagen stimuleren aanmaak nieuwe
granulatieweefselvorming bloedvaatjes (angiogenese), trekken fibroblasten
aan naar wond die zorg dragen voor, vorming
collageenfibrillen, proteoglycanen,
eiwitcomponenten
- epitheelweefselvorming Epitheelcellen wondrand vermenigvuldigen en
bedekken granulatieweefsel. Diktegroei
epidermis en verankeren dermis.
rijpingsfase Afbraak overmaat bloedvaatjes en omvorming
jong collageen naar rijp collageen. 6m tot 2j
Letsels
letsel Wat? Hoe? symptomen behandeling
breuken Breuk of scheur in Direct Gericht op juist
bot kwetsuur, bv. aan elkaar
