PATHOLOGIE WERKCOLLEGE 1 - CELADAPTATIES
PREP. 025445: NORMALE HUID / ATROFIE HUID / HYPERPLASIE HUID
1
,1. DEFINIEER DE TERMEN HYPERPLASIE EN ATROFIE TOEGEPAST OP DE
EPIDERMIS VAN DE HUID
Hyperplasie is een toename van het aantal cellen. Concreet wordt de epidermis door
hyperplasie van de epidermale cellen (str. basale) dikker. De huid is verdikt.
Bij atrofie is de epidermis dun door een afname van het aantal cellen.
Hypertrofie: de cellen worden groter. Is hier niet het geval.
Op het figuur zijn ook zweetklieren en talgklieren (holocriene secretie) zichtbaar.
2
,PREP. 07W900: HUIDHYPERPLASIE (OORSCHELP VAN DE HOND)
3
,1. BESCHRIJF DE MASSA (DIE ZICHTBAAR IS MET HET
BLOTE OOG).
De massa is een dermale hyperplasie: onregelmatige poliep- achtige
massa met een centrale bindweefselnecrose geflankeerd door
hyperplastisch epitheel en hyperkeratose → je ziet de massa op de
linker afbeelding linksboven.
2. WELKE STRUCTUREN ONDERGAAN HYPERPLASIE?
Epidermis en dermis. Het is veel dermis
ook, waaronder collageenvezels. Het is
niet zo dat heel de uitgroei epidermis is.
3. HOE/DOOR WAT WERD DE HYPERPLASIE UITGELOKT?
Enerzijds door de directe prikkeling van de gist Malassezia pachydermatis en anderzijds
door het krabben van de hond in reactie op de uitgelokte jeuk: chronische irritatie
(activeert de fibroblasten).
Oorgang zal muf ruiken door de vergisting. In praktijk wordt er een swabje genomen uit het
oor en op een glaasje gedaan. Snel kleuren en dan ga je de gisten zien. De combinatie met
bacteriën komt ook vaak voor.
4
,PREP. 07W355/1: CALLUS (LIGGER):
1. WELKE ANDERE STRUCTUREN ONDERGAAN EVENEENS HYPERPLASIE?
Dermis, haarfollikels, bloedvaten en talgklieren → Epidermis en dermis zijn te dik.
Duidelijke hyperkeratose en hyperplasie van de epidermis
Wat is er vermeerderd aanwezig: epidermis. Er zitten geen haren meer in de haarfollikels:
kale eeltplekken.
5
,PREP. 07W106/1: HYPERPLASIE VAN DE BIJNIERSCHORS
6
,Links: Cortex is verdikt → niet zo dat de cellen in grootte zijn toegenomen, maar in aantal =
hyperplasie. Vnl zona fasciculata → celletjes in bundeltjes liggen, maar nu door hyperplasie
is die bundelstructuur om zeep. De overgang cortex-medulla is ook niet heel duidelijk.
Rechts: ontstekingsinfiltraat (lymfocyten) door de necrose krijg je uitlekken van
mitochondriën. Toegenomen eosinofilie. Vacuolaire degeneratie (zieke cellen), met een
opgeblazen aspect (Na/K pompen werken niet).
1. WELK SYMPTOMENBEELD VERWACHT JE BIJ HYPERPLASIE VAN DE
BIJNIERSCHORS? (TIP: DENK AAN DE BIJNIERSCHORSHORMONEN)
Hyperadrenocorticisme leidt tot een toename van de hoeveelheden
bijnierschorshormonen. Bij stimulatie door ACTH (centrale tumor) gaat het om
overstimulatie van de zona fasciculata die glucocorticosteroïden produceert. Dit uit
zich in het ziektebeeld Cushing: eiwitkatabolisme (atrofie skeletspieren,
haarwortelcellen, schildklier en fagocyten), osteoporose, adipositas.
Er is ook atrofie van de huid. Het osteoïd wordt afgebroken en het vrijgekomen calcium
slaat neer in de huid = calcinosis cutis: typisch voor een Cushing patiënt.
2. VERKLAAR DE AANWEZIGHEID VAN HET ONTSTEKINGSINFILTRAAT.
Door de hyperplasie van de bijnierschors is druknecrose opgetreden van het merg →
ontstekingscellen worden aangetrokken.
Er worden ontstekingscellen aangetrokken omdat er DAMPs vrijkomen. Necrose gaat
gepaard met ontsteking.
3. HIER EN DAAR ZIE JE VACUOLAIRE DEGENERATIE. WAT IS DIT EIGENLIJK?
Bij vacuolaire degeneratie heeft een cel reeds acuut degeneratief celoedeem
ondergaan waarbij verschillende met vocht gevulde vacuoles (= met vocht gevulde
organellen) in het cytoplasma aanwezig zijn. In dit geval kan het aanzien worden als
voorstadium van de necrose.
De andere zones zijn in de verdrukking gekomen. Hierdoor is er hypoxie, ze krijgen niet
genoeg bloedvoorziening. De organellen vallen stil en ze beginnen op te zwellen. Er is een
toegenomen eosinofilie op de coupe te zien door necrose. Het zal coagulatienecrose zijn, in
een relatief waterarm milieu.
7
,PREP. 07W870: GALGANGPROLIFERATIE
8
,1. WELKE CELLULAIRE ADAPTATIE HEEFT GEZORGD VOOR DE
GALGANGPROLIFERATIE? STERKE HYPERPLASIE VAN HET GALGANGEPITHEEL.
De galgangen zijn de lichte structuren (ook sterk vertakt) = ductus biliferus, die normaal
een eenlagig kubus/cilindrisch epitheel heeft, maar nu is toegenomen in diameter.
2. KUN JE DE ETIOLOGIE VAN DE GALGANGPROLIFERATIE ACHTERHALEN?
De hyperplasie is ontstaan als antwoord op de chronische irritatie uitgelokt door de
aanwezige coccidiën. → de blekere structuren die je ziet zijn eitjes + in de cellen zie je
roze aggregaties, wat de parasieten zelf zijn.
PREP. P10-859: CYSTEUZE ENDOMETRIUMHYPERPLASIE
1. BESCHRIJF DE HYPERPLASIE
De hyperplasie bestaat uit een toename van het aantal endometriale cellen en interstitiële
weefsel waarbij vnl. de toename van het aantal endometriale klieren opvallend is (een
aantal is zelfs al cysteus ontaard) → diktetoename endometrium.
2. WAAROP SLAAT HET ADJECTIEF “CYSTEUS”?
Een aantal endometriale klieren zijn cysteus ontaard wat wil zeggen dat ze cysten
hebben gevormd die dikwijls opgevuld zijn met vocht.
9
, PREP. BMW 1.1. (27 IP 5/2): HYPERTROFIE VAN HET MYOCARD EN
LIPOFUSCINESTAPELING
10
PREP. 025445: NORMALE HUID / ATROFIE HUID / HYPERPLASIE HUID
1
,1. DEFINIEER DE TERMEN HYPERPLASIE EN ATROFIE TOEGEPAST OP DE
EPIDERMIS VAN DE HUID
Hyperplasie is een toename van het aantal cellen. Concreet wordt de epidermis door
hyperplasie van de epidermale cellen (str. basale) dikker. De huid is verdikt.
Bij atrofie is de epidermis dun door een afname van het aantal cellen.
Hypertrofie: de cellen worden groter. Is hier niet het geval.
Op het figuur zijn ook zweetklieren en talgklieren (holocriene secretie) zichtbaar.
2
,PREP. 07W900: HUIDHYPERPLASIE (OORSCHELP VAN DE HOND)
3
,1. BESCHRIJF DE MASSA (DIE ZICHTBAAR IS MET HET
BLOTE OOG).
De massa is een dermale hyperplasie: onregelmatige poliep- achtige
massa met een centrale bindweefselnecrose geflankeerd door
hyperplastisch epitheel en hyperkeratose → je ziet de massa op de
linker afbeelding linksboven.
2. WELKE STRUCTUREN ONDERGAAN HYPERPLASIE?
Epidermis en dermis. Het is veel dermis
ook, waaronder collageenvezels. Het is
niet zo dat heel de uitgroei epidermis is.
3. HOE/DOOR WAT WERD DE HYPERPLASIE UITGELOKT?
Enerzijds door de directe prikkeling van de gist Malassezia pachydermatis en anderzijds
door het krabben van de hond in reactie op de uitgelokte jeuk: chronische irritatie
(activeert de fibroblasten).
Oorgang zal muf ruiken door de vergisting. In praktijk wordt er een swabje genomen uit het
oor en op een glaasje gedaan. Snel kleuren en dan ga je de gisten zien. De combinatie met
bacteriën komt ook vaak voor.
4
,PREP. 07W355/1: CALLUS (LIGGER):
1. WELKE ANDERE STRUCTUREN ONDERGAAN EVENEENS HYPERPLASIE?
Dermis, haarfollikels, bloedvaten en talgklieren → Epidermis en dermis zijn te dik.
Duidelijke hyperkeratose en hyperplasie van de epidermis
Wat is er vermeerderd aanwezig: epidermis. Er zitten geen haren meer in de haarfollikels:
kale eeltplekken.
5
,PREP. 07W106/1: HYPERPLASIE VAN DE BIJNIERSCHORS
6
,Links: Cortex is verdikt → niet zo dat de cellen in grootte zijn toegenomen, maar in aantal =
hyperplasie. Vnl zona fasciculata → celletjes in bundeltjes liggen, maar nu door hyperplasie
is die bundelstructuur om zeep. De overgang cortex-medulla is ook niet heel duidelijk.
Rechts: ontstekingsinfiltraat (lymfocyten) door de necrose krijg je uitlekken van
mitochondriën. Toegenomen eosinofilie. Vacuolaire degeneratie (zieke cellen), met een
opgeblazen aspect (Na/K pompen werken niet).
1. WELK SYMPTOMENBEELD VERWACHT JE BIJ HYPERPLASIE VAN DE
BIJNIERSCHORS? (TIP: DENK AAN DE BIJNIERSCHORSHORMONEN)
Hyperadrenocorticisme leidt tot een toename van de hoeveelheden
bijnierschorshormonen. Bij stimulatie door ACTH (centrale tumor) gaat het om
overstimulatie van de zona fasciculata die glucocorticosteroïden produceert. Dit uit
zich in het ziektebeeld Cushing: eiwitkatabolisme (atrofie skeletspieren,
haarwortelcellen, schildklier en fagocyten), osteoporose, adipositas.
Er is ook atrofie van de huid. Het osteoïd wordt afgebroken en het vrijgekomen calcium
slaat neer in de huid = calcinosis cutis: typisch voor een Cushing patiënt.
2. VERKLAAR DE AANWEZIGHEID VAN HET ONTSTEKINGSINFILTRAAT.
Door de hyperplasie van de bijnierschors is druknecrose opgetreden van het merg →
ontstekingscellen worden aangetrokken.
Er worden ontstekingscellen aangetrokken omdat er DAMPs vrijkomen. Necrose gaat
gepaard met ontsteking.
3. HIER EN DAAR ZIE JE VACUOLAIRE DEGENERATIE. WAT IS DIT EIGENLIJK?
Bij vacuolaire degeneratie heeft een cel reeds acuut degeneratief celoedeem
ondergaan waarbij verschillende met vocht gevulde vacuoles (= met vocht gevulde
organellen) in het cytoplasma aanwezig zijn. In dit geval kan het aanzien worden als
voorstadium van de necrose.
De andere zones zijn in de verdrukking gekomen. Hierdoor is er hypoxie, ze krijgen niet
genoeg bloedvoorziening. De organellen vallen stil en ze beginnen op te zwellen. Er is een
toegenomen eosinofilie op de coupe te zien door necrose. Het zal coagulatienecrose zijn, in
een relatief waterarm milieu.
7
,PREP. 07W870: GALGANGPROLIFERATIE
8
,1. WELKE CELLULAIRE ADAPTATIE HEEFT GEZORGD VOOR DE
GALGANGPROLIFERATIE? STERKE HYPERPLASIE VAN HET GALGANGEPITHEEL.
De galgangen zijn de lichte structuren (ook sterk vertakt) = ductus biliferus, die normaal
een eenlagig kubus/cilindrisch epitheel heeft, maar nu is toegenomen in diameter.
2. KUN JE DE ETIOLOGIE VAN DE GALGANGPROLIFERATIE ACHTERHALEN?
De hyperplasie is ontstaan als antwoord op de chronische irritatie uitgelokt door de
aanwezige coccidiën. → de blekere structuren die je ziet zijn eitjes + in de cellen zie je
roze aggregaties, wat de parasieten zelf zijn.
PREP. P10-859: CYSTEUZE ENDOMETRIUMHYPERPLASIE
1. BESCHRIJF DE HYPERPLASIE
De hyperplasie bestaat uit een toename van het aantal endometriale cellen en interstitiële
weefsel waarbij vnl. de toename van het aantal endometriale klieren opvallend is (een
aantal is zelfs al cysteus ontaard) → diktetoename endometrium.
2. WAAROP SLAAT HET ADJECTIEF “CYSTEUS”?
Een aantal endometriale klieren zijn cysteus ontaard wat wil zeggen dat ze cysten
hebben gevormd die dikwijls opgevuld zijn met vocht.
9
, PREP. BMW 1.1. (27 IP 5/2): HYPERTROFIE VAN HET MYOCARD EN
LIPOFUSCINESTAPELING
10
