College 1 – taal als factor i.(d. geschiedenis van)Europa
0. Inhoud
Taal = cruciaal in totstandkoming van Europa
Rol begrijpen inzicht in geschiedenis Europa (inhoudelijk & disciplinair)
relatie tussen taal, geschiedenis en Europa onderzocht
1. Talen
Taal als ‘distinctief’ kenmerk in Europese cultuur & politiek
o Voorbeelden:
nationale literatuur vreemde literatuur
nationale belangen Eur. / andere nat. belangen (zie Polen, Hongarije)
autochtonen (sprekers van locale taal) alochtonen
staatsgrenzen taalgrenzen
taalpolitiek ( in Vlaanderen Vlaamse administratie)
nationale identiteiten ( stereotypen)
o oorsprong:
J.G. von Herder (1744-1804): Iedereen is verschillend => diversiteit = essentie
van het menselijk bestaan => talen als distinctief kenmerk
19-20e eeuw: politieke praktijk: mensen indelen in
groepen/volkeren/landen/staten ~ verschillen (met alle gevolgen van dien…)
= politieke beslissing ( Joegoslavië: Servisch en Croatisch aparte talen
geworden ondanks duidelijke gelijkenissen.
Oekraïne en Russisch lijkt op elkaar dus Rusland wil het bij haar
Verticale & horizontale taalidentiteit
o Verticaal: iedereen recht om anders te zijn (individuele identiteit)
Onderdanen mogelijkheid tot vorst te richten in eigen T
o Horizontaal: kenmerk waarmee men geografisch en cultureel tot een bepaalde
gemeenschap gerekend wordt (groepsidentiteit)
Talen roepen zeer sterke gevoelens op:
o Nadruk op eigen taalidentiteit riekt naar onwelvoeglijk nationalisme
o Andere talen = bedreiging v.d. eigen comfortzone
w. bv. Vlamingen zo lang gestreden voor hun T
o Meertaligheid vaak ervaren als cosmopolitische pedanterie en neerbuigendheid
t.o.v. ‘gewone’ mensen
Meertaligheid als beter beschouwd
Pedanterie = betweterij
Het probleem van de Europese identiteit
o Geen ‘Europees’ als taal => geen Europese cultuur, identiteit, samenhorigheid?
Er bestaa geen Europees, wat is de Europese identiteit dan
o “Eenheid in verscheidenheid” = holle slogan!
‘we horen bij elkaar omdat we verschillend zijn’
Identiteit proberen oplossen door Europese symbolen te creëren, m. vooral
door slogan Herder
Talen als ‘distinctief’ kenmerk kunnen niet meer ‘weggedacht’ worden! => We moeten
ermee leren leven! ( zelfde bij nazisme, schoolsysteem dat niet meer weg te denken is)
1
, College 1 – taal als factor i.(d. geschiedenis van)Europa
2. Meertaligheid
Meertaligheid als realiteit (1)
o Verdwijnen er talen?
Schattingen
Oorzaken:
Globalisering: meer anderstaligen op ander plek wonen
Grote talen nemen kleine talen over (Engels, Frans,…)
o Globalisering en einde natie-staat (Als enkel grote T een monopolie krijgt, Natie-
staat: gebaseerd op feit dat je daar zelfde T spreekt (Is dat nog zo? In Londen bv. over 300
talen gesproken, Is T dan nog distinctief kenmerk voor natie-staat?)
Moedertaal ≠ nationale of schooltaal!
° Europees beleid om van T een politiek gebied te maken
Europees jaar van de talen (2001)
Barcelona 1+2 Doelstelling (2002) <= Lissabon Strategie (2000):
talenkennis bevordert de economische ontwikkeling en groei
( iedereen minstens 2 vreemde T leren)
2
0. Inhoud
Taal = cruciaal in totstandkoming van Europa
Rol begrijpen inzicht in geschiedenis Europa (inhoudelijk & disciplinair)
relatie tussen taal, geschiedenis en Europa onderzocht
1. Talen
Taal als ‘distinctief’ kenmerk in Europese cultuur & politiek
o Voorbeelden:
nationale literatuur vreemde literatuur
nationale belangen Eur. / andere nat. belangen (zie Polen, Hongarije)
autochtonen (sprekers van locale taal) alochtonen
staatsgrenzen taalgrenzen
taalpolitiek ( in Vlaanderen Vlaamse administratie)
nationale identiteiten ( stereotypen)
o oorsprong:
J.G. von Herder (1744-1804): Iedereen is verschillend => diversiteit = essentie
van het menselijk bestaan => talen als distinctief kenmerk
19-20e eeuw: politieke praktijk: mensen indelen in
groepen/volkeren/landen/staten ~ verschillen (met alle gevolgen van dien…)
= politieke beslissing ( Joegoslavië: Servisch en Croatisch aparte talen
geworden ondanks duidelijke gelijkenissen.
Oekraïne en Russisch lijkt op elkaar dus Rusland wil het bij haar
Verticale & horizontale taalidentiteit
o Verticaal: iedereen recht om anders te zijn (individuele identiteit)
Onderdanen mogelijkheid tot vorst te richten in eigen T
o Horizontaal: kenmerk waarmee men geografisch en cultureel tot een bepaalde
gemeenschap gerekend wordt (groepsidentiteit)
Talen roepen zeer sterke gevoelens op:
o Nadruk op eigen taalidentiteit riekt naar onwelvoeglijk nationalisme
o Andere talen = bedreiging v.d. eigen comfortzone
w. bv. Vlamingen zo lang gestreden voor hun T
o Meertaligheid vaak ervaren als cosmopolitische pedanterie en neerbuigendheid
t.o.v. ‘gewone’ mensen
Meertaligheid als beter beschouwd
Pedanterie = betweterij
Het probleem van de Europese identiteit
o Geen ‘Europees’ als taal => geen Europese cultuur, identiteit, samenhorigheid?
Er bestaa geen Europees, wat is de Europese identiteit dan
o “Eenheid in verscheidenheid” = holle slogan!
‘we horen bij elkaar omdat we verschillend zijn’
Identiteit proberen oplossen door Europese symbolen te creëren, m. vooral
door slogan Herder
Talen als ‘distinctief’ kenmerk kunnen niet meer ‘weggedacht’ worden! => We moeten
ermee leren leven! ( zelfde bij nazisme, schoolsysteem dat niet meer weg te denken is)
1
, College 1 – taal als factor i.(d. geschiedenis van)Europa
2. Meertaligheid
Meertaligheid als realiteit (1)
o Verdwijnen er talen?
Schattingen
Oorzaken:
Globalisering: meer anderstaligen op ander plek wonen
Grote talen nemen kleine talen over (Engels, Frans,…)
o Globalisering en einde natie-staat (Als enkel grote T een monopolie krijgt, Natie-
staat: gebaseerd op feit dat je daar zelfde T spreekt (Is dat nog zo? In Londen bv. over 300
talen gesproken, Is T dan nog distinctief kenmerk voor natie-staat?)
Moedertaal ≠ nationale of schooltaal!
° Europees beleid om van T een politiek gebied te maken
Europees jaar van de talen (2001)
Barcelona 1+2 Doelstelling (2002) <= Lissabon Strategie (2000):
talenkennis bevordert de economische ontwikkeling en groei
( iedereen minstens 2 vreemde T leren)
2
