MEDISCHE DIAGNOSTIEK
1. MEDISCHE BEELDVORMING
1.1. DEFINITIE + BESTURING VAN BINNENUIT
Medische beeldvorming is een onderzoek, waardoor een beeld van het inwendige van het lichaam wordt
gemaakt. Hierdoor krijgen we een fysiologisch beeld:
1. Radionuclide (radiofarmacon) toedienen aan patiënt
2. Verdeling in lichaam meten met extern detectiesysteem
3. Beeldvormingsapparatuur:
• Y-camera
• SPECT: Single Photon Emission Computed Tomography
• PET: Positron Emission Tomography
RADIOFARMACON:
Radio actief element dat gekoppeld is aan een dragermolecule en de bedoeling is dat deze molecule op de
plaats terecht komt waar men wil dat deze terecht komt.
Eisen:
- Extern meetbaar: gamma straling
- Minimale belasting: minimale verstoringen binnenin: gammastraling
Bijkomende eisen:
1. T1/2: een dag: niet te lang, niet te kort
2. Aard van dochterisotoop: stabiel, mag niet giftig zijn
3. Inbouw nuclide in molecule:
• Isotopisch: zelfde element
• Niet-isotopisch: ander element
4. Hoge specifieke activiteit:
• Afhankelijk van de aan- of afwezigheid van drageratomen en moleculen
5. Kwaliteitsnormen (intraveneuze toediening!!)
1.2. BEELDVORMINGSAPPARATUUR BIJ 𝑌 – SCINTIGRAFIE
𝑌 – CAMERA
Verzameling van scintillatietellers met vaste detectoren
,Teltechnieken met NAI-kristal + elektronenvermenigvuldigers
- Centrum van lichtdistributie bepalen
- Plaats van binnendringen gamma straal in kristal opp.
Projectie van activiteitsverdeling in het lichaam op vlak van camera door middel van multihole collimator
tussen patiënt en kristal.
Collimator: zorgt ervoor dat enkel de signalen die loodrecht invallen erdoor kunnen. Op deze manier kunnen
we lokaliseren vanwaar de gammastraal afkomstig is.
2 nadelen:
1. Boven elkaar liggende organen worden op elkaar geprojecteerd
2. Attenuatie van straling in lichaam: bot absorbeert meer dan longweefsel.
Detector:
- NAI kristal: grootte: 50-60 cm
- Functie: zet gammastraling om naar
lichtflits
Collimator:
- Metalen strook. Hierdoor weten we
vanwaar de stralen afkomstig zijn.
, Toepassingen van gamma stralers in de radiodiagnose:
Veel gebruikte gamma stralers:
1. Technetium (Tc)
Heeft het grote voordeel dat dit een meta stabiele molecule is en dit vervalt enkel bij het uitzenden
van gamma stralen. Dus geen alfa en beta stralen. Energie = 140 keV. Grote halfwaarde tijd.
2. Krypton: korte half waarde tijd
3. Jodium
4. Thallium
Zie rest cursus, vorig jaar al een zeer groot deel van gezien.
2. RADIOTHERAPIE
2.1. DEFINITIE
= palliatieve of curatieve therapie met ioniserende stralen.
Effect van ioniserende stralen en weefsels is afhankelijk van lokale specifieke energiepositie= dosis.
Deze dosis wordt experimenteel bepaald of berekend met fysische methodes.
Radiotherapie wordt uitgevoerd met:
1. Externe bestralingsbundels: voornamelijk fotonen (X, gamma), e-, p
2. In het lichaam aangebrachte ingekapselde bronnen
➔ Interstitiële en intracavitaire brachytherapie (men gaat in kleine openingen of ergens tussen
weefsels een radio-isotoop inbrengen. Hier gaat men een bronnetje laten stralen en na een tijdje
halen ze deze terug weg. 125I35 wordt hiervoor voor gebruikt.
➔ Wordt gebruikt bij kanker bestrijding (borstkanker)
3. Radionucliden ingenomen via ingestie/inslikken.
➔ Gamma stralen vang je op en die kan je dan gebruiken om te zien hoeveel er in de schildklier van
is opgenomen. Maar als je het (jodium 131) inslikt heb je ook beta – stralen en deze maken ter
plaatste alles kapot.
➔ Vooral 13135 I
Elektron moet serieus versneld worden dus we hebben een lineaire versneller nodig. De elektronen gaan een
hele grote afstand
afleggen. Deze
worden versneld.
Dan botsen ze op de
wolfraam trefplaat.
Dan worden deze
met een
warmtefilter
gefilterd. En op deze
manier krijgen we X-
stralen.
1. MEDISCHE BEELDVORMING
1.1. DEFINITIE + BESTURING VAN BINNENUIT
Medische beeldvorming is een onderzoek, waardoor een beeld van het inwendige van het lichaam wordt
gemaakt. Hierdoor krijgen we een fysiologisch beeld:
1. Radionuclide (radiofarmacon) toedienen aan patiënt
2. Verdeling in lichaam meten met extern detectiesysteem
3. Beeldvormingsapparatuur:
• Y-camera
• SPECT: Single Photon Emission Computed Tomography
• PET: Positron Emission Tomography
RADIOFARMACON:
Radio actief element dat gekoppeld is aan een dragermolecule en de bedoeling is dat deze molecule op de
plaats terecht komt waar men wil dat deze terecht komt.
Eisen:
- Extern meetbaar: gamma straling
- Minimale belasting: minimale verstoringen binnenin: gammastraling
Bijkomende eisen:
1. T1/2: een dag: niet te lang, niet te kort
2. Aard van dochterisotoop: stabiel, mag niet giftig zijn
3. Inbouw nuclide in molecule:
• Isotopisch: zelfde element
• Niet-isotopisch: ander element
4. Hoge specifieke activiteit:
• Afhankelijk van de aan- of afwezigheid van drageratomen en moleculen
5. Kwaliteitsnormen (intraveneuze toediening!!)
1.2. BEELDVORMINGSAPPARATUUR BIJ 𝑌 – SCINTIGRAFIE
𝑌 – CAMERA
Verzameling van scintillatietellers met vaste detectoren
,Teltechnieken met NAI-kristal + elektronenvermenigvuldigers
- Centrum van lichtdistributie bepalen
- Plaats van binnendringen gamma straal in kristal opp.
Projectie van activiteitsverdeling in het lichaam op vlak van camera door middel van multihole collimator
tussen patiënt en kristal.
Collimator: zorgt ervoor dat enkel de signalen die loodrecht invallen erdoor kunnen. Op deze manier kunnen
we lokaliseren vanwaar de gammastraal afkomstig is.
2 nadelen:
1. Boven elkaar liggende organen worden op elkaar geprojecteerd
2. Attenuatie van straling in lichaam: bot absorbeert meer dan longweefsel.
Detector:
- NAI kristal: grootte: 50-60 cm
- Functie: zet gammastraling om naar
lichtflits
Collimator:
- Metalen strook. Hierdoor weten we
vanwaar de stralen afkomstig zijn.
, Toepassingen van gamma stralers in de radiodiagnose:
Veel gebruikte gamma stralers:
1. Technetium (Tc)
Heeft het grote voordeel dat dit een meta stabiele molecule is en dit vervalt enkel bij het uitzenden
van gamma stralen. Dus geen alfa en beta stralen. Energie = 140 keV. Grote halfwaarde tijd.
2. Krypton: korte half waarde tijd
3. Jodium
4. Thallium
Zie rest cursus, vorig jaar al een zeer groot deel van gezien.
2. RADIOTHERAPIE
2.1. DEFINITIE
= palliatieve of curatieve therapie met ioniserende stralen.
Effect van ioniserende stralen en weefsels is afhankelijk van lokale specifieke energiepositie= dosis.
Deze dosis wordt experimenteel bepaald of berekend met fysische methodes.
Radiotherapie wordt uitgevoerd met:
1. Externe bestralingsbundels: voornamelijk fotonen (X, gamma), e-, p
2. In het lichaam aangebrachte ingekapselde bronnen
➔ Interstitiële en intracavitaire brachytherapie (men gaat in kleine openingen of ergens tussen
weefsels een radio-isotoop inbrengen. Hier gaat men een bronnetje laten stralen en na een tijdje
halen ze deze terug weg. 125I35 wordt hiervoor voor gebruikt.
➔ Wordt gebruikt bij kanker bestrijding (borstkanker)
3. Radionucliden ingenomen via ingestie/inslikken.
➔ Gamma stralen vang je op en die kan je dan gebruiken om te zien hoeveel er in de schildklier van
is opgenomen. Maar als je het (jodium 131) inslikt heb je ook beta – stralen en deze maken ter
plaatste alles kapot.
➔ Vooral 13135 I
Elektron moet serieus versneld worden dus we hebben een lineaire versneller nodig. De elektronen gaan een
hele grote afstand
afleggen. Deze
worden versneld.
Dan botsen ze op de
wolfraam trefplaat.
Dan worden deze
met een
warmtefilter
gefilterd. En op deze
manier krijgen we X-
stralen.
