Nefrologie
Acute nierinsufficiëntie
= acuut nierfalen = acute renal failure (ARF)
Nierfunctie kan acuut uitvallen in verschillende klinische omstandigheden.
Experimenteel: na een bilaterale nefrectomie: dood treed op na 7 à 10 dagen. Eerste dagen:
geen symptomen, behalve anurie. Na enkele dagen: nausea, braken en verschillende tekens
van eerst excitatie en daarna depressie van het centraal zenuwstelsel: hyperreflexie, stuipen,
coma en dood.
Bij oligurie: urineproductie sterk verminderd (<400ml/dag), bij anurie is er geen
urineproductie. Oligurie en anurie zijn bewijzend voor acute nierinsufficiëntie, maar bij 40%
van gevallen is er geen sprake hiervan. Acute nierinsufficiëntie komt vaker voor tijdens
ziekenhuisopnames en zorgt voor verlengde opnameduur en toegenomen sterfterisico.
Kans op sterfte voor deze patiënten driemaal zo groot. Komt voor deel doordat bron van
nierschade ook bij andere organen schade veroorzaakt. Daarnaast heeft nierschade
rechtstreekse andere gevolgen voor andere organen: oa door vrijkomen van stoffen uit
beschadigde nieren die vaatlekkage veroorzaken en afweer verstoren.
Definitie van ANI
Een snelle (acute) achteruitgang van nierfunctie met opstapeling van afvalstoffen waarbij de
nier niet meer de mogelijkheid heeft (insufficiëntie) om de elektrolyten, het zuurbase-
evenwicht en de waterhomeostase te reguleren.
Als oorzaak gevonden wordt en tijdig kan worden weggenomen: is herstel mogelijk.
Het creatinegehalte kan vals verlaagd (door bv. verminderde spiermassa bij levercirrose) en
vals verhoogd (bv. bij rhabdomyolyse) zijn.
Verloop van ANI
3 fasen:
1. Oligurische fase 2. Diuretische fase 3. Herstelfase
Begint enkele uren tot max. Kan enkele dagen tot een Duurt meestal enkele
enkele dagen na week duren. maanden.
nierbeschadiging en duurt Diurese neemt toe, soms tot Glomerulusfiltratie en
nooit langer dan 3-4 weken bovennormale waarden (vb. functies van tubulussysteem
(gem. 10 dagen). 6-10L/dag). herstellen geleidelijk.
Urineproductie zal sterk Effectieve glomerulusfiltratie Indien beschadiging te
verminderd zijn of vrijwel blijft laag, nierfunctie ernstig: blijven slechts
geheel verdewenen. eveneens. geringe restverschijnselen
Urine bevat veel eiwit en achter.
erytrocyten.
Indien oligurie lang
aanhoudt: tekenen van
uremie. Gepaard met:
misselijkheid, braken,
sufheid, hoofdpijn, jeuk en
slechte eetlust. Zie slide9
, RIFLE classificatie
2000 werkgroep: Acute Dialysys Quality Initiative (ADQI), die trachtte om consensus te
vinden op allerlei tereinen die met ANI te maken hebben.
Zij kwamen op definitie die ANI verdeelde in: 3categorieën van ernst (R= risico op nierfalen,
I=injury of nierbschadiging, F= falen van de nieren) en in 2 categorieën van klinisch verloop
(L= loss of verlies nierfunctie, E= eindstadiumnierfalen).
Meten nierfunctie
Concentratie afvalstoffen
Creatineserumconcentratie vs creatineklaring
Serumcreatine constante aanvoer is afh. Van: leeftijd, geslacht, spiermassa, nierfunctie +
constante afvoer is afh. van nierfunctie.
Creatine klaring:
Klaring: de hoeveelheid serum die per minuut door de nieren van een stof ‘ontdaan’ wordt. Is
een maat voor glomerulaire filtratie snelheid of GFR -> nierfunctie.
Creatine klaring op 24 uurs urine: MDRD formule zie ppt slide 15,16
Meestal creatine: afbraakproduct van spiereiwit:
- Productie creatine is constant
- Creatine wordt 100% gefilterd
- Tubulus speelt kleine rol
Etiologie ANI
Pré renaal (oorzaken)
Prerenale nierinsufficiëntie is normale respons van nier op situatie waarbij de nier
onvoldoende geperfundeerd wordt.
In eerste fase: nier tracht door autoregulatie de perfusie op peil te houden door dilatatie van
de preglomerulaire arteriolen en een constrictie van de postglomerulaire arteriole. Maar
waneer dit mechanisme niet in staat is om perfusie op peil te houden: nierinsufficiëntie.
Bepaalde farmaca zullen ook autoregulatie verstoren en zal dus bij patiënten behandeld met
deze producten veel sneller een prerenale nierinsufficiëntie kunnen ontstaan. Alle NSAID’s
en ACE-inhibitoren zullen deze autoregulatie verstoren.
Acute nierinsufficiëntie
= acuut nierfalen = acute renal failure (ARF)
Nierfunctie kan acuut uitvallen in verschillende klinische omstandigheden.
Experimenteel: na een bilaterale nefrectomie: dood treed op na 7 à 10 dagen. Eerste dagen:
geen symptomen, behalve anurie. Na enkele dagen: nausea, braken en verschillende tekens
van eerst excitatie en daarna depressie van het centraal zenuwstelsel: hyperreflexie, stuipen,
coma en dood.
Bij oligurie: urineproductie sterk verminderd (<400ml/dag), bij anurie is er geen
urineproductie. Oligurie en anurie zijn bewijzend voor acute nierinsufficiëntie, maar bij 40%
van gevallen is er geen sprake hiervan. Acute nierinsufficiëntie komt vaker voor tijdens
ziekenhuisopnames en zorgt voor verlengde opnameduur en toegenomen sterfterisico.
Kans op sterfte voor deze patiënten driemaal zo groot. Komt voor deel doordat bron van
nierschade ook bij andere organen schade veroorzaakt. Daarnaast heeft nierschade
rechtstreekse andere gevolgen voor andere organen: oa door vrijkomen van stoffen uit
beschadigde nieren die vaatlekkage veroorzaken en afweer verstoren.
Definitie van ANI
Een snelle (acute) achteruitgang van nierfunctie met opstapeling van afvalstoffen waarbij de
nier niet meer de mogelijkheid heeft (insufficiëntie) om de elektrolyten, het zuurbase-
evenwicht en de waterhomeostase te reguleren.
Als oorzaak gevonden wordt en tijdig kan worden weggenomen: is herstel mogelijk.
Het creatinegehalte kan vals verlaagd (door bv. verminderde spiermassa bij levercirrose) en
vals verhoogd (bv. bij rhabdomyolyse) zijn.
Verloop van ANI
3 fasen:
1. Oligurische fase 2. Diuretische fase 3. Herstelfase
Begint enkele uren tot max. Kan enkele dagen tot een Duurt meestal enkele
enkele dagen na week duren. maanden.
nierbeschadiging en duurt Diurese neemt toe, soms tot Glomerulusfiltratie en
nooit langer dan 3-4 weken bovennormale waarden (vb. functies van tubulussysteem
(gem. 10 dagen). 6-10L/dag). herstellen geleidelijk.
Urineproductie zal sterk Effectieve glomerulusfiltratie Indien beschadiging te
verminderd zijn of vrijwel blijft laag, nierfunctie ernstig: blijven slechts
geheel verdewenen. eveneens. geringe restverschijnselen
Urine bevat veel eiwit en achter.
erytrocyten.
Indien oligurie lang
aanhoudt: tekenen van
uremie. Gepaard met:
misselijkheid, braken,
sufheid, hoofdpijn, jeuk en
slechte eetlust. Zie slide9
, RIFLE classificatie
2000 werkgroep: Acute Dialysys Quality Initiative (ADQI), die trachtte om consensus te
vinden op allerlei tereinen die met ANI te maken hebben.
Zij kwamen op definitie die ANI verdeelde in: 3categorieën van ernst (R= risico op nierfalen,
I=injury of nierbschadiging, F= falen van de nieren) en in 2 categorieën van klinisch verloop
(L= loss of verlies nierfunctie, E= eindstadiumnierfalen).
Meten nierfunctie
Concentratie afvalstoffen
Creatineserumconcentratie vs creatineklaring
Serumcreatine constante aanvoer is afh. Van: leeftijd, geslacht, spiermassa, nierfunctie +
constante afvoer is afh. van nierfunctie.
Creatine klaring:
Klaring: de hoeveelheid serum die per minuut door de nieren van een stof ‘ontdaan’ wordt. Is
een maat voor glomerulaire filtratie snelheid of GFR -> nierfunctie.
Creatine klaring op 24 uurs urine: MDRD formule zie ppt slide 15,16
Meestal creatine: afbraakproduct van spiereiwit:
- Productie creatine is constant
- Creatine wordt 100% gefilterd
- Tubulus speelt kleine rol
Etiologie ANI
Pré renaal (oorzaken)
Prerenale nierinsufficiëntie is normale respons van nier op situatie waarbij de nier
onvoldoende geperfundeerd wordt.
In eerste fase: nier tracht door autoregulatie de perfusie op peil te houden door dilatatie van
de preglomerulaire arteriolen en een constrictie van de postglomerulaire arteriole. Maar
waneer dit mechanisme niet in staat is om perfusie op peil te houden: nierinsufficiëntie.
Bepaalde farmaca zullen ook autoregulatie verstoren en zal dus bij patiënten behandeld met
deze producten veel sneller een prerenale nierinsufficiëntie kunnen ontstaan. Alle NSAID’s
en ACE-inhibitoren zullen deze autoregulatie verstoren.
