Urologie
De klachten en het onderzoek van de urologische patiënt
Urologie <-> nefrologie UWI + urolithiase
Heelkunde <-> interne Uroloog <-> gynaecoloog Androloog
Symptomen in de urologie
Pt kan specifieke urologische klachten en symptomen hebben, maar ook algemene
symptomen zoals koorts, malaise, misselijkheid, braken,..
Koorts wijst in regel op infectie, maar bij gewone blaasontsteking (cystitis), is er geen koorts.
Ernstige urologische aandoeningen, o.a. kwaadaardige tumoren, kunnen anorexie en
gewichtsverlies veroorzaken.
Pijn
Thv de nier
= thv de nierloge: unilateraal dorsaal onder de ribben
= chronische aandoeningen (niertumor,..): pijn meestal dof en knagend
= acute aandoeningen (nierkoliek,..): pijn zeer hevig en uitstralend
= Verschil met lumbale pijn door orthopedische afwijkingen is dat nierpijn nooit
gebonden is aan een of andere houding of beweging. Pijn is ook bijna nooit
bilateraal.
Thv de ureter
= bijna altijd veroorzaakt door afdalelende uretersteen.
= naargelang plaats van inklemming situeert pijn zich :
- Bij inklemming hoog in ureter: dorsaal met uitstraling naar hypochondrium
- Bij inklemming midden van ureter: dorsaal met uitstraling naar flank
- Bij inklemming net voor blaas: in fossa iliaca met uitstraling naar
geslachtsorganen
Thv de blaas
= niet bij banale blaaspathologie zoals cystitis. Wel bij diep infiltrerende tumoren en
acute retentie (globus vesicalis)
Prostaatpijn
= komt niet veel voor
= vervelend gevoel of druk thv perineum
= acute prositits: gevoel van warm ei in perineum
Thv de testikels
= in scrotum en is frequent een aanleiding voor urologische raadpleging
= testikels zijn gevoelig en pijn is zeer hevig
= acute pijn in scrotum bij kinderen: mogelijkheid voor steeldraai (torsio testis: een
urgentie) overwegen.
Thv de penis
= komt niet veel voor
= gevolg van priapisme: aanhoudende erectie zonder seksuele stimulus + zeer pijnlijk
= meestal eigenlijk urethrale pijn: veroorzaakt door steentje of door infectie.
Gastro-intestinale symptomen
= door gemeenschappelijke innervatie van zenuwbanen kan er bij nierkoliek ook
paralytische ileus optreden. Door uitbreiding van bepaalde urologische processen
naar naburige organen kunnen ook gastro-intestinale symptomen verwekt worden
door perintoneale prikkeling.
, Afwijkingen in het mictiepatroon (plaspatroon)
= LUTS: Lower Urinary Tract Symptoms
= zowel kwantitatieve als kwalitatieve veranderingen
= normale blaascapaciteit man: 350-450ml, bij vrouw 450-550ml
Kwantitatieve veranderingen
Polyurie Oligurie Anurie Acute urineretentie
= te grote hoeveelheid = te weinig urine of = geen urineproductie = geen urine afvloei
urine <500cc/dag
Nooit urologische Primair door Door nefrologisch Door belemmering van
oorzaak, meestal nefrologische oorzaak probeleem en mag niet urineafvloei
cardiologisch (bv. acute verward worden met (postrenaal). In laatste
(hartinsufficiëntie), glomerulonefritis) of urineretentie geval oorzaak meestal
endocriene (diabetes) secundair door andere urologisch, thv ureter
of nefrologische (salt oorzaak (dehydratatie (hydronefrose) of thv
losing nefritis) of obstructie) blaas of urethra
(globus). Meestal
pijnlijk
Kwalitatieve veranderingen
Pollakisurie Nycturie Strangurie of
= te frequent urineren = ’s nachts plassen algurie
= pijn bij plassen
Door: Meerdere malen moeten Door cystitis, maar
- Irritatie blaas door infectie (cystitis, opstaan om te plassen. kan bij elke
blaassteen, blaastumor) = vaak gevolg van polyurie. urologische infectie
- Neurogene overprikkeling (overactieve Bv. bij hartinsufficiëntie voorkomen. Pijn
blaas) worden oedemen die onmiddelijk na
- Onvolledige blaaslediging (residublaas overdag opgestapeld plassen: blaassteen.
door bv. Prostaathypertrofie) worden, ’s nachts
Frequentste bij vrouwen: geresorbeerd en door
= cystitis nieren gefilterd.
Bij mannen:
= prostaathypertrofie
Dysurie Paruresis Incontinentie
De klachten en het onderzoek van de urologische patiënt
Urologie <-> nefrologie UWI + urolithiase
Heelkunde <-> interne Uroloog <-> gynaecoloog Androloog
Symptomen in de urologie
Pt kan specifieke urologische klachten en symptomen hebben, maar ook algemene
symptomen zoals koorts, malaise, misselijkheid, braken,..
Koorts wijst in regel op infectie, maar bij gewone blaasontsteking (cystitis), is er geen koorts.
Ernstige urologische aandoeningen, o.a. kwaadaardige tumoren, kunnen anorexie en
gewichtsverlies veroorzaken.
Pijn
Thv de nier
= thv de nierloge: unilateraal dorsaal onder de ribben
= chronische aandoeningen (niertumor,..): pijn meestal dof en knagend
= acute aandoeningen (nierkoliek,..): pijn zeer hevig en uitstralend
= Verschil met lumbale pijn door orthopedische afwijkingen is dat nierpijn nooit
gebonden is aan een of andere houding of beweging. Pijn is ook bijna nooit
bilateraal.
Thv de ureter
= bijna altijd veroorzaakt door afdalelende uretersteen.
= naargelang plaats van inklemming situeert pijn zich :
- Bij inklemming hoog in ureter: dorsaal met uitstraling naar hypochondrium
- Bij inklemming midden van ureter: dorsaal met uitstraling naar flank
- Bij inklemming net voor blaas: in fossa iliaca met uitstraling naar
geslachtsorganen
Thv de blaas
= niet bij banale blaaspathologie zoals cystitis. Wel bij diep infiltrerende tumoren en
acute retentie (globus vesicalis)
Prostaatpijn
= komt niet veel voor
= vervelend gevoel of druk thv perineum
= acute prositits: gevoel van warm ei in perineum
Thv de testikels
= in scrotum en is frequent een aanleiding voor urologische raadpleging
= testikels zijn gevoelig en pijn is zeer hevig
= acute pijn in scrotum bij kinderen: mogelijkheid voor steeldraai (torsio testis: een
urgentie) overwegen.
Thv de penis
= komt niet veel voor
= gevolg van priapisme: aanhoudende erectie zonder seksuele stimulus + zeer pijnlijk
= meestal eigenlijk urethrale pijn: veroorzaakt door steentje of door infectie.
Gastro-intestinale symptomen
= door gemeenschappelijke innervatie van zenuwbanen kan er bij nierkoliek ook
paralytische ileus optreden. Door uitbreiding van bepaalde urologische processen
naar naburige organen kunnen ook gastro-intestinale symptomen verwekt worden
door perintoneale prikkeling.
, Afwijkingen in het mictiepatroon (plaspatroon)
= LUTS: Lower Urinary Tract Symptoms
= zowel kwantitatieve als kwalitatieve veranderingen
= normale blaascapaciteit man: 350-450ml, bij vrouw 450-550ml
Kwantitatieve veranderingen
Polyurie Oligurie Anurie Acute urineretentie
= te grote hoeveelheid = te weinig urine of = geen urineproductie = geen urine afvloei
urine <500cc/dag
Nooit urologische Primair door Door nefrologisch Door belemmering van
oorzaak, meestal nefrologische oorzaak probeleem en mag niet urineafvloei
cardiologisch (bv. acute verward worden met (postrenaal). In laatste
(hartinsufficiëntie), glomerulonefritis) of urineretentie geval oorzaak meestal
endocriene (diabetes) secundair door andere urologisch, thv ureter
of nefrologische (salt oorzaak (dehydratatie (hydronefrose) of thv
losing nefritis) of obstructie) blaas of urethra
(globus). Meestal
pijnlijk
Kwalitatieve veranderingen
Pollakisurie Nycturie Strangurie of
= te frequent urineren = ’s nachts plassen algurie
= pijn bij plassen
Door: Meerdere malen moeten Door cystitis, maar
- Irritatie blaas door infectie (cystitis, opstaan om te plassen. kan bij elke
blaassteen, blaastumor) = vaak gevolg van polyurie. urologische infectie
- Neurogene overprikkeling (overactieve Bv. bij hartinsufficiëntie voorkomen. Pijn
blaas) worden oedemen die onmiddelijk na
- Onvolledige blaaslediging (residublaas overdag opgestapeld plassen: blaassteen.
door bv. Prostaathypertrofie) worden, ’s nachts
Frequentste bij vrouwen: geresorbeerd en door
= cystitis nieren gefilterd.
Bij mannen:
= prostaathypertrofie
Dysurie Paruresis Incontinentie
