Samenvatting Voedingsleer

Inleiding
- Voeding = fundamentele levensbehoefte
- Zorg voor voeding
o Zelfzorg
 Zelf instaan voor productie (weinig mensen)
 Agrarische sector en voedingsmiddelenindustrie
 Kiezen, kopen, bereiden en consumeren van voedsel
o Mantelzorg
 Taakverdeling (bv: brood voor oma halen…)
o Professionele zorg
 Zorg voor voeding overnemen en ondersteunen door
 professionals
 Chronische ziekten ↑
 Gezonde leefstijl → chronische ziekten en complicaties ↓
 Zelfmanagement
- Ontstaan voedingspatroon
o Omgevingsfactoren
 Land waarin we wonen
 Klimaat
 …
o Sociaal – culturele factoren
 Religie
 Uit eten gaan
 …
o Persoonsgebonden factoren
 Smaken
 Hoeveelheden
 …




1. Voedingsleer
1.1 Voedingsstoffen: inleiding
1. Macronutriënten (komen in grote hoeveelheden voor)
- Eiwitten (E) : bevatten essentiële aminozuren (15% E/dag)
- Vetten (V) : bevatten essentiële vetzuren (30% E/dag)




- Koolhydraten (Kh) : leveren glucose en voedingsvezels (55% E/dag)

, - Water
2. Micronutriënten (komen in kleine hoeveelheden voor)
- Vitaminen : water- of vet oplosbaar
- Mineralen en spore- elementen



- Te kort aan voedingsstoffen  Deficiëntie
o Latente deficiëntie (klein tekort)
o Manifeste deficiëntie (groot tekort)
- Te veel aan voedingsstoffen  welvaartsziekten
o Verzadigde vetten
o Suikers
o OH

1.2 Energie en stofwisseling
1.2.1 Waarvoor heb je E nodig?
- Lichamelijke arbeid
- Handhaven van de lichaamstemperatuur
- De synthese van de lichaamsweefsels

1.2.2 Hoe voorziet een mens zich van de nodige energie?
- Energetische waarde van voedingsstoffen en voedingsmiddelen
o Alle energie → zon
o Planten leggen zonne-energie vast in KH-vetten-eiwitten
o Voorzien energiebehoefte mens → consumeren planten
 Indirect ↔ direct
- KH, belangrijkste voedingstoffen
o Omgezet in glucose (bloedglucose)
o Alle cellen kunnen glucose gebruiken
- Vetten
o Leveren energie
o Afgebroken tot vetzuren
o Alle cellen buiten hersenen, zenuwcellen & rode bloedcellen
- Eiwitten
o Bouwstof voor vorming lichaamseiwitten
o Opgebouwd uit aminozuren
 Aminozuren omzetten naar glucose  gluconeogenese
o N2  omgezet in ureum door nieren
- Energie
o Joule – kJ – MJ
o Calorie
o 1kcal = 4.2 kJ