Samenvatting Psychologie: seminarie 4: psychoanalyse persoonlijkheid

Seminarie 4: psychoanalyse persoonlijkheid
Persoonlijkheid  een differentieel psychologisch begrip, waarmee men de
verschillen in het gedrag van mensen probeert:
 Te systematiseren
 Te begrijpen en te verklaren
 Te voorspellen


De persoonlijkheidstheorie van Sigmund
Freud
1.1 Uitgangspunten bij de persoonlijkheidstheorie van
FREUD
De psychoanalyse gaat ervan uit dat ons gedrag bepaald wordt door het
onbewuste.
De persoonlijkheidstheorie van FREUD gaat ervan uit dat iemands
persoonlijkheid bepaald wordt door het onbewuste.
Dat betekent:
 Dat onze persoonlijkheid niet rechtstreeks toegankelijk is
 Dat we zelf niet kunnen weten waarop onze persoonlijkheid
gebaseerd is
 Dat we de diepere gronden van onze persoonlijkheid niet kunnen
kennen
De psychoanalyse gaat ervan uit dat ons gedrag bepaald wordt door
onze ervaringen uit de 1ste levensjaren.
De persoonlijkheidstheorie van FREUD gaat ervan uit dat iemands
persoonlijkheid bepaald wordt door onze ervaringen uit de 1ste levensjaren.
 Vooral eerste 5 zijn bepalend
 Vooral de psycho-seksuele ontwikkeling is bepalend
 Vooral de conflicten en relatiewijzen uit elke fase zijn bepalend
De persoonlijkheidstheorie van FREUD gaat ervan uit dat de overgang
van de ene fase naar de volgende fase gepaard gaat met een
ontwikkelingscrisis waarin:
 Je kan vastlopen  fixatie
o Je slaagt er dan geheel of gedeeltelijk niet in de stap naar een
volgende ontwikkelingsfase te zetten.
 Je kan terugvallen op een vorige ontwikkelingsfase  regressie
o Je grijpt dan geheel of gedeeltelijk terug naar die
ontwikkelingsfase waar eerder doorheen was geraakt.

,! Fixaties en regressies tekenen onze persoonlijkheid


Door deze fixaties blijf je dan gericht op:
 De symbolische activiteiten
 Relatievormen
 Problemen en conflicten
Die in de ontwikkelingsfase centraal staan.
Wanneer we NIET kunnen voldoen aan de verwachtingen en eisen van een
nieuwe ontwikkelingsfase, verdedigt het Ego zich door die nieuwe
uitdagingen NIET aan te gaan
Door deze regressies blijf je dan gericht op
 De symbolische activiteiten
 Relatievormen
 Problemen en conflicten
Die in een vorige ontwikkelingsfase centraal staan en die je al eerder hebt
doorgemaakt
Wanneer we niet kunnen voldoen aan de verwachtingen en eisen van een
ontwikkelingsfase valt het Ego terug op wat in het verleden zo succesvol
was.
! Fixaties en regressies zijn normale verschijnselen in de ontwikkeling van
mensen en horen bij het leven zelf.
De persoonlijkheidstypologie van Freud:
 Is GEEN objectieve en allesomvattende beschrijving van iemands
persoonlijkheid
 Probeert eerder op basis van een aantal metaforen de
basisconflicten en relatievormen van iemand te typeren
 Zoekt NIET naar algemene wetmatigheden
 Probeert eerder te zoeken naar wat iemand typeert, naar de rode
draad doorheen iemands levensgeschiedenis
 Komen typische activiteiten, relaties en problemen
o Op een soortgelijke wijze terug naar voor in iemand
persoonlijkheid of
o Op een tegengestelde wijze terug in iemand persoonlijkheid
 Tonen typische activiteiten, relaties en problemen zich
o Op een reële wijze of
o Op een symbolische wijze

1.1.1 De orale fase (0-21m)
De mondzone als eerst erogene zone
 Kwijlen

,  Eerste tandjes
 Alles in hun mondje steken




Het Es staan centraal
Het lustprincipe
Het primair procesdenken
Het kind is zeer afhankelijk van volwassenen
 Het moederkind symbiose
 Het idee van de psychologische vroeggeboorte
Het kind voelt zich tezelfdertijd omnipotent
De orale persoonlijkheidsstructuur
Orale personen
 Stellen van liefde en voedsel gelijk
 Zoeken naar orale troost bij spanningssituaties
 Zijn er afhankelijk tov anderen en in relaties
 Hebben een permanente nood aan geruststelling
 Zijn overgevoelig voor afwijzing en sociale erkenning
 Zijn erg sociaal ingesteld
 Zijn erg verbaal
 Kunnen mondeling vrij agressief uit de hoek komen
o Sarcastische opmerkingen
Orale fase Orale persoonlijkheid
De mondzone is de belangrijkste Men zoekt altijd en overal
bron van lust bevrediging in het orale zoals in
eten, drinken, roken, kussen en
praten. Men is erg verbaal en kan
soms vrij sarcastisch van zich
afbijten
Kinderen zijn in die periode nog erg Men is zeer afhankelijk van
afhankelijk van anderen anderen en daardoor ook
overgevoelig voor afwijzingen van
anderen

1.1.2 De anale fase (15m-3j)
De anuszone als erogene zone
 Het zindelijk worden
 Mopjes over pipi en kaka
Het EGO staat centraal als bemiddelaar in het conflict tussen:
 Buitenwereld  binnenkant