Active ageing
Doel = wellbeing en vitaliteit vergroten/versterken bij individuen, groepen,… en samenleving.
Vier pijlers:
- Mind
- Body
- Movement
- Food
,INHOUDSTAFEL
Lesprogramma........................................................................................................................................6
Active ageing..........................................................................................................................................6
Active ageing......................................................................................................................................6
Historiek van active ageing.................................................................................................................6
Belang v maximaal onderhoud functionele capaciteit......................................................................11
Active ageing begint reeds v het prille levensjaar.............................................................................13
Waarom zijn we verrassend dicht bij het eeuwige leven?................................................................13
Determinanten v active ageing.........................................................................................................14
Gezondheidszorg..............................................................................................................................15
Gedrag..............................................................................................................................................15
Persoonsgebonden determinanten..................................................................................................16
IKIGAI................................................................................................................................................17
Positieve mindset – waarvan hebben mensen aan het einde v hun leven spijt?..............................17
Omgevingsgebonden determinanten...............................................................................................18
Sociale determinanten.....................................................................................................................18
Economische determinanten............................................................................................................19
Uitdagingen v een verouderende bevolking.....................................................................................19
Gerontologische aspecten v het verouderen....................................................................................19
Ageïsme (ageïsm).............................................................................................................................19
Framing v ouderen...........................................................................................................................20
Gerontologie.....................................................................................................................................20
Verouderen......................................................................................................................................20
Hoe en wanneer beleven mensen dat ze ouder worden?................................................................21
Wanneer word je oud? (leeftijd).......................................................................................................22
Meten v levensverwachting..............................................................................................................22
Menselijke ontogenese.....................................................................................................................23
Veroudering (menselijke ontogenese)..............................................................................................24
Variabiliteit.......................................................................................................................................24
Aandachtspunten rond de levensloop en verouderen.....................................................................24
Gerotranscendentie!!! (Lars Tornstam)............................................................................................25
Hoe gerotranscedentie integreren in de zorg? (Wadensten & Carlsson, 2003, 2014)......................25
The method for deriving guidelines..................................................................................................26
Seven themes (goed onderwerp vr workshops v AA).......................................................................27
Focus op het individu........................................................................................................................27
Focus op de activiteiten....................................................................................................................28
,Biologische aspecten v het verouderen............................................................................................28
Algemene aspecten van verouderen................................................................................................28
Primaire verouderingsprocessen......................................................................................................29
Veroudering van telomeren.............................................................................................................30
Veroudering en telomeren...............................................................................................................31
Praktische aanbevelingen om de verkorting v d telomeren af te remmen.......................................32
Veroudering en epigenetica.............................................................................................................32
Praktische aanvelingen wat epigenetica betreft...............................................................................33
Veroudering en microbioom.............................................................................................................33
Verband tussen depressie en ons darmstelsel.................................................................................33
Secundaire verouderingsprocessen..................................................................................................35
Veroudering en centraal zenuwstelsel.............................................................................................35
Verouderen en perifeer zenuwstelsel..............................................................................................35
Invloed van het verouderingsproces op de motoriek.......................................................................36
Wijzigingen in de mentale functies bij het verouderen en dementie...............................................37
Dementie..........................................................................................................................................39
Dementie: preventie?.......................................................................................................................39
Onderzoeksvraag/opzet FINGER.......................................................................................................41
Verloop van het onderzoek..............................................................................................................43
Effect na 24 maand...........................................................................................................................43
Discussie...........................................................................................................................................44
Slaap en verouderen.........................................................................................................................44
Het verouderingsproces en de werking van zintuigen......................................................................45
Urogenitale wijzigingen bij het verouderen......................................................................................46
Cerebrovasculaire wijzigingen..........................................................................................................47
Hart- en vaatziekten (CVA) en levensstijl..........................................................................................47
Herkennen van een beroerte?..........................................................................................................48
Active ageing in woonzorgcentra......................................................................................................48
Onderzoek naar de determinanten van AA in woonzorgcentra.......................................................48
Opzet onderzoek Lien.......................................................................................................................48
Bevindingen van het onderzoek.......................................................................................................49
AA in WZC, Determinant Cultuur..................................................................................................49
AA in WZC, Determinant Gedrag..................................................................................................50
AA in WZC, Determinant Psychologische factoren.......................................................................50
AA in WZC, Determinant Fysieke omgeving..................................................................................50
AA in WZC, Determinant Sociale omgeving..................................................................................50
, AA in WZC, Determinant Economische factoren..........................................................................50
AA in WZC, Determinant Zorg.......................................................................................................51
AA in WZC, Determinant zinvolle tijdsbesteding..........................................................................51
AA in WZC, Determinant Participatie............................................................................................51
Besluit onderzoek.........................................................................................................................51
Huidig georganiseerd activiteitenaanbod.........................................................................................51
Groepsopdracht................................................................................................................................52
Huishoudelijke activiteiten in het WZC?...........................................................................................52
Kwetsbaarheid bij ouderen...............................................................................................................54
Fysieke kwetsbaarheid (frailty).....................................................................................................54
Psychologische kwetsbaarheid.....................................................................................................55
Cognitieve kwetsbaarheid............................................................................................................55
Sociale kwetsbaarheid (SK)...........................................................................................................55
Eenzaamheid enkel bij ouderen? (Annemans, 2018)....................................................................56
Omgevingskwetsbaarheid............................................................................................................56
Aandachtspunten voor preventie (D-SCOPE)................................................................................56
AA- interventies 1.............................................................................................................................56
Sarcopenie....................................................................................................................................57
Ondergebruik van spieren........................................................................................................61
Preventie en behandeling van sarcopenie................................................................................62
Trainingsprogramma Life..................................................................................................................62
The LIFE study: het abstract..............................................................................................................63
Fysieke activiteit bij senioren...........................................................................................................63
Richtlijnen voor FA voor 65+.............................................................................................................63
Helaas…............................................................................................................................................68
Toch heeft FA veel voordelen...........................................................................................................69
Zijn de WHO-richtlijnen gekend?......................................................................................................69
Hoe kunnen we mensen met dementie meer laten bewegen?........................................................69
FA bij senioren vraagt verandering in gedrag...................................................................................69
Socio-ecologisch model van gedrag..................................................................................................70
Motivatoren – intrapersoonlijk vlak.............................................................................................70
Motivatoren – interpersoonlijk vlak.............................................................................................71
Motivatoren – gemeenschapsvlak................................................................................................71
Barrières – intrapersoonlijk vlak...................................................................................................71
Barrières – interpersoonlijk vlak...................................................................................................71
Barrières – gemeenschapsvlak.....................................................................................................71
Doel = wellbeing en vitaliteit vergroten/versterken bij individuen, groepen,… en samenleving.
Vier pijlers:
- Mind
- Body
- Movement
- Food
,INHOUDSTAFEL
Lesprogramma........................................................................................................................................6
Active ageing..........................................................................................................................................6
Active ageing......................................................................................................................................6
Historiek van active ageing.................................................................................................................6
Belang v maximaal onderhoud functionele capaciteit......................................................................11
Active ageing begint reeds v het prille levensjaar.............................................................................13
Waarom zijn we verrassend dicht bij het eeuwige leven?................................................................13
Determinanten v active ageing.........................................................................................................14
Gezondheidszorg..............................................................................................................................15
Gedrag..............................................................................................................................................15
Persoonsgebonden determinanten..................................................................................................16
IKIGAI................................................................................................................................................17
Positieve mindset – waarvan hebben mensen aan het einde v hun leven spijt?..............................17
Omgevingsgebonden determinanten...............................................................................................18
Sociale determinanten.....................................................................................................................18
Economische determinanten............................................................................................................19
Uitdagingen v een verouderende bevolking.....................................................................................19
Gerontologische aspecten v het verouderen....................................................................................19
Ageïsme (ageïsm).............................................................................................................................19
Framing v ouderen...........................................................................................................................20
Gerontologie.....................................................................................................................................20
Verouderen......................................................................................................................................20
Hoe en wanneer beleven mensen dat ze ouder worden?................................................................21
Wanneer word je oud? (leeftijd).......................................................................................................22
Meten v levensverwachting..............................................................................................................22
Menselijke ontogenese.....................................................................................................................23
Veroudering (menselijke ontogenese)..............................................................................................24
Variabiliteit.......................................................................................................................................24
Aandachtspunten rond de levensloop en verouderen.....................................................................24
Gerotranscendentie!!! (Lars Tornstam)............................................................................................25
Hoe gerotranscedentie integreren in de zorg? (Wadensten & Carlsson, 2003, 2014)......................25
The method for deriving guidelines..................................................................................................26
Seven themes (goed onderwerp vr workshops v AA).......................................................................27
Focus op het individu........................................................................................................................27
Focus op de activiteiten....................................................................................................................28
,Biologische aspecten v het verouderen............................................................................................28
Algemene aspecten van verouderen................................................................................................28
Primaire verouderingsprocessen......................................................................................................29
Veroudering van telomeren.............................................................................................................30
Veroudering en telomeren...............................................................................................................31
Praktische aanbevelingen om de verkorting v d telomeren af te remmen.......................................32
Veroudering en epigenetica.............................................................................................................32
Praktische aanvelingen wat epigenetica betreft...............................................................................33
Veroudering en microbioom.............................................................................................................33
Verband tussen depressie en ons darmstelsel.................................................................................33
Secundaire verouderingsprocessen..................................................................................................35
Veroudering en centraal zenuwstelsel.............................................................................................35
Verouderen en perifeer zenuwstelsel..............................................................................................35
Invloed van het verouderingsproces op de motoriek.......................................................................36
Wijzigingen in de mentale functies bij het verouderen en dementie...............................................37
Dementie..........................................................................................................................................39
Dementie: preventie?.......................................................................................................................39
Onderzoeksvraag/opzet FINGER.......................................................................................................41
Verloop van het onderzoek..............................................................................................................43
Effect na 24 maand...........................................................................................................................43
Discussie...........................................................................................................................................44
Slaap en verouderen.........................................................................................................................44
Het verouderingsproces en de werking van zintuigen......................................................................45
Urogenitale wijzigingen bij het verouderen......................................................................................46
Cerebrovasculaire wijzigingen..........................................................................................................47
Hart- en vaatziekten (CVA) en levensstijl..........................................................................................47
Herkennen van een beroerte?..........................................................................................................48
Active ageing in woonzorgcentra......................................................................................................48
Onderzoek naar de determinanten van AA in woonzorgcentra.......................................................48
Opzet onderzoek Lien.......................................................................................................................48
Bevindingen van het onderzoek.......................................................................................................49
AA in WZC, Determinant Cultuur..................................................................................................49
AA in WZC, Determinant Gedrag..................................................................................................50
AA in WZC, Determinant Psychologische factoren.......................................................................50
AA in WZC, Determinant Fysieke omgeving..................................................................................50
AA in WZC, Determinant Sociale omgeving..................................................................................50
, AA in WZC, Determinant Economische factoren..........................................................................50
AA in WZC, Determinant Zorg.......................................................................................................51
AA in WZC, Determinant zinvolle tijdsbesteding..........................................................................51
AA in WZC, Determinant Participatie............................................................................................51
Besluit onderzoek.........................................................................................................................51
Huidig georganiseerd activiteitenaanbod.........................................................................................51
Groepsopdracht................................................................................................................................52
Huishoudelijke activiteiten in het WZC?...........................................................................................52
Kwetsbaarheid bij ouderen...............................................................................................................54
Fysieke kwetsbaarheid (frailty).....................................................................................................54
Psychologische kwetsbaarheid.....................................................................................................55
Cognitieve kwetsbaarheid............................................................................................................55
Sociale kwetsbaarheid (SK)...........................................................................................................55
Eenzaamheid enkel bij ouderen? (Annemans, 2018)....................................................................56
Omgevingskwetsbaarheid............................................................................................................56
Aandachtspunten voor preventie (D-SCOPE)................................................................................56
AA- interventies 1.............................................................................................................................56
Sarcopenie....................................................................................................................................57
Ondergebruik van spieren........................................................................................................61
Preventie en behandeling van sarcopenie................................................................................62
Trainingsprogramma Life..................................................................................................................62
The LIFE study: het abstract..............................................................................................................63
Fysieke activiteit bij senioren...........................................................................................................63
Richtlijnen voor FA voor 65+.............................................................................................................63
Helaas…............................................................................................................................................68
Toch heeft FA veel voordelen...........................................................................................................69
Zijn de WHO-richtlijnen gekend?......................................................................................................69
Hoe kunnen we mensen met dementie meer laten bewegen?........................................................69
FA bij senioren vraagt verandering in gedrag...................................................................................69
Socio-ecologisch model van gedrag..................................................................................................70
Motivatoren – intrapersoonlijk vlak.............................................................................................70
Motivatoren – interpersoonlijk vlak.............................................................................................71
Motivatoren – gemeenschapsvlak................................................................................................71
Barrières – intrapersoonlijk vlak...................................................................................................71
Barrières – interpersoonlijk vlak...................................................................................................71
Barrières – gemeenschapsvlak.....................................................................................................71