HC 1 prenatale en babyfase
LEERDOELEN: theorieën omtrent…
- De invloed van nature en nurture op de ontwikkeling
- De prenatale ontwikkeling
- De fysieke ontwikkeling tijdens de baby fase
- De cognitieve taalontwikkeling tijdens de baby fase
- Temperament en de ontwikkeling in
- De sociaal-emotionele ontwikkeling en hechting
NATURE – NURTURE DEBAT
‘Pure’(nature)ontwikkelingstheorieën
• Ontwikkelingsfasen (Freud)
• Cognitief ontwikkelingsmodel (Piaget)
• Ontwikkeling bekijken vanuit hersenen en genen
Nurture-theorieën
• Conditioneringstheorieën bijv. door beloningen (Watson, Skinner)
• Sociale leertheorie bijv. leren door na te doen, door te kijken naar anderen (Bandura)
Gevolgen voor sociaal beleid
PRENATALE ONTWIKKELING
Belangrijke externe invloeden op de prenatale ontwikkeling
Teratogene effecten: schadelijke effecten van buitenaf)
• Voedingspatroon van de moeder
• Leeftijd van de moeder
• Prenatale begeleiding van de moeder
• Gezondheid van de moeder
• Drugs- of medicijngebruik
• Alcohol, tabak, cafeïne
• Stress
• Infecties, ziekte, verwonding
Geboorte APGAR SCORE →
Score van 1 tot 10, om te kijken hoe
Het kind functioneert. 5 facetten
Groei – verhoudingen ↓
,Zintuigen
Gehoor, reuk en smaak zijn zintuigen die vanaf de geboorte al goed ontwikkeld zijn. Zicht
wordt later verder ontwikkelt, maar kan al wel contrasten zien (zwart, wit, rood, geel, groen)
Reflexen
Aangeboren fysieke vaardigheden:
Niet aangeleerde, gestructureerde
onvrijwillige respons die automatisch
optreedt.
In aanwezigheid van bepaalde
stimuli.
Bijv. als je jonge baby in water gooit
zal het zwemmen.
MOTORISCHE ONTWIKKELING
Grove motoriek: beginnend zitten, staan en lopen. Bepaalde stappen van grove motoriek
moeten binnen bepaalde tijd behaald worden ↓
Fijne motoriek: knippen, plakken en kleuren
Motorische problemen: wanneer kind afwijkt in motoriek en echt wat trager is dan
leeftijdsgenoten, hangt dat vaak samen met andere ontwikkelingsproblemen.
Grove motorische ontwikkeling ↓ (volgorde van gebeurtenissen weten!)
, COGNITIEVE ONTWIKKELING: PIAGET
Schema: bepaalt beeld hebben van hoe de wereld in elkaar zit, en zo de wereld probeert te
begrijpen.
Adaptie (aanpassen aan de omgeving)
• Assimilatie: proberen de wereld te begrijpen in de schema’s die je al hebt, tot het
moment dat jouw schema niet meer werkt je een nieuwe moet bedenken.
• Accommodatie: aanpassing van bestaand vaardigheden of kennis om met een
nieuwe situatie om te kunnen gaan.
Fases in de ontwikkeling volgens Piaget:
• Sensomotorische fase
• Preoperationele fase
• Concreet operationele fase
• Formeel operationele fase
‘’Piaget: formeel operationeel denken is het hoogst wat iemand kan bereiken’’
Ondanks grote invloed, veel kritiek op de theorie van Piaget.
Piaget: sensomotorische fase
Sensomotorische fase is het eerste belangrijke stadium van de cognitieve ontwikkeling
(schema’s, assimilatie, adaptie, accommodatie) waarbij motorische reacties op zintuigelijke
informatie belangrijk zijn. Worden onderverdeeld in zes sub stadia
• Substadium 1: eenvoudige reflexen (0 – 1 maand)
• Substadium 2: eerste gewoonten en primaire circulaire reacties (1 -4 maanden) de
primaire circulaire reacties zijn schema’s die betrekking hebben op de herhaling van
interessante of prettige acties, gewoon omdat ze leuk zijn om te doen. Primair omdat
de activiteiten zich op het lichaam van de baby richten. Bijv. herhaaldelijk op duim
zuigen.
• Substadium 3: secundaire circulaire reacties (4-8 maanden) secundaire circulaire
reacties zijn schema’s die betrekking hebben op herhaalde acties die een gewenst
resultaat opleveren. Acties gericht op buitenwereld. Bijv. schudden rammelaar,
stemgebruik.
• Substadium 4: coördinatie van secundaire circulaire reacties (8- 12 maanden) in dit
stadium gaan kinderen gebeurtenissen bewuster tot stand brengen en combineren
ze verschillende schema’s tot één handeling. Hier ontwikkelt zich ook de
objectpermanentie. Bijv. Baby duwt een speeltje weg om een ander speeltje te
kunnen pakken dat daar gedeeltelijk onderligt.
• Substadium 5: tertiaire circulaire reacties (12- 18 maanden) kinderen ontwikkelen de
intentionele variatie van acties die gewenste resultaten opleveren. Baby’s herhalen
niet alleen prettige activiteiten maar zoals in substadium 4 maar ontdekken ook wat
de gevolgen zijn. Bijv. herhaaldelijk speeltje uit hand vallen vanuit verschillende
posities en kijkt steeds aandachtig hoe het valt.
• Substadium 6: het begin van denken (18-24 maanden) vermogen tot mentale
representatie of symbolisch denken. Baby’s kunnen bedenken waar onzichtbare
LEERDOELEN: theorieën omtrent…
- De invloed van nature en nurture op de ontwikkeling
- De prenatale ontwikkeling
- De fysieke ontwikkeling tijdens de baby fase
- De cognitieve taalontwikkeling tijdens de baby fase
- Temperament en de ontwikkeling in
- De sociaal-emotionele ontwikkeling en hechting
NATURE – NURTURE DEBAT
‘Pure’(nature)ontwikkelingstheorieën
• Ontwikkelingsfasen (Freud)
• Cognitief ontwikkelingsmodel (Piaget)
• Ontwikkeling bekijken vanuit hersenen en genen
Nurture-theorieën
• Conditioneringstheorieën bijv. door beloningen (Watson, Skinner)
• Sociale leertheorie bijv. leren door na te doen, door te kijken naar anderen (Bandura)
Gevolgen voor sociaal beleid
PRENATALE ONTWIKKELING
Belangrijke externe invloeden op de prenatale ontwikkeling
Teratogene effecten: schadelijke effecten van buitenaf)
• Voedingspatroon van de moeder
• Leeftijd van de moeder
• Prenatale begeleiding van de moeder
• Gezondheid van de moeder
• Drugs- of medicijngebruik
• Alcohol, tabak, cafeïne
• Stress
• Infecties, ziekte, verwonding
Geboorte APGAR SCORE →
Score van 1 tot 10, om te kijken hoe
Het kind functioneert. 5 facetten
Groei – verhoudingen ↓
,Zintuigen
Gehoor, reuk en smaak zijn zintuigen die vanaf de geboorte al goed ontwikkeld zijn. Zicht
wordt later verder ontwikkelt, maar kan al wel contrasten zien (zwart, wit, rood, geel, groen)
Reflexen
Aangeboren fysieke vaardigheden:
Niet aangeleerde, gestructureerde
onvrijwillige respons die automatisch
optreedt.
In aanwezigheid van bepaalde
stimuli.
Bijv. als je jonge baby in water gooit
zal het zwemmen.
MOTORISCHE ONTWIKKELING
Grove motoriek: beginnend zitten, staan en lopen. Bepaalde stappen van grove motoriek
moeten binnen bepaalde tijd behaald worden ↓
Fijne motoriek: knippen, plakken en kleuren
Motorische problemen: wanneer kind afwijkt in motoriek en echt wat trager is dan
leeftijdsgenoten, hangt dat vaak samen met andere ontwikkelingsproblemen.
Grove motorische ontwikkeling ↓ (volgorde van gebeurtenissen weten!)
, COGNITIEVE ONTWIKKELING: PIAGET
Schema: bepaalt beeld hebben van hoe de wereld in elkaar zit, en zo de wereld probeert te
begrijpen.
Adaptie (aanpassen aan de omgeving)
• Assimilatie: proberen de wereld te begrijpen in de schema’s die je al hebt, tot het
moment dat jouw schema niet meer werkt je een nieuwe moet bedenken.
• Accommodatie: aanpassing van bestaand vaardigheden of kennis om met een
nieuwe situatie om te kunnen gaan.
Fases in de ontwikkeling volgens Piaget:
• Sensomotorische fase
• Preoperationele fase
• Concreet operationele fase
• Formeel operationele fase
‘’Piaget: formeel operationeel denken is het hoogst wat iemand kan bereiken’’
Ondanks grote invloed, veel kritiek op de theorie van Piaget.
Piaget: sensomotorische fase
Sensomotorische fase is het eerste belangrijke stadium van de cognitieve ontwikkeling
(schema’s, assimilatie, adaptie, accommodatie) waarbij motorische reacties op zintuigelijke
informatie belangrijk zijn. Worden onderverdeeld in zes sub stadia
• Substadium 1: eenvoudige reflexen (0 – 1 maand)
• Substadium 2: eerste gewoonten en primaire circulaire reacties (1 -4 maanden) de
primaire circulaire reacties zijn schema’s die betrekking hebben op de herhaling van
interessante of prettige acties, gewoon omdat ze leuk zijn om te doen. Primair omdat
de activiteiten zich op het lichaam van de baby richten. Bijv. herhaaldelijk op duim
zuigen.
• Substadium 3: secundaire circulaire reacties (4-8 maanden) secundaire circulaire
reacties zijn schema’s die betrekking hebben op herhaalde acties die een gewenst
resultaat opleveren. Acties gericht op buitenwereld. Bijv. schudden rammelaar,
stemgebruik.
• Substadium 4: coördinatie van secundaire circulaire reacties (8- 12 maanden) in dit
stadium gaan kinderen gebeurtenissen bewuster tot stand brengen en combineren
ze verschillende schema’s tot één handeling. Hier ontwikkelt zich ook de
objectpermanentie. Bijv. Baby duwt een speeltje weg om een ander speeltje te
kunnen pakken dat daar gedeeltelijk onderligt.
• Substadium 5: tertiaire circulaire reacties (12- 18 maanden) kinderen ontwikkelen de
intentionele variatie van acties die gewenste resultaten opleveren. Baby’s herhalen
niet alleen prettige activiteiten maar zoals in substadium 4 maar ontdekken ook wat
de gevolgen zijn. Bijv. herhaaldelijk speeltje uit hand vallen vanuit verschillende
posities en kijkt steeds aandachtig hoe het valt.
• Substadium 6: het begin van denken (18-24 maanden) vermogen tot mentale
representatie of symbolisch denken. Baby’s kunnen bedenken waar onzichtbare
