Aantekeningen agogiek
Tentamen; 60 vragen met 3 antwoord mogelijkheden, bij 40 goede antwoorden een 5,5.
Leerdoelen college 1;
- kent de begrippen agogiek en veranderkundig handelen en kan de betekenis aangeven voor het
beroep SPH;
- de student kent de zes basiskenmerken van agogisch handelen;
- herkent en identificeert de ontwikkelingen binnen de agogiek en kan deze in verband brengen
met grotere historische, sociale en maatschappelijke ontwikkelingen;
- kan verbanden leggen tussen verschillende agogische modellen en de betekenis ervan voor het
werken met diverse werkvelden, waaronder jeugdzorg, ouderenzorg, gehandicaptenzorg,
geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg;
- is in staat een verband te leggen tussen een model in de agogiek en de betekenis daarvan voor
methoden in de praktijk;
- kan het analyseschema van veranderkundig handelen toepassen op de drie veranderkundige
modellen;
- Kan de theorie van Kok over leefklimaat en hulpverleningsstrategieën verbinden met de drie
modellen van agogisch handelen.
Leerdoelen college 2;
- kent de geschiedenis van veranderkundig handelen aan de hand van belangrijke discussiepunten,
instituties en thema’s.
- kan een korte typering geven van de drie modellen.
- kan een overzicht geven van de transitie jeugdzorg.
College 1 – de eigenaardigheid van veranderkundig handelen
Agogiek; de leer van veranderingsprocessen van mensen in het gedrag, handelen en denken.
Veranderkundig handelen.
Agogisch handelen; het activeren van veranderen, het interveniëren in veranderingsprocessen.
Vier dingen die belangrijk zijn bij agogiek
1 – veranderen
2 – zes basiskenmerken van veranderkundig handelen
3 – het analyseschema
4 – drie modellen
Veranderen;
Veranderen gebeurt vaak niet omdat je dat wilt maar omdat je moet, omdat iets jou aangedaan
wordt waarin je mee moet veranderen.
Stilzwijgend veranderen/ongepland veranderen;
Als je in een aantal jaar van introvert naar extravert veranderd zonder dat je je daar bewust van was.
Bewust/ gepland veranderen;
,Als je bewust, met een plan, met een doel een verandering aangaat. Zoals beginnen met een studie.
Bedenk een of twee gebeurtenissen in je leven waardoor je erg veranderd bent?
Was er sprake van stilzwijgend of ongepland veranderen?
Bewuste en geplande verandering?
Expliciete kennis tegenover impliciete of stilzwijgende kennis.
- Expliciete kennis
o Theoretische kennis
o Zoals protocollen
- Impliciete/ stilzwijgende kennis
o Je onderbuikgevoel, boerenverstand
Bijvoorbeeld
Scorelijst tegenover niet pluisgevoel
Protocol tegenover boerenverstand
Zes basiskenmerken
1. Interventiekundig – het verschil tussen de leek en de professional (toets-vraag)
Je doet iets met het idee dat er wat gaat veranderen en wat er gaat veranderen
- De professional handelt vanuit zijn functie (vrienden/familie niet, geen professional want
worden niet betaald)
- De professionele verhouding is van beperkte duur (er komt een einde aan de dienst)
- De professional handelt meer bewust
2. Sociaal – twee hoofdbenaderingen (toets-vraag over de 2 hoofdbenaderingen)
- Rechtstreekse beïnvloeding, de directe weg, veranderen van mensen zelf
- Beïnvloeden van omgevingscondities; betere scholen
- Micro, meso en macro niveau
• Micro – klein
• Meso – groepen, kleine organisaties, klein netwerk
• Macro – grotere samenlevingsverbanden, buurt, stad, samenleving
3. Procesmatig – pas dit toe op stage of werk
- Inhoudelijk – wat? Wat zijn de doelen? De client, de clientorganisatie of de client
omgeving
- Methodisch – hoe? De weg waarlangs.
4. Moreel – veranderen vraagt om toetsing aan morele criteria
- Ethiek
- Beroepsmoraal – gedragsregels, zijn gewoon uitgeschreven per beroep
- Normen en waarden – norm is het woord, waarde is de zin hoe iedereen die ziet. (norm
kan voor iedereen hetzelfde zijn, de waarde die een persoon eraan geeft is per persoon
verschillend. Zoals respectvol (norm), ik vind dat als je opstaat voor een ouderen terwijl
een ander kan vinden dat je een ouderen behandeld als iedere ander)
5. Dialogisch – dialoog is de grondvorm van veranderen – in gesprek met …., dus er is een gesprek,
het is dus geen monoloog!
- Wederkerigheid
- Gelijkwaardigheid
6. Integratief – verschillende bronnen van kennis komen bij elkaar
,Kernstructuur van veranderkundige reflectie
Hoe (methode) kan ik (kunnen wij) op grond van mijn vooronderstellingen en uitgangspunten (visie)
een bepaalde persoon –en-situatie (situatieverkenning) in de gewenste richting (doel) beïnvloeden?
Alles vier de vakken hebben invloed op elkaar (ken dit schema helemaal uit je hoofd!) dit schema is
de basis van de agogiek.
, Veronderstellingen en uitgangspunten; van het werk en de werken
Aannames in de vorm van eerste beginselen of grondstellingen
Ieder mens heeft een zelfbewustzijn – dit is een aannamen
Alles komt door de genen – aannamen
Uitdrukkelijk geformuleerde theoretische of normatieve stellingnames van waaruit men vertrekt.
Wij zijn ons brei is een veronderstelling/aannamen (toets-vraag)
Een professional moet zijn handelen wetenschappelijk verantwoorden
Een cliënt is in principe vrij om voor zijn eigen behandeling te kiezen
Dit is de visie!
Tentamen; 60 vragen met 3 antwoord mogelijkheden, bij 40 goede antwoorden een 5,5.
Leerdoelen college 1;
- kent de begrippen agogiek en veranderkundig handelen en kan de betekenis aangeven voor het
beroep SPH;
- de student kent de zes basiskenmerken van agogisch handelen;
- herkent en identificeert de ontwikkelingen binnen de agogiek en kan deze in verband brengen
met grotere historische, sociale en maatschappelijke ontwikkelingen;
- kan verbanden leggen tussen verschillende agogische modellen en de betekenis ervan voor het
werken met diverse werkvelden, waaronder jeugdzorg, ouderenzorg, gehandicaptenzorg,
geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg;
- is in staat een verband te leggen tussen een model in de agogiek en de betekenis daarvan voor
methoden in de praktijk;
- kan het analyseschema van veranderkundig handelen toepassen op de drie veranderkundige
modellen;
- Kan de theorie van Kok over leefklimaat en hulpverleningsstrategieën verbinden met de drie
modellen van agogisch handelen.
Leerdoelen college 2;
- kent de geschiedenis van veranderkundig handelen aan de hand van belangrijke discussiepunten,
instituties en thema’s.
- kan een korte typering geven van de drie modellen.
- kan een overzicht geven van de transitie jeugdzorg.
College 1 – de eigenaardigheid van veranderkundig handelen
Agogiek; de leer van veranderingsprocessen van mensen in het gedrag, handelen en denken.
Veranderkundig handelen.
Agogisch handelen; het activeren van veranderen, het interveniëren in veranderingsprocessen.
Vier dingen die belangrijk zijn bij agogiek
1 – veranderen
2 – zes basiskenmerken van veranderkundig handelen
3 – het analyseschema
4 – drie modellen
Veranderen;
Veranderen gebeurt vaak niet omdat je dat wilt maar omdat je moet, omdat iets jou aangedaan
wordt waarin je mee moet veranderen.
Stilzwijgend veranderen/ongepland veranderen;
Als je in een aantal jaar van introvert naar extravert veranderd zonder dat je je daar bewust van was.
Bewust/ gepland veranderen;
,Als je bewust, met een plan, met een doel een verandering aangaat. Zoals beginnen met een studie.
Bedenk een of twee gebeurtenissen in je leven waardoor je erg veranderd bent?
Was er sprake van stilzwijgend of ongepland veranderen?
Bewuste en geplande verandering?
Expliciete kennis tegenover impliciete of stilzwijgende kennis.
- Expliciete kennis
o Theoretische kennis
o Zoals protocollen
- Impliciete/ stilzwijgende kennis
o Je onderbuikgevoel, boerenverstand
Bijvoorbeeld
Scorelijst tegenover niet pluisgevoel
Protocol tegenover boerenverstand
Zes basiskenmerken
1. Interventiekundig – het verschil tussen de leek en de professional (toets-vraag)
Je doet iets met het idee dat er wat gaat veranderen en wat er gaat veranderen
- De professional handelt vanuit zijn functie (vrienden/familie niet, geen professional want
worden niet betaald)
- De professionele verhouding is van beperkte duur (er komt een einde aan de dienst)
- De professional handelt meer bewust
2. Sociaal – twee hoofdbenaderingen (toets-vraag over de 2 hoofdbenaderingen)
- Rechtstreekse beïnvloeding, de directe weg, veranderen van mensen zelf
- Beïnvloeden van omgevingscondities; betere scholen
- Micro, meso en macro niveau
• Micro – klein
• Meso – groepen, kleine organisaties, klein netwerk
• Macro – grotere samenlevingsverbanden, buurt, stad, samenleving
3. Procesmatig – pas dit toe op stage of werk
- Inhoudelijk – wat? Wat zijn de doelen? De client, de clientorganisatie of de client
omgeving
- Methodisch – hoe? De weg waarlangs.
4. Moreel – veranderen vraagt om toetsing aan morele criteria
- Ethiek
- Beroepsmoraal – gedragsregels, zijn gewoon uitgeschreven per beroep
- Normen en waarden – norm is het woord, waarde is de zin hoe iedereen die ziet. (norm
kan voor iedereen hetzelfde zijn, de waarde die een persoon eraan geeft is per persoon
verschillend. Zoals respectvol (norm), ik vind dat als je opstaat voor een ouderen terwijl
een ander kan vinden dat je een ouderen behandeld als iedere ander)
5. Dialogisch – dialoog is de grondvorm van veranderen – in gesprek met …., dus er is een gesprek,
het is dus geen monoloog!
- Wederkerigheid
- Gelijkwaardigheid
6. Integratief – verschillende bronnen van kennis komen bij elkaar
,Kernstructuur van veranderkundige reflectie
Hoe (methode) kan ik (kunnen wij) op grond van mijn vooronderstellingen en uitgangspunten (visie)
een bepaalde persoon –en-situatie (situatieverkenning) in de gewenste richting (doel) beïnvloeden?
Alles vier de vakken hebben invloed op elkaar (ken dit schema helemaal uit je hoofd!) dit schema is
de basis van de agogiek.
, Veronderstellingen en uitgangspunten; van het werk en de werken
Aannames in de vorm van eerste beginselen of grondstellingen
Ieder mens heeft een zelfbewustzijn – dit is een aannamen
Alles komt door de genen – aannamen
Uitdrukkelijk geformuleerde theoretische of normatieve stellingnames van waaruit men vertrekt.
Wij zijn ons brei is een veronderstelling/aannamen (toets-vraag)
Een professional moet zijn handelen wetenschappelijk verantwoorden
Een cliënt is in principe vrij om voor zijn eigen behandeling te kiezen
Dit is de visie!
