Samenvatting handboek praktisch verzekeringsrecht

1 Verzekeringsrecht




Hoofdstuk 1: De verzekeringswereld
1 Waarom verzekeren?
Iedereen wil zich beschermen tegen risico’s die een financiële bedreiging kunnen vormen.
Er bestaan 3 verschillende beschermingswijzen:
• Preventieve maatregelen om de realisatie van het risico zoveel mogelijk te voorkomen.
o MAAR: niet alles kan vermeden worden -> preventie is ontoereikend.
• Sparen om voldoende financiële middelen te hebben bij realisatie van de risico’s.
o MAAR: je kan niet alles sparen -> sparen is niet voldoende.
• Kostenspreiding over verschillende personen.
o MAAR: solidariteit is niet altijd voldoende.
De 3 beschermingswijzen bieden, zoals bij de ‘maar’ vermeld staat, onvoldoende bescherming.
De verzekering biedt een oplossing voor de gestelde problemen.

Verzekering
➔ Dit is een techniek die berust op een interpersonele en intertemporele spreiding van 1 of meer
risico’s tussen de dragers van een gelijksoortig risico.
➔ Het gaat dus tussen meerdere personen voor een langere periode.

2 De oorsprong van verzekeringen

TOEKOMST
Verzekeringen volgen de vooruitgang van de maatschappij.


3 Soorten verzekeringen (ook in schema! -> document / Hb. p.19)

SCHADE- EN PERSOONSVERZEKERINGEN
Een eerste grote indeling in de verzekeringswet is de indeling in schade- en persoonsverzekeringen.

Schadeverzekeringen
➔ Dit is een verzekering waarbij de verzekeringsprestatie afhankelijk is van een onzeker voorval
dat schade veroorzaakt aan iemands vermogen. (ART. 5, 15°)
Een schadeverzekering vergoedt aan de verzekerde de schade aan zijn patrimonium of vermogen, die
voortvloeit uit een onzeker voorval (risico).
Men moet dan de algemene bepalingen van de wet van de schadeverzekering naleven. (ART. 105 en
106)
Er zijn 3 soorten schadeverzekeringen:
• Zaakverzekeringen
• Aansprakelijkheidsverzekeringen
• Bijstandsverzekeringen
Een schadeverzekering is altijd indemnitair!!!

Persoonsverzekering
➔ Dit is een verzekering waarbij de verzekeringsprestatie of de premie afhankelijk is van een
onzeker voorval dat iemands leven, fysieke integriteit of gezinstoestand aantast. (ART. 5, 16°)
Er zijn 2 soorten persoonsverzekeringen:

,2 Verzekeringsrecht



• Levensverzekeringen
• Andere dan levensverzekeringen
Bij deze verzekering is het een persoon dat het voorwerp van de verzekering is. Het gaat ook om een
vooraf overeengekomen kapitaal dat uitbetaald zal worden als de onzekere gebeurtenis zich voordoet.
Hierbij moeten de bepalingen van de wet van de persoonsverzekering nageleefd worden. (ART. 158 en
159)

VERZEKERINGEN TOT VERGOEDING VAN SCHADE EN VERZEKERINGEN TOT UITKERING VAN EEN VAST BEDRAG

Verzekeringen tot vergoeding van schade
➔ Dit zijn verzekeringen waarbij de verzekeraar zich ertoe verbindt de prestatie te leveren die
nodig is om de schade die de verzekerde geleden heeft of waarvoor hij aansprakelijk is, geheel
of gedeeltelijk te vergoeden. (ART. 55, 3°)
Deze verzekeringen worden ook wel indemnitaire verzekeringen genoemd.

Verzekeringen tot uitkering van een vast bedrag
➔ Dit i een verzekering waarbij de prestatie van de verzekeraar niet afhankelijk is van de omvang
van de schade. (ART. 55, 4°)
Deze verzekeringen worden ook wel forfaitaire verzekeringen genoemd.

WETTELIJK VERPLICHTE VERZEKERINGEN, CONTRACTUEEL VERPLICHTE VERZEKERINGEN EN VRIJ TE
ONDERSCHRIJVEN VERZEKERINGEN

Wettelijk verplichte verzekeringen
De wet legt slechts in enkele gevallen de verplichting op om bepaalde verzekeringen af te sluiten.
• Deze verzekeringen liggen vaak in de categorie van de aansprakelijkheidsverzekeringen.
• Een andere bij wet verplichte verzekering ligt dan weer volgens de ene in de categorie van de
aansprakelijkheid, maar volgens de andere in de categorie persoonsverzekering.
• Bij nog andere wordt het wettelijk verplicht stellen dan weer afhankelijk gemaakt van het al
dan niet verkrijgen van een erkenning of subsidie.
• Weer andere worden wettelijk verplicht bij ontstentenis van voldoende financiële
waarborgen.

Contractueel verplichte verzekeringen
➔ Dit zijn verzekeringen die verplicht worden opgelegd door een contractuele verbintenis.
Voorbeeld: schuldsaldoverzekering
Dit kan opgelegd worden door de bank of door de verhuurder.
Voor huurcontracten die afgesloten zijn voor 01/01/2019 is een brandverzekering contractueel
verplicht. Voor huurcontracten die afgesloten zijn na 01/01/2019 is een brandverzekering wettelijk
verplicht.

Vrij te onderschrijven verzekeringen
Dit zijn verzekeringen die wenselijk zijn.
Je kan dus zelf kiezen of je zo een verzekering afsluit of niet.

4 De verzekeringsovereenkomst

DEFINITIE
Verzekeringsovereenkomst (ART. 5, 14°)

,3 Verzekeringsrecht



➔ Een overeenkomst, waarbij een partij, de verzekeraar, zich er tegen betaling van een vaste of
veranderlijke premie tegenover een andere partij, de verzekeringnemer, toe verbindt een in
de overeenkomst bepaalde prestatie te leveren in het geval zich een onzekere gebeurtenis
voordoet waarbij, naargelang van het geval, de verzekerde of de begunstigde belang heeft dat
die zich niet voordoet.
De verzekeringsovereenkomst (polis) bestaat uit 2 delen:
• De algemene voorwaarden
• De bijzondere voorwaarden

BESTANDDELEN

De verzekeraar
(ART. 5, 1°)
➔ Elke persoon of onderneming die als contractspartij verzekeringsovereenkomsten aanbiedt,
ongeacht de beroepshoedanigheid van deze persoon en ongeacht of bij het afsluiten van de
overeenkomst gebruik wordt gemaakt van actuariële technieken.
In praktijk is de verzekeraar meestal de verzekeringsmaatschappij. Deze moeten een prestatie leveren.
Ze moeten namelijk de schade vergoeden en een dienst verrichten.

De verzekeringnemer
➔ Dit is de partij die de verzekeringsovereenkomst tekent en een premie betaalt.

De verzekerde
➔ De verzekerde is de persoon op wie de verzekering slaat.
In een schadeverzekering is de verzekerde degene die door de verzekering gedekt is tegen
vermogensschade. In de personenverzekering is de verzekerde degene in wiens persoon het risico van
het zich voordoen van het verzekerde voorval gelegen. (ART. 5, 17°)
De verzekerde kan dezelfde persoon zijn als de verzekeringnemer, maar dit is niet noodzakelijk.

De benadeelde, de begunstigde en/of rechthebbende
De benadeelde (ART. 55, 1°)
➔ Dit is, in een aansprakelijkheidsverzekering, degene aan wie schade is toegebracht waarvoor
de verzekerde aansprakelijk is.
De begunstigde (ART. 5, 18°)
➔ De begunstigde is degene in wiens voordeel verzekeringsprestaties bedongen zijn.
In de zaakschadeverzekering is de verzekerde in principe dezelfde als de begunstigde.
In de persoonsverzekering is de begunstigde niet vooraf bepaald door de aard van het gedekte risico,
maar door de wil van de verzekeringnemer.
De begunstigde is de persoon aan wie de overeengekomen schadevergoeding uitgekeerd moet
worden.
De begunstigde wordt soms ook wel de rechthebbende genoemd. Deze kan ook zowel het slachtoffer
als de schadelijder zijn.

Risico
Om te kunnen verzekeren moet het gaan over een onzekere gebeurtenis die onafhankelijk van de wil
van de verzekeringnemer gebeurt.
Voorvallen die met zekerheid gebeuren, kan men niet verzekeren.

, 4 Verzekeringsrecht



Verzekerbaar belang
Een verzekerde of begunstigde moet er dus belang bij hebben dat het risico zich niet voordoet.
• In de personenverzekering volstaat een moreel belang.
• In de schadeverzekering is een materieel, in geld waardeerbaar belang vereist. Een moreel
belang volstaat niet.

Premie
(ART. 5, 19°)
➔ Een premie is iedere vorm van vergoeding door de verzekeraar gevraagd als tegenprestatie
voor zijn verbintenissen.
Het betalen van de premie of bijdrage is de financiële vergoeding door de verzekeringnemer aan de
verzekeraar, ingevolge van een verzekeringsovereenkomst.
Premies kunnen vast of veranderlijk zijn.

Verzekeringsprestatie
➔ Het door de verzekeraar uit te betalen bedrag of door hem te verstrekken dienst ter uitvoering
van de verzekeringsovereenkomst. (ART. 55)
De verzekeringspremie komt ten laste van de verzekeraar.
De prestatie impliceert dat de verzekeraar het bepaalde bedrag uitbetaalt. Het kan gaan om een
indemnitaire of een forfaitaire verzekering.