Mens en gezondheid 2
Werkcollege 1: Introductie, psychopathologie, classificatiesystemen
Psychopathologie
Wat is het?
- Deelgebied van psychiatrie en klinische psychologie.
- Focus op afwijkende emoties, gedachten en gedrag.
- Aandacht voor de oorzaken en de behandeling.
(oorzaken enkel belangrijk als je er iets mee gaat doen, bv. Bij drankverslaving)
Symptoom vs syndroom vs comorbiditeit
- Symptoom = concrete klacht die de cliënt heeft
- Syndroom = groep symptomen, gelinkt aan bepaalde stoornis
- Comoborditeit = samenhang van verschillende symptomen en syndromen (het is
nooit 1 ding, kijk verder dan enkel kenmerken van 1 stoornis)
Wat is "normaal" gedrag?
- Wie? Cultuur en maatschappij, meerderheid
- Wat? Zie criteria
- Wanneer? Signalen van wat ‘normaal’ gedrag is, veranderd doorheen de tijd. Hangt
af van welk gedrag (bv. Verkrachting is nog steeds niet normaal) + na gewenning van
nieuw gedrag
Lobotomy = naald puntje van ogen zo tot hersenen, mensen hadden geen psychoses meer,
ze konden wel niet meer bewegen (toen dachten ze dat dit goed was)
Vanaf wanneer spreken we over ab"normaal"/afwijkend gedrag?
Criteria van afwijkend gedrag:
- Uitzonderlijk: binnen het individu, bv. Iemand die altijd triest is en opeens gelukkig
- Sociaal afwijkend: bv. Iedereen drinkt buiten jij
- Foute perceptie of interpretatie van de realiteit: bv. Ik ben te dik, kan door Instagram
komen
- Aanzienlijk emotioneel lijden van de persoon: bv. Depressieve periode heel erg afzien
- Ongepast of contraproductief gedrag: bv. Blijven drinken terwijl je les hebt
- Gevaar: bv. Drinken maar je moet autorijden
Wat met conformisme? Iets doen omdat de anderen het ook doen, bv. Roken
,De psychodiagnostische cyclus
Hoe gaan we diagnoses stellen?
- Klinisch interview
- Tests
- Neuropsychologische beoordeling
- Gedragsbeoordeling
- Fysiologische beoordeling en beeldende technieken
Gevaar dat cliënt zelf antwoord: ze kunne zich beter voordoen
Hoeveel psychologische stoornissen zijn er?
- DSM-V: 347 psychische stoornissen.
• Stelt criteria op voor alle stoornissen. (Universeel)
• GEEN diagnostisch materiaal!
DSM-V
- 20 categorieën
- Stoornissen opgenomen obv: (criteria om stoornis in DSM te zetten)
• Emotioneel lijden
• Effect op funtioneren
• Persoonlijk lijden
• Lange tijd en niet "normaal" binnen bepaalde context
Differentiële diagnostiek
= medisch, lijst met mogelijke stoornissen, doorstrepen tot je tot de juiste komt, sommige
stoornissen kunnen heel hard op elkaar lijken
, Voordelen DSM-V Nadelen DSM-V
Communicatie (universeel) Banden farmaceutische sector
Betrouwbaarheid Psychiatrisering normale belevingen (we
gaan onszelf herkennen maar betekent niet
dat we deze stoornis hebben)
Didactische functie (= lerend, onderwijzend) Biologisch reductionisme (DSM valt soms
terug op malfuncties = fouten in biologie)
Voorspelling Culturele bias (CCMD) (in andere culturen
wordt soms iets heel anders verstaan)
Betrouwbaarheid en validiteit
Geen aandacht voor sterktes van persoon
Vaagheid (stoornissen bespreken die van
elkaar verschillen op basis van intensiteit)
Wat voor gevaar schuilt er achter een boek dat alles omschrijft? Alles in categorie brengen ->
zorgt voor hokjesdenken
Hokjesdenken
Voor- en nadelen van hokjes?
Voordelen:
- Je minder alleen voelen
- Verklaring krijgen -> gerust stellen
- Opent deuren naar meer hulp
Nadelen:
- Slechter voelen door label
- Gedragen naar diagnose
- Isolatie
Voorkomen van de nadelen?
- Stigma’s
Kritisch denken!
Wat met socioculturele factoren?
In België heeft burn-out een negatief beeld (omdat het een fout label heeft)
- Lage (-) Vs hoge (+) socio- economische status andere houding tegenover stoornis
- Geloof speelt er ook een rol in (soort, religie) hoe met stoornis wordt omgegaan
Psycho- educatie belangrijk om visies te veranderen
Prognose van psychische stoornissen
- ADL = algemeen dagelijks levenverichting
- Verminderd functioneren (iemand met stoornis zal minder kunnen functioneren,
hangt af van persoon tot persoon)
- Behandeling (persoonlijke behandeling per cliënt)
- Begeleiding (invloed op relaties die cliënt heeft, cliënt kijkt enorm naar je op)
- Terugvalpreventie (indien dit van toepassing is) bv. Moeilijk om van bipolaire stoornis
af te komen
, Werkcollege 2: Historiek, Psychotherapeutische stromingen en depressie
Verschillende stromingen/visies
Perspectieven (verschillende manieren om naar problematieken te kijken)
- Biologisch perspectief
- Psychologisch perspectief
- Sociaal-cultureel perspectief
- Biopsychosociaal perspectief
Biologisch perspectief
Nature vs Nurture
Nature Nurture
Biologisch Psychoanalyse Cognitieve Humanisme Behaviorisme
= Alles is te verklaren via hormonen, lichaam… en niets anders, alles wat binnen je gebeurt
Om op te lossen gebruik maken van Psychofarmaca
- Antidepressiva (voorschrift voor nodig, wordt heel persoonlijk gemaakt-> verslavende
werking)
- Stemmingsstabilisatoren: vlakt je stemming wat af (gebruikt voor manische
aanvallen)
- Sedativa: klachtenvermindering
Van al deze soorten zijn er verschillende pillen: zijn persoonlijk gemaakt aangepast aan
klachten
Chirurgie (vroeger: lobotomy)
Voordelen
- Makkelijker te verklaren
Nadelen
- Versimpelen van problematiek
- Sociale contacten uit het oog verliezen
- Cliënt zelf vergeten
Psychologisch perspectief
= Naar individu kijken, gedachten en gevoelens ervan, focus op de persoon en wat er in het
hoofd gebeurdt
Verschillende modellen binnen dit perspectief
- Psychodynamisch
- Behavioristisch
- Humanistisch
- Cognitief
Voordelen
- Je houdt rekening met gedachten en gevoelens
Werkcollege 1: Introductie, psychopathologie, classificatiesystemen
Psychopathologie
Wat is het?
- Deelgebied van psychiatrie en klinische psychologie.
- Focus op afwijkende emoties, gedachten en gedrag.
- Aandacht voor de oorzaken en de behandeling.
(oorzaken enkel belangrijk als je er iets mee gaat doen, bv. Bij drankverslaving)
Symptoom vs syndroom vs comorbiditeit
- Symptoom = concrete klacht die de cliënt heeft
- Syndroom = groep symptomen, gelinkt aan bepaalde stoornis
- Comoborditeit = samenhang van verschillende symptomen en syndromen (het is
nooit 1 ding, kijk verder dan enkel kenmerken van 1 stoornis)
Wat is "normaal" gedrag?
- Wie? Cultuur en maatschappij, meerderheid
- Wat? Zie criteria
- Wanneer? Signalen van wat ‘normaal’ gedrag is, veranderd doorheen de tijd. Hangt
af van welk gedrag (bv. Verkrachting is nog steeds niet normaal) + na gewenning van
nieuw gedrag
Lobotomy = naald puntje van ogen zo tot hersenen, mensen hadden geen psychoses meer,
ze konden wel niet meer bewegen (toen dachten ze dat dit goed was)
Vanaf wanneer spreken we over ab"normaal"/afwijkend gedrag?
Criteria van afwijkend gedrag:
- Uitzonderlijk: binnen het individu, bv. Iemand die altijd triest is en opeens gelukkig
- Sociaal afwijkend: bv. Iedereen drinkt buiten jij
- Foute perceptie of interpretatie van de realiteit: bv. Ik ben te dik, kan door Instagram
komen
- Aanzienlijk emotioneel lijden van de persoon: bv. Depressieve periode heel erg afzien
- Ongepast of contraproductief gedrag: bv. Blijven drinken terwijl je les hebt
- Gevaar: bv. Drinken maar je moet autorijden
Wat met conformisme? Iets doen omdat de anderen het ook doen, bv. Roken
,De psychodiagnostische cyclus
Hoe gaan we diagnoses stellen?
- Klinisch interview
- Tests
- Neuropsychologische beoordeling
- Gedragsbeoordeling
- Fysiologische beoordeling en beeldende technieken
Gevaar dat cliënt zelf antwoord: ze kunne zich beter voordoen
Hoeveel psychologische stoornissen zijn er?
- DSM-V: 347 psychische stoornissen.
• Stelt criteria op voor alle stoornissen. (Universeel)
• GEEN diagnostisch materiaal!
DSM-V
- 20 categorieën
- Stoornissen opgenomen obv: (criteria om stoornis in DSM te zetten)
• Emotioneel lijden
• Effect op funtioneren
• Persoonlijk lijden
• Lange tijd en niet "normaal" binnen bepaalde context
Differentiële diagnostiek
= medisch, lijst met mogelijke stoornissen, doorstrepen tot je tot de juiste komt, sommige
stoornissen kunnen heel hard op elkaar lijken
, Voordelen DSM-V Nadelen DSM-V
Communicatie (universeel) Banden farmaceutische sector
Betrouwbaarheid Psychiatrisering normale belevingen (we
gaan onszelf herkennen maar betekent niet
dat we deze stoornis hebben)
Didactische functie (= lerend, onderwijzend) Biologisch reductionisme (DSM valt soms
terug op malfuncties = fouten in biologie)
Voorspelling Culturele bias (CCMD) (in andere culturen
wordt soms iets heel anders verstaan)
Betrouwbaarheid en validiteit
Geen aandacht voor sterktes van persoon
Vaagheid (stoornissen bespreken die van
elkaar verschillen op basis van intensiteit)
Wat voor gevaar schuilt er achter een boek dat alles omschrijft? Alles in categorie brengen ->
zorgt voor hokjesdenken
Hokjesdenken
Voor- en nadelen van hokjes?
Voordelen:
- Je minder alleen voelen
- Verklaring krijgen -> gerust stellen
- Opent deuren naar meer hulp
Nadelen:
- Slechter voelen door label
- Gedragen naar diagnose
- Isolatie
Voorkomen van de nadelen?
- Stigma’s
Kritisch denken!
Wat met socioculturele factoren?
In België heeft burn-out een negatief beeld (omdat het een fout label heeft)
- Lage (-) Vs hoge (+) socio- economische status andere houding tegenover stoornis
- Geloof speelt er ook een rol in (soort, religie) hoe met stoornis wordt omgegaan
Psycho- educatie belangrijk om visies te veranderen
Prognose van psychische stoornissen
- ADL = algemeen dagelijks levenverichting
- Verminderd functioneren (iemand met stoornis zal minder kunnen functioneren,
hangt af van persoon tot persoon)
- Behandeling (persoonlijke behandeling per cliënt)
- Begeleiding (invloed op relaties die cliënt heeft, cliënt kijkt enorm naar je op)
- Terugvalpreventie (indien dit van toepassing is) bv. Moeilijk om van bipolaire stoornis
af te komen
, Werkcollege 2: Historiek, Psychotherapeutische stromingen en depressie
Verschillende stromingen/visies
Perspectieven (verschillende manieren om naar problematieken te kijken)
- Biologisch perspectief
- Psychologisch perspectief
- Sociaal-cultureel perspectief
- Biopsychosociaal perspectief
Biologisch perspectief
Nature vs Nurture
Nature Nurture
Biologisch Psychoanalyse Cognitieve Humanisme Behaviorisme
= Alles is te verklaren via hormonen, lichaam… en niets anders, alles wat binnen je gebeurt
Om op te lossen gebruik maken van Psychofarmaca
- Antidepressiva (voorschrift voor nodig, wordt heel persoonlijk gemaakt-> verslavende
werking)
- Stemmingsstabilisatoren: vlakt je stemming wat af (gebruikt voor manische
aanvallen)
- Sedativa: klachtenvermindering
Van al deze soorten zijn er verschillende pillen: zijn persoonlijk gemaakt aangepast aan
klachten
Chirurgie (vroeger: lobotomy)
Voordelen
- Makkelijker te verklaren
Nadelen
- Versimpelen van problematiek
- Sociale contacten uit het oog verliezen
- Cliënt zelf vergeten
Psychologisch perspectief
= Naar individu kijken, gedachten en gevoelens ervan, focus op de persoon en wat er in het
hoofd gebeurdt
Verschillende modellen binnen dit perspectief
- Psychodynamisch
- Behavioristisch
- Humanistisch
- Cognitief
Voordelen
- Je houdt rekening met gedachten en gevoelens
