Hoofdstuk 1: de psychische stoornis
1. Mens zijn in een bizar moment
Wie kan zeggen dat die zich volledig normaal voelt?
- Niet veel mensen dat hierop ja zullen zeggen -> meeste voelen zich abnormaal
- Normaal of abnormaal voelen zit op een continiuüm van ziek en gezond
- Mensen benoemen dat ze abnormaal zijn? -> gaan zichzelf vaak veroordelen
o Gevoel van abnormaliteit = een oppervlakkige indicatie en soms een heel
slechte diagnose wanneer we over gestoorde en niet gestoorde mensen
zouden spreken, als dat al mogelijk is
- Veel beter is om te kijken hoe het met mensen hun mogelijkheden is - om in relatie
tot andere uw vrijheid te behouden
o Als dit heel sterk bedreigd wordt, als mensen het idee hebben “ik kan mijn
vrijheid niet realiseren, ik wordt beknot door wat ik doe, denk…”
-> Leidt tot wanhoop, isolement
-> Gaat meer in de richting van mogelijke definitie
Biopsychosociaal model
Hoe de interactie tussen psyche, lichaam en sociale omgeving uiteindelijk tot psychisch lijden
en stoornissen lijdt - is voorwerp van heel wat discussie binnen de wetenschap.
-> Model staat centraal
-> Niet alleen maar reduceren tot het medische (bv: denken dat het allemaal te maken
heeft met een stofje te weinig hebben i/d hersenen) , psychische (bv: het heeft allemaal met
veerkracht te maken)…
-> Het is altijd een interactie tussen…
2. De psychische stoornis
2.1 Normaal gedrag
- De uitdrukking van evoluerende mens- en maatschappijopvattingen en
machtsverhoudingen binnen een samenleving.
o Bv: pedofilie was bij de oude grieken normaal gedrag, homofilie zeer
abnormaal gedrag -> pas in 1994 uit de DSM gehaalt
- Abnormaliteit niet steeds negatief.
o = vaak positief
o Bv: uitzonderlijk hoog IQ, laag IQ (hoeft niet met psychische stoornis gepaard
te gaan…)
, 2.2 Psychische gezondheid
- Andere benadering: stoornis als ziekte tegenover psychische gezondheid
- In puur medische zin wordt iemand die niet ziek is, lichamelijk gezond genoemd,
maar deze eenvoudige indeling volstaat niet meer om het wezen van de psychische
stoornis te begrijpen.
o We moeten naar biopsychosociale model gaan kijken.
3. Kwetsbaarheid en veerkracht
3.1 Kwetsbaarheid
- Hanteer geen monocausale redenatie: wat is de oorzaak van deze stoornis?
o Nooit 1 factor oorzakelijk voor een bepaalde aandoening
- Geen lineaire relatie
o ≠AàB
- Vaak veronachtzaming psychosociale dimensies!
o Heel dikwijls worden psychosociale dimensies compleet vergeten
o In de psychiatrie zien we dat er soms veel nadruk ligt op de biologische
benadering. Het is niet zo dat enkel dit van tel is.
- Kwetsbaarheid is een belangrijke factor (cfr. Diathese-stressmodel)
o Diathese ó kwetsbaarheid
o Stress is een veel voorkomende trigger
o Kwetbaarheid situeert zich in het biopsychosociaal op de 3 verschillende
factoren.
Het is wel zo dat sommige mensen veel meer kans
hebben om stoornissen te ontwikkelen dan anderen.
Mate van kwetsbaarheid hangt af van het samenspel
tussen risicofactoren en beschermende factoren.
Risicofactoren;
- Persoonsgebonden factoren;
o Genetische aanleg: genetisch ben je bijna voorbestemt om bepaalde
aandoeningen te ontwikkelen.
o Verder hierbij heb je je psyche, je veerkracht (hoe is het daarmee gesteld?)
§ Een zeer belangrijke zaak wat de ontwikkeling van pychische
aandoeningen betreft.
§ Hoe staat het met je veerkracht? Met je coöpingsstijl?
• Ook dat is persoongebonden en kan een risicofactor zijn.
1. Mens zijn in een bizar moment
Wie kan zeggen dat die zich volledig normaal voelt?
- Niet veel mensen dat hierop ja zullen zeggen -> meeste voelen zich abnormaal
- Normaal of abnormaal voelen zit op een continiuüm van ziek en gezond
- Mensen benoemen dat ze abnormaal zijn? -> gaan zichzelf vaak veroordelen
o Gevoel van abnormaliteit = een oppervlakkige indicatie en soms een heel
slechte diagnose wanneer we over gestoorde en niet gestoorde mensen
zouden spreken, als dat al mogelijk is
- Veel beter is om te kijken hoe het met mensen hun mogelijkheden is - om in relatie
tot andere uw vrijheid te behouden
o Als dit heel sterk bedreigd wordt, als mensen het idee hebben “ik kan mijn
vrijheid niet realiseren, ik wordt beknot door wat ik doe, denk…”
-> Leidt tot wanhoop, isolement
-> Gaat meer in de richting van mogelijke definitie
Biopsychosociaal model
Hoe de interactie tussen psyche, lichaam en sociale omgeving uiteindelijk tot psychisch lijden
en stoornissen lijdt - is voorwerp van heel wat discussie binnen de wetenschap.
-> Model staat centraal
-> Niet alleen maar reduceren tot het medische (bv: denken dat het allemaal te maken
heeft met een stofje te weinig hebben i/d hersenen) , psychische (bv: het heeft allemaal met
veerkracht te maken)…
-> Het is altijd een interactie tussen…
2. De psychische stoornis
2.1 Normaal gedrag
- De uitdrukking van evoluerende mens- en maatschappijopvattingen en
machtsverhoudingen binnen een samenleving.
o Bv: pedofilie was bij de oude grieken normaal gedrag, homofilie zeer
abnormaal gedrag -> pas in 1994 uit de DSM gehaalt
- Abnormaliteit niet steeds negatief.
o = vaak positief
o Bv: uitzonderlijk hoog IQ, laag IQ (hoeft niet met psychische stoornis gepaard
te gaan…)
, 2.2 Psychische gezondheid
- Andere benadering: stoornis als ziekte tegenover psychische gezondheid
- In puur medische zin wordt iemand die niet ziek is, lichamelijk gezond genoemd,
maar deze eenvoudige indeling volstaat niet meer om het wezen van de psychische
stoornis te begrijpen.
o We moeten naar biopsychosociale model gaan kijken.
3. Kwetsbaarheid en veerkracht
3.1 Kwetsbaarheid
- Hanteer geen monocausale redenatie: wat is de oorzaak van deze stoornis?
o Nooit 1 factor oorzakelijk voor een bepaalde aandoening
- Geen lineaire relatie
o ≠AàB
- Vaak veronachtzaming psychosociale dimensies!
o Heel dikwijls worden psychosociale dimensies compleet vergeten
o In de psychiatrie zien we dat er soms veel nadruk ligt op de biologische
benadering. Het is niet zo dat enkel dit van tel is.
- Kwetsbaarheid is een belangrijke factor (cfr. Diathese-stressmodel)
o Diathese ó kwetsbaarheid
o Stress is een veel voorkomende trigger
o Kwetbaarheid situeert zich in het biopsychosociaal op de 3 verschillende
factoren.
Het is wel zo dat sommige mensen veel meer kans
hebben om stoornissen te ontwikkelen dan anderen.
Mate van kwetsbaarheid hangt af van het samenspel
tussen risicofactoren en beschermende factoren.
Risicofactoren;
- Persoonsgebonden factoren;
o Genetische aanleg: genetisch ben je bijna voorbestemt om bepaalde
aandoeningen te ontwikkelen.
o Verder hierbij heb je je psyche, je veerkracht (hoe is het daarmee gesteld?)
§ Een zeer belangrijke zaak wat de ontwikkeling van pychische
aandoeningen betreft.
§ Hoe staat het met je veerkracht? Met je coöpingsstijl?
• Ook dat is persoongebonden en kan een risicofactor zijn.
