Hoofdstuk 4: Globalisering
4.1 Twee gezichten
A Een sterke en zwakke middenklasse
Sinds jaren 50: economische verandering→ gevolgen op economisch, cultureel en ecologisch
vlak.
Gestart vanuit het Westen: had impact op alle continenten (handel drijven + verbonden).
→Technologische vooruitgang (IT, social media,…)→ snelle communicatie
Dubbelzinnige gevolgen:
Toenemende wereldbevolking→ meer migratiestromen naar ‘beter leven’.
Sociaal destructieve karakter internet is oorzaak succes populistische leiders en beslissingen:
Een opvallend kleine groep mensen wordt dankzij het internet erg rijk, zonder dat er
jobs bijkomen voor anderen. De sociale ongelijkheid stijgt en frustreert mensen, die
gaan stemmen of kiezen voor leiders en beslissingen die beterschap beloven.
B Een global village
Marshall Mc Luhan: ‘global village’ in plaats van ‘global city’
→Mensen blijven geneigd om zich in kleinere gemeenschappen te bewegen waarin ze zich
thuis voelen. Hun dorp is verbonden met de wereld, maar behoudt een eigen karakter. We
communiceren hoofdzakelijk met leden van de eigen gemeenschap.
C Kritiek
4 redenen van kritiek op globalisering:
Spanning tussen het globale wereldgeheel en het dagelijkse leven in de eigen
samenleving.
Mondiale financiële crisis.
Terreuraanslagen.
Klimaatverandering.
, Groeiende groep antiglobalisten en andersglobalisten:
Anti: tegen verdere liberalisering van de internationale handel omdat die niet
iedereen ten goede komt.
Anders: voor globalisering, maar dan op de manier die de rechten van het mensen en
milieu beter respecteert.
Globalisering heeft zowel voor- als nadelen:
Het brengt meer welvaart en economische groei. We zijn er de laatste vijftig jaar
enorm op vooruitgegaan.
Minder soevereiniteit of democratie.
Minder controle op leefmilieu en klimaatopwarming.
Het is belangrijk dat daarover gedebatteerd wordt.
C Duurzame ontwikkelingsdoelen
Manfred Steger: ‘De ideale globalisering is een gelijke en duurzame wereldorde’
Tegen 2015:
*Millenniumdoelstelling: extreme armoede uit de wereld helpen.
Sinds 2016:
*17 duurzame ontwikkelingsdoelen van kracht:
VN engageren zich voor duurzamere economie en aanpak mondiale ongelijkheid.
→Bijvoorbeeld door multinationals die hun winsten uit de lageloonlanden doorsluizen naar
belastingparadijzen scherper in de gaten te houden.
Tegen 2030:
*Duurzame ontwikkelingsdoelen moeten gerealiseerd zijn.
4.2 Definitie en kenmerken
Globalisering:
*Uiteenlopende definities
*Rode draad: sociaal proces: nationaliteit transformeert in globaliteit
Manuel Castells:
‘Mondiale netwerkmaatschappij’ → dynamische beweging, waarbij mensen een nauwe
mondiale economische, politieke, culturele en sociale banden met elkaar creeëren.
Manfred Steger:
Globalisering is een reeks van processen van wereldwijde expansie en intensivering in tijd en
ruimte van de sociale relaties en het sociale bewustzijn van mensen.
4.1 Twee gezichten
A Een sterke en zwakke middenklasse
Sinds jaren 50: economische verandering→ gevolgen op economisch, cultureel en ecologisch
vlak.
Gestart vanuit het Westen: had impact op alle continenten (handel drijven + verbonden).
→Technologische vooruitgang (IT, social media,…)→ snelle communicatie
Dubbelzinnige gevolgen:
Toenemende wereldbevolking→ meer migratiestromen naar ‘beter leven’.
Sociaal destructieve karakter internet is oorzaak succes populistische leiders en beslissingen:
Een opvallend kleine groep mensen wordt dankzij het internet erg rijk, zonder dat er
jobs bijkomen voor anderen. De sociale ongelijkheid stijgt en frustreert mensen, die
gaan stemmen of kiezen voor leiders en beslissingen die beterschap beloven.
B Een global village
Marshall Mc Luhan: ‘global village’ in plaats van ‘global city’
→Mensen blijven geneigd om zich in kleinere gemeenschappen te bewegen waarin ze zich
thuis voelen. Hun dorp is verbonden met de wereld, maar behoudt een eigen karakter. We
communiceren hoofdzakelijk met leden van de eigen gemeenschap.
C Kritiek
4 redenen van kritiek op globalisering:
Spanning tussen het globale wereldgeheel en het dagelijkse leven in de eigen
samenleving.
Mondiale financiële crisis.
Terreuraanslagen.
Klimaatverandering.
, Groeiende groep antiglobalisten en andersglobalisten:
Anti: tegen verdere liberalisering van de internationale handel omdat die niet
iedereen ten goede komt.
Anders: voor globalisering, maar dan op de manier die de rechten van het mensen en
milieu beter respecteert.
Globalisering heeft zowel voor- als nadelen:
Het brengt meer welvaart en economische groei. We zijn er de laatste vijftig jaar
enorm op vooruitgegaan.
Minder soevereiniteit of democratie.
Minder controle op leefmilieu en klimaatopwarming.
Het is belangrijk dat daarover gedebatteerd wordt.
C Duurzame ontwikkelingsdoelen
Manfred Steger: ‘De ideale globalisering is een gelijke en duurzame wereldorde’
Tegen 2015:
*Millenniumdoelstelling: extreme armoede uit de wereld helpen.
Sinds 2016:
*17 duurzame ontwikkelingsdoelen van kracht:
VN engageren zich voor duurzamere economie en aanpak mondiale ongelijkheid.
→Bijvoorbeeld door multinationals die hun winsten uit de lageloonlanden doorsluizen naar
belastingparadijzen scherper in de gaten te houden.
Tegen 2030:
*Duurzame ontwikkelingsdoelen moeten gerealiseerd zijn.
4.2 Definitie en kenmerken
Globalisering:
*Uiteenlopende definities
*Rode draad: sociaal proces: nationaliteit transformeert in globaliteit
Manuel Castells:
‘Mondiale netwerkmaatschappij’ → dynamische beweging, waarbij mensen een nauwe
mondiale economische, politieke, culturele en sociale banden met elkaar creeëren.
Manfred Steger:
Globalisering is een reeks van processen van wereldwijde expansie en intensivering in tijd en
ruimte van de sociale relaties en het sociale bewustzijn van mensen.
