VAMA 3
Les 1: Gelijkwaardige communicatie
Waar gaat het om bij gelijkwaardige communicatie?
Professionele context
• Je hebt een sociaal-emotionele rol
• Je hebt een taakgerichte rol
• Je bouwt aan een vertrouwensrelatie
Vertrouwensrelatie
• Essentieel bij de aanpak van een veranderingsproces
• Heeft zelfs meer effect op dat proces dan de eigenlijke methode
• Start al bij het 1ste moment (eerste indruk)
• Zal groeien naarmate de gespreksleider zich deskundig, betrouwbaar en betrokken toont
Afstand vs. nabijheid
1
,Evenwicht zoeken & balanceren
• Je hebt een sociaal-emotionele rol
• Je hebt een taakgerichte rol
• Je werkt aan een vertrouwensrelatie
• Integriteit bewaren: zorg dat je niets belooft wat je niet kan waarmaken!
• …
Balanceren en evenwicht zoeken
Communiceren vanuit gelijkwaardigheid
= de basisprincipes van het professioneel gesprek
= zie VAMA 2
= elk gesprek, elk model kan je hier aan ophangen
Anders denken: je eigen referentiekader niet centraal stellen
Anders luisteren: Stel vragen, durf doorvragen, concretiseren, oprechte nieuwsgierigheid tonen
Anders praten: Verklaren wat je aan het doen bent: denk aan doorverwijzingen, adviezen.
Meningen vragen/geven, omgaan met gevoelens, feedback geven/ontvangen, open vragen
stellen
Omgaan met gevoel: Ken u zelf, wees aandachtig voor je eigen emoties en aandacht hebben
voor de emoties van je GP, geef emotie plaats in je gesprek geef tijd aan emotie, weerstand
Hoe hanteren?
• Aansluiten bij je gesprekspartner
• Als SW-er bewust hanteren van eigen grenzen
• Duidelijke grenzen stellen
• Integer handelen (doel organisatie en rol SW)
2
, Denk aan de voorbereidingsfase
Oriëntatie op:
o Onderwerp en doel
o Gesprekspartner
o Rol en doelstelling
o Situatie
Transactionele analyse
• Context: wij hebben als mens dingen aangeleerd, meegemaakt en hebben dat eigen maakt,
op deze manier gaan we op een bepaalde manier reageren, afhankelijk van het
gespreksonderwerp.
• De basisposities
TA - Model egoposities
Het kind, ouder en volwassene zitten alle 3 in u: het kan zo zijn dat je op een volwassen manier
praat, maar dat het bij de ander het kind vanbinnen triggert en hierdoor het kind naar boven
komt en op deze manier reageert. Je moet dan op een andere manier communiceren om een
andere reactie bij je GP naar boven te halen, bv. de volwassene manier (gezien je volwassen
praat).
Je gaat gelijkwaardig met elkaar kunnen praten, op een volwassen manier een gesprek hebben
en minder weerstand hebben.
3
, De ego-posities kunnen uitleggen, voorbeelden kunnen geven
Bijvoorbeeld: Wanneer je iemand beschuldigend
of boos toespreekt (ouder) en die ander reageert
ook met boosheid (ouder), dan kun je dat
doorbreken door een grapje te maken (kind) en
daarna weer serieus maar rustig verder te praten
(volwassene). Hierdoor hoop je de volwassene
ego-positie bij de ander te activeren.
Drama- en winnaarsdriehoek
De driehoeken: oefening
• Vanuit welke ego-posities wordt er gecommuniceerd?
Gesprek 1: Man = kritische ouder en vrouw = aangepaste kind
Gesprek 2: Man = volwassene, en een stukje ouderpositie
• Wat is het effect ervan op de relatie?
Gesprek 1: Het gesprek komt bot en aanvallend over en er lijkt maar geen oplossing te komen.
Hij biedt haar niet de nodige hulp, waardoor de vrouw niet echt iets heeft aan het gesprek. Zij
praat dan ook niet over haar gevoelens of hoe ze het anders kan oplossen, door de manier hoe
hij communiceert. Er heerst een rare sfeer en spanning tussen beide.
Gesprek 2: Het gesprek was aangenaam en de communicatie liep heel vlot. Er heerste een
open communicatie. Hij gebruikte ook non-verbale communicatie door te knikken en haar
gevoelens te benadrukken. Zij kwam uiteindelijk zelf tot een ‘oplossing’ dat ze daarover gaat
nadenken, want misschien lag het aan haar of aan haar lessen. Ze toont zelf initiatief/bereidheid
om daar iets aan te doen.
De driehoeken
4
Les 1: Gelijkwaardige communicatie
Waar gaat het om bij gelijkwaardige communicatie?
Professionele context
• Je hebt een sociaal-emotionele rol
• Je hebt een taakgerichte rol
• Je bouwt aan een vertrouwensrelatie
Vertrouwensrelatie
• Essentieel bij de aanpak van een veranderingsproces
• Heeft zelfs meer effect op dat proces dan de eigenlijke methode
• Start al bij het 1ste moment (eerste indruk)
• Zal groeien naarmate de gespreksleider zich deskundig, betrouwbaar en betrokken toont
Afstand vs. nabijheid
1
,Evenwicht zoeken & balanceren
• Je hebt een sociaal-emotionele rol
• Je hebt een taakgerichte rol
• Je werkt aan een vertrouwensrelatie
• Integriteit bewaren: zorg dat je niets belooft wat je niet kan waarmaken!
• …
Balanceren en evenwicht zoeken
Communiceren vanuit gelijkwaardigheid
= de basisprincipes van het professioneel gesprek
= zie VAMA 2
= elk gesprek, elk model kan je hier aan ophangen
Anders denken: je eigen referentiekader niet centraal stellen
Anders luisteren: Stel vragen, durf doorvragen, concretiseren, oprechte nieuwsgierigheid tonen
Anders praten: Verklaren wat je aan het doen bent: denk aan doorverwijzingen, adviezen.
Meningen vragen/geven, omgaan met gevoelens, feedback geven/ontvangen, open vragen
stellen
Omgaan met gevoel: Ken u zelf, wees aandachtig voor je eigen emoties en aandacht hebben
voor de emoties van je GP, geef emotie plaats in je gesprek geef tijd aan emotie, weerstand
Hoe hanteren?
• Aansluiten bij je gesprekspartner
• Als SW-er bewust hanteren van eigen grenzen
• Duidelijke grenzen stellen
• Integer handelen (doel organisatie en rol SW)
2
, Denk aan de voorbereidingsfase
Oriëntatie op:
o Onderwerp en doel
o Gesprekspartner
o Rol en doelstelling
o Situatie
Transactionele analyse
• Context: wij hebben als mens dingen aangeleerd, meegemaakt en hebben dat eigen maakt,
op deze manier gaan we op een bepaalde manier reageren, afhankelijk van het
gespreksonderwerp.
• De basisposities
TA - Model egoposities
Het kind, ouder en volwassene zitten alle 3 in u: het kan zo zijn dat je op een volwassen manier
praat, maar dat het bij de ander het kind vanbinnen triggert en hierdoor het kind naar boven
komt en op deze manier reageert. Je moet dan op een andere manier communiceren om een
andere reactie bij je GP naar boven te halen, bv. de volwassene manier (gezien je volwassen
praat).
Je gaat gelijkwaardig met elkaar kunnen praten, op een volwassen manier een gesprek hebben
en minder weerstand hebben.
3
, De ego-posities kunnen uitleggen, voorbeelden kunnen geven
Bijvoorbeeld: Wanneer je iemand beschuldigend
of boos toespreekt (ouder) en die ander reageert
ook met boosheid (ouder), dan kun je dat
doorbreken door een grapje te maken (kind) en
daarna weer serieus maar rustig verder te praten
(volwassene). Hierdoor hoop je de volwassene
ego-positie bij de ander te activeren.
Drama- en winnaarsdriehoek
De driehoeken: oefening
• Vanuit welke ego-posities wordt er gecommuniceerd?
Gesprek 1: Man = kritische ouder en vrouw = aangepaste kind
Gesprek 2: Man = volwassene, en een stukje ouderpositie
• Wat is het effect ervan op de relatie?
Gesprek 1: Het gesprek komt bot en aanvallend over en er lijkt maar geen oplossing te komen.
Hij biedt haar niet de nodige hulp, waardoor de vrouw niet echt iets heeft aan het gesprek. Zij
praat dan ook niet over haar gevoelens of hoe ze het anders kan oplossen, door de manier hoe
hij communiceert. Er heerst een rare sfeer en spanning tussen beide.
Gesprek 2: Het gesprek was aangenaam en de communicatie liep heel vlot. Er heerste een
open communicatie. Hij gebruikte ook non-verbale communicatie door te knikken en haar
gevoelens te benadrukken. Zij kwam uiteindelijk zelf tot een ‘oplossing’ dat ze daarover gaat
nadenken, want misschien lag het aan haar of aan haar lessen. Ze toont zelf initiatief/bereidheid
om daar iets aan te doen.
De driehoeken
4
