Beroeps gerelateerde wetgeving en organisaties
België is een federale staat:
Federale overheid: algemene belang van alle Belgen
Gewesten: domeinen die met hun regio of gebied in de ruime
zin van het woord te maken hebben
Gemeenschappen: ‘taal’ en wat ‘aan de persoon gebonden is’
Scheiding der machten:
Federaal
Wetgevende Instelling Bevoegdheid
macht Parlement (K+S) Wetten maken, UM
Uitvoerende en Koning controleren
macht Koning en Besturen, wetten
Rechterlijke regering uitvoeren
macht Hoven en Uitspraak doen over
rechtbanken geschillen
Gewesten en gemeenschappen
Wetgev Instelling Bevoegdheid
ende Parlement (K) Wetten maken, UM
macht Gemeenschaps controleren
Uitvoer - en Besturen, wetten
ende Gewestregerin uitvoeren
macht g
Hoofdstuk 4: Wettelijk statuut verpleegkundig
beroep
2 belangrijke wetten:
– De gecoördineerde wet betreffende de uitoefening van de
gezondheidszorgberoepen - wet 10 mei 2015
p. 150 = Art. 45 tot en met art. 61
– Het Koningelijke Besluit van 18/06/1990 (al meerdere keren
gewijzigd)
p. 154, art. 60 en 61
Drie categorieën verpleegkundige activiteiten
Art. 46
,De globale verpleegkundige activiteiten
= A- handelingen
• Autonome bevoegdheid van de verpleegkundige
Zonder voorschrift en onder eigen
verantwoordelijkheid
• Sanctie (gevangenisstraf en geldboete) mits onbevoegd
en financieel voordeel (art. 124 1° W 10/5/2015)
• Vormen de rode draad doorheen de verpleegkundige
beroepsuitoefening, want het gaat over het continu (art.
46§1 W 10/05/2015) :
• observeren, herkennen, vastleggen van de
gezondheidsstatus van de patiënt
• omschrijven van verpleegproblemen
• het bijdragen aan de medische diagnose en uitvoer
van de voorgeschreven behandeling
• informeren en adviseren van patiënt en familie
• bijstaan, uitvoeren en helpen uitvoeren van
handelingen i.f.v. behoud, verbetering en herstel van
de gezondheid van personen en groepen
• verlenen van stervensbegeleiding en begeleiding bij
de verwerking van het rouwproces
• het zelfstandig kunnen treffen van urgente
levensreddende maatregelen en het kunnen
handelen in crisis- en rampensituaties;
• het analyseren van de kwaliteit van de zorg met als
doelstelling de eigen beroepsuitoefening als
verpleegkundige te verbeteren.
• In verpleegkundig dossier noteren (art. 46§2 W
10/05/2015)
Technisch-verpleegkundige verstrekkingen
= B1 (zonder medisch voorschrift) en B2 (met medisch
voorschrift) verstrekkingen
• KB 18/06/1990 lijst deze verstrekkingen(= art. 9 p. 159)
op en bepaalt de voorwaarden waaronder de
verpleegkundigen deze verstrekkingen mogen uitvoeren
= uitvoering aan art. 46 wet 10 mei 2015
• Zijn gelinkt aan (art. 46§1 W 10/05/2015):
, ─ diagnosestelling door de arts (bv. meting van de
bloeddruk, urinestaal afname)
─ de uitvoering van een door de arts voorgeschreven
behandeling (bv. het toedienen van een
geneesmiddel via een inspuiting, het verwijderen van
een hechting,….)
─ preventieve maatregelen (bv. maatregelen ter
preventie van infecties, ter preventie van decubitus,
….)
• Hebben betrekking tot (cfr. Lijst KB 18/06/1990):
─ Behandelingen (i.v.m. de orgaanstelsels,
medicamenteuze toedieningen en bijzondere
technieken)
─ Voedsel- en vochttoediening
─ Mobiliteit
─ Hygiëne
─ Fysieke beveiliging
─ Activiteiten i.v.m. diagnosestelling door arts
─ Assistentie bij medische handelingen (direct en
visueel contact tussen arts en verpleegkundige)
• Worden uitgevoerd aan de hand van
standaardverpleegplannen en/of procedures (art.
7ter KB 18/06/1990)
─ Standaardverpleegplan: laat toe om een patiënt
met een bepaalde gezondheidsproblematiek
systematisch te benaderen en te verplegen (reeks
van procedures)
─ Procedure: elk technische verpleegkundige
handeling heeft een producere, beschrijving van de
uitvoeringswijze van een bepaalde technische
verpleegkundige verstrekking (stappenplan) opdat dit
correct en veilig zou worden uitgevoerd
• Wie mag deze verstrekkingen uitvoeren?
─ Juiste kwalificatie (art. 2 KB 18/06/1990)
─ Competentie, opleiding en/of ervaring om correct en
veilig te handelen (art. 4bis KB 18/06/1990)
─ Sanctie mits onbevoegd en gewoonlijk (art. 124 1° W
10/5/2015
• In verpleegkundig dossier noteren (art. 46§2 W
10/05/2015)
, Toevertrouwde geneeskundige handelingen
= C-handelingen (met medisch voorschrift) enkel door arts
maar toevertrouwd aan de verpleegkundige
• KB 18/06/1990 lijst deze handelingen op en bepaalt de
voorwaarden waaronder de verpleegkundigen deze
verstrekkingen mogen uitvoeren
= uitvoering aan artikel 46 wet 10 mei 2015
• Worden uitgevoerd aan de hand van procedures
Procedure: beschrijving van de uitvoeringswijze van een
bepaalde handeling die door een arts kan worden
toevertrouwd
• Uitvoer op basis van een medisch voorschrift
Gedelegeerd door een arts via medisch voorschrift
• Wie mag deze handelingen uitvoeren?
‒ Juiste kwalificaties (art. 2 KB 18/06/1990)
‒ Competentie, opleiding en/of ervaring om correct en
veilig te handelen (art. 4bis KB 18/06/1990)
‒ Sanctie mits onbevoegd en gewoonlijk (art. 124 1° W
10/5/2015)
• Voorbeelden
‒ de voorbereiding en toediening van
chemotherapeutische middelen,
‒ het direct beoordelen van de glycemiewaarde,
‒ het debrideren van decubituswonden,
‒ bediening van toestellen voor medische
beeldvorming,….
• In verpleegkundig dossier optekenen (art. 46§2 W
10/05/2015)
Het medisch voorschrift
(art. 7quater W 10.05.2015)
Schriftelijk (ev. elektronisch of via fax)
- In het patiëntendossier
- Identiteit arts en patiënt
- Geneesmiddel (wat, hoe, hoeveel,…)
België is een federale staat:
Federale overheid: algemene belang van alle Belgen
Gewesten: domeinen die met hun regio of gebied in de ruime
zin van het woord te maken hebben
Gemeenschappen: ‘taal’ en wat ‘aan de persoon gebonden is’
Scheiding der machten:
Federaal
Wetgevende Instelling Bevoegdheid
macht Parlement (K+S) Wetten maken, UM
Uitvoerende en Koning controleren
macht Koning en Besturen, wetten
Rechterlijke regering uitvoeren
macht Hoven en Uitspraak doen over
rechtbanken geschillen
Gewesten en gemeenschappen
Wetgev Instelling Bevoegdheid
ende Parlement (K) Wetten maken, UM
macht Gemeenschaps controleren
Uitvoer - en Besturen, wetten
ende Gewestregerin uitvoeren
macht g
Hoofdstuk 4: Wettelijk statuut verpleegkundig
beroep
2 belangrijke wetten:
– De gecoördineerde wet betreffende de uitoefening van de
gezondheidszorgberoepen - wet 10 mei 2015
p. 150 = Art. 45 tot en met art. 61
– Het Koningelijke Besluit van 18/06/1990 (al meerdere keren
gewijzigd)
p. 154, art. 60 en 61
Drie categorieën verpleegkundige activiteiten
Art. 46
,De globale verpleegkundige activiteiten
= A- handelingen
• Autonome bevoegdheid van de verpleegkundige
Zonder voorschrift en onder eigen
verantwoordelijkheid
• Sanctie (gevangenisstraf en geldboete) mits onbevoegd
en financieel voordeel (art. 124 1° W 10/5/2015)
• Vormen de rode draad doorheen de verpleegkundige
beroepsuitoefening, want het gaat over het continu (art.
46§1 W 10/05/2015) :
• observeren, herkennen, vastleggen van de
gezondheidsstatus van de patiënt
• omschrijven van verpleegproblemen
• het bijdragen aan de medische diagnose en uitvoer
van de voorgeschreven behandeling
• informeren en adviseren van patiënt en familie
• bijstaan, uitvoeren en helpen uitvoeren van
handelingen i.f.v. behoud, verbetering en herstel van
de gezondheid van personen en groepen
• verlenen van stervensbegeleiding en begeleiding bij
de verwerking van het rouwproces
• het zelfstandig kunnen treffen van urgente
levensreddende maatregelen en het kunnen
handelen in crisis- en rampensituaties;
• het analyseren van de kwaliteit van de zorg met als
doelstelling de eigen beroepsuitoefening als
verpleegkundige te verbeteren.
• In verpleegkundig dossier noteren (art. 46§2 W
10/05/2015)
Technisch-verpleegkundige verstrekkingen
= B1 (zonder medisch voorschrift) en B2 (met medisch
voorschrift) verstrekkingen
• KB 18/06/1990 lijst deze verstrekkingen(= art. 9 p. 159)
op en bepaalt de voorwaarden waaronder de
verpleegkundigen deze verstrekkingen mogen uitvoeren
= uitvoering aan art. 46 wet 10 mei 2015
• Zijn gelinkt aan (art. 46§1 W 10/05/2015):
, ─ diagnosestelling door de arts (bv. meting van de
bloeddruk, urinestaal afname)
─ de uitvoering van een door de arts voorgeschreven
behandeling (bv. het toedienen van een
geneesmiddel via een inspuiting, het verwijderen van
een hechting,….)
─ preventieve maatregelen (bv. maatregelen ter
preventie van infecties, ter preventie van decubitus,
….)
• Hebben betrekking tot (cfr. Lijst KB 18/06/1990):
─ Behandelingen (i.v.m. de orgaanstelsels,
medicamenteuze toedieningen en bijzondere
technieken)
─ Voedsel- en vochttoediening
─ Mobiliteit
─ Hygiëne
─ Fysieke beveiliging
─ Activiteiten i.v.m. diagnosestelling door arts
─ Assistentie bij medische handelingen (direct en
visueel contact tussen arts en verpleegkundige)
• Worden uitgevoerd aan de hand van
standaardverpleegplannen en/of procedures (art.
7ter KB 18/06/1990)
─ Standaardverpleegplan: laat toe om een patiënt
met een bepaalde gezondheidsproblematiek
systematisch te benaderen en te verplegen (reeks
van procedures)
─ Procedure: elk technische verpleegkundige
handeling heeft een producere, beschrijving van de
uitvoeringswijze van een bepaalde technische
verpleegkundige verstrekking (stappenplan) opdat dit
correct en veilig zou worden uitgevoerd
• Wie mag deze verstrekkingen uitvoeren?
─ Juiste kwalificatie (art. 2 KB 18/06/1990)
─ Competentie, opleiding en/of ervaring om correct en
veilig te handelen (art. 4bis KB 18/06/1990)
─ Sanctie mits onbevoegd en gewoonlijk (art. 124 1° W
10/5/2015
• In verpleegkundig dossier noteren (art. 46§2 W
10/05/2015)
, Toevertrouwde geneeskundige handelingen
= C-handelingen (met medisch voorschrift) enkel door arts
maar toevertrouwd aan de verpleegkundige
• KB 18/06/1990 lijst deze handelingen op en bepaalt de
voorwaarden waaronder de verpleegkundigen deze
verstrekkingen mogen uitvoeren
= uitvoering aan artikel 46 wet 10 mei 2015
• Worden uitgevoerd aan de hand van procedures
Procedure: beschrijving van de uitvoeringswijze van een
bepaalde handeling die door een arts kan worden
toevertrouwd
• Uitvoer op basis van een medisch voorschrift
Gedelegeerd door een arts via medisch voorschrift
• Wie mag deze handelingen uitvoeren?
‒ Juiste kwalificaties (art. 2 KB 18/06/1990)
‒ Competentie, opleiding en/of ervaring om correct en
veilig te handelen (art. 4bis KB 18/06/1990)
‒ Sanctie mits onbevoegd en gewoonlijk (art. 124 1° W
10/5/2015)
• Voorbeelden
‒ de voorbereiding en toediening van
chemotherapeutische middelen,
‒ het direct beoordelen van de glycemiewaarde,
‒ het debrideren van decubituswonden,
‒ bediening van toestellen voor medische
beeldvorming,….
• In verpleegkundig dossier optekenen (art. 46§2 W
10/05/2015)
Het medisch voorschrift
(art. 7quater W 10.05.2015)
Schriftelijk (ev. elektronisch of via fax)
- In het patiëntendossier
- Identiteit arts en patiënt
- Geneesmiddel (wat, hoe, hoeveel,…)
