Inhoud
Titel 1: Huwelijksvermogensrecht..........................................................................................................5
Hoofdstuk 1: Het primair stelsel.........................................................................................................5
Toepassingsgebied ratione personae en ratione temporis.............................................................6
1. Gelijkheid van de echtgenoten...............................................................................................7
2. Autonomie van elkeen............................................................................................................7
a. Vrijheid van beroepsuitoefening.........................................................................................7
b. Inning en besteding van de inkomsten...............................................................................8
3. Minimale Solidariteit tussen de echtgenoten – bescherming van het gezinsleven.................8
a. Hulp en bijdrage verplichting..............................................................................................8
b. Bescherming van de gezinswoning.....................................................................................9
c. Hoofdelijkheid van de huishoudelijke schulden Artikel 222 oud BW................................10
Handhavingsregime......................................................................................................................11
a. Dringende voorlopige maatregelen Artikel 224 oud BW en 1253 Ger.W..........................11
b. Nietigverklaring vorderen van bepaalde rechtshandelingen Artikel 224 oud BW............11
Hoofdstuk 2: Secundair huwelijksvermogensrecht...........................................................................12
Wettelijke huwelijksvermogensstelsel..........................................................................................12
Gemeenschap van aanwinsten.................................................................................................12
Statuut van de goederen..............................................................................................................13
1. De residuaire gemeenschapskwalificatie als uitgangspunt...................................................14
a. Principe.............................................................................................................................14
b. Bewijs................................................................................................................................14
2. Baten.....................................................................................................................................15
a. Baten van het eigen vermogen.........................................................................................15
Goederen eigen omwille van hun oorsprong....................................................................15
Goederen eigen door hun aard.........................................................................................17
Levensverzekeringen........................................................................................................18
De strikt persoonlijke goederen........................................................................................19
b. Baten van het GV..............................................................................................................21
4. De schulden..........................................................................................................................22
a. Het definitief passief en het voorlopig passief..................................................................22
b. Contributio – definitief passief..........................................................................................22
Eigen schulden..................................................................................................................22
c. Obligatio – voorlopig passief.............................................................................................23
Bestuur van de vermogens...........................................................................................................24
1
, 1. Bestuur van het eigen vermogen..........................................................................................24
Beperkingen..........................................................................................................................24
Primaire stelsel.................................................................................................................24
Belangen van de gezin......................................................................................................24
2. Bestuur van het GV...............................................................................................................24
a. Het concurrent bestuur.....................................................................................................25
Uitzonderingen.....................................................................................................................25
1. Alleenbestuur................................................................................................................25
2. Gezamenlijk bestuur.....................................................................................................25
Gewichtige rechtshandelingen......................................................................................25
Schenking van gemeenschapsgoederen.......................................................................27
3. Beschermingsmechanisme bij onrechtmatig gebruik van de bestuursregeling....................27
a. Bescherming tegen de weigering of de onmogelijkheid medewerking te verlenen..........27
b. Bescherming tegen onrechtmatig optreden.....................................................................27
1. Preventieve bescherming (voor de rechtshandeling)....................................................27
Rechterlijk verbod.........................................................................................................28
Ontneming van bestuursbevoegdheden.......................................................................28
2. repressieve bescherming ( als de rechtshandeling reeds gesteld werd)......................28
De vordering tot nietigverklaring......................................................................................28
De vordering tot schadevergoeding..............................................................................29
Ontbinding, vereffening en verdeling...........................................................................................29
1. De ontbinding.......................................................................................................................29
a. De gronden van ontbinding..............................................................................................29
b. Het ogenblik van de ontbinding........................................................................................30
1. Ogenblik van de ontbinding bij overlijden....................................................................30
2. Ogenblik van de ontbinding bij echtscheiding en scheiding van tafel en bed...............30
Echtscheiding of scheiding van tafel en bed wegens onherstelbare ontwrichting van
het huwelijk (E.O.O)......................................................................................................30
Echtscheiding of scheiding van tafel en bed door onderlinge toestemming (E.O.T)....31
3. Minnelijke overgang naar een ander stelsel.....................................................................31
c. Gevolgen...........................................................................................................................31
2. Vereffening en verdeling van het huwelijksvermogensstelsel..............................................31
Stap 3: Wet geeft regels voor het opstellen van de vergoedingsrekeningen Artikel 1432 –
1438 oud BW........................................................................................................................32
1. Vermogensverschuiving tussen de vermogens.............................................................32
Omvang van de vergoeding..............................................................................................33
2
, Dubbele compensatie.......................................................................................................33
Stap 4: verrekening van de lasten van het gemeenschappelijk vermogen...........................34
Stap 6: afrekening over het beheer van onverdeeldheid......................................................34
Stap 7: Verdeling van GV......................................................................................................34
Conventionele huwelijksvermogensstelsel...................................................................................36
1. Huwelijkscontract.................................................................................................................36
Inhoudelijke geldigheidsvereisten........................................................................................36
a. Algemeen..........................................................................................................................36
b. Bekwaamheid...................................................................................................................36
Vormvereisten......................................................................................................................36
a. Voorhuwelijks huwelijkscontract......................................................................................37
b. Wijziging van het huwelijksvermogensstelsel gedurende het huwelijk............................37
De basiswijzigingsprocedure.............................................................................................38
De grote wijzigingsprocedure...........................................................................................39
Gevolgen van de wijziging.................................................................................................41
2. De conventionele stelsel.......................................................................................................41
Algemeen..................................................................................................................................42
a. Contractvrijheid Artikel 1387 – 1451 BW..........................................................................42
b. Rol van het wettelijk stelsel..............................................................................................43
Gemeenschapsstelsel.......................................................................................................43
a. Typologie van mogelijke bedingen....................................................................................44
Het statuut van de goederen............................................................................................44
Vereffening en verdeling van het gemeenschappelijk vermogen.....................................45
3. Stelsel van scheiding van goederen......................................................................................49
a. Zuivere scheiding van goederen........................................................................................49
1. Statuut van de goederen......................................................................................................49
2. Bestuur.................................................................................................................................51
3. Ontbinding, vereffening en verdeling van het huwelijksvermogensstelsel...........................51
b. Correcties op het stelsel van scheiding van goederen......................................................51
Externe of zakenrechtelijke correcties..............................................................................51
Interne of verbintenisrechtelijke correcties......................................................................52
Aard en kenmerken van het verrekenbeding................................................................53
Titel 2: samenwoningsvermogensrecht................................................................................................53
Inleiding............................................................................................................................................53
Definitie, historie en begrippen....................................................................................................53
Hoofdstuk 1: Wettelijk samenwoning...............................................................................................53
3
, Primair wettelijk samenwoningsrecht..........................................................................................53
1. Toepassingsgebied ratione personae en ratione temporis...................................................53
2. Krachtlijnen van het primair samenwoningsvermogensstelsel.............................................54
Bescherming van de gezinswoning.......................................................................................54
Bijdrageverplichting in de lasten van de samenwoning........................................................54
Hoofdelijkheid voor huishoudelijke schulden en de opvoeding van de kinderen.................55
Handhaving...........................................................................................................................55
Secundaire wettelijk samenwoningsrecht....................................................................................55
1. Wettelijke regeling................................................................................................................55
2. Conventionele regeling.........................................................................................................56
Samenwoningsovereenkomsten...........................................................................................56
Beschermingstechnieken buiten een samenwoningsovereenkomst....................................57
Hoofdstuk 2: feitelijke samenwoning...............................................................................................58
Primair (feitelijk) samenwoningsrecht..........................................................................................58
1. Een verplichting tot bijdrage in de lasten van de samenleving.............................................58
2. Hoofdelijkheid.......................................................................................................................59
Secundaire (feitelijk) samenwoningsrecht....................................................................................59
1. Wettelijke regeling................................................................................................................59
2. Conventionele regeling.........................................................................................................59
Samenlevingsovereenkomsten.............................................................................................59
4
Titel 1: Huwelijksvermogensrecht..........................................................................................................5
Hoofdstuk 1: Het primair stelsel.........................................................................................................5
Toepassingsgebied ratione personae en ratione temporis.............................................................6
1. Gelijkheid van de echtgenoten...............................................................................................7
2. Autonomie van elkeen............................................................................................................7
a. Vrijheid van beroepsuitoefening.........................................................................................7
b. Inning en besteding van de inkomsten...............................................................................8
3. Minimale Solidariteit tussen de echtgenoten – bescherming van het gezinsleven.................8
a. Hulp en bijdrage verplichting..............................................................................................8
b. Bescherming van de gezinswoning.....................................................................................9
c. Hoofdelijkheid van de huishoudelijke schulden Artikel 222 oud BW................................10
Handhavingsregime......................................................................................................................11
a. Dringende voorlopige maatregelen Artikel 224 oud BW en 1253 Ger.W..........................11
b. Nietigverklaring vorderen van bepaalde rechtshandelingen Artikel 224 oud BW............11
Hoofdstuk 2: Secundair huwelijksvermogensrecht...........................................................................12
Wettelijke huwelijksvermogensstelsel..........................................................................................12
Gemeenschap van aanwinsten.................................................................................................12
Statuut van de goederen..............................................................................................................13
1. De residuaire gemeenschapskwalificatie als uitgangspunt...................................................14
a. Principe.............................................................................................................................14
b. Bewijs................................................................................................................................14
2. Baten.....................................................................................................................................15
a. Baten van het eigen vermogen.........................................................................................15
Goederen eigen omwille van hun oorsprong....................................................................15
Goederen eigen door hun aard.........................................................................................17
Levensverzekeringen........................................................................................................18
De strikt persoonlijke goederen........................................................................................19
b. Baten van het GV..............................................................................................................21
4. De schulden..........................................................................................................................22
a. Het definitief passief en het voorlopig passief..................................................................22
b. Contributio – definitief passief..........................................................................................22
Eigen schulden..................................................................................................................22
c. Obligatio – voorlopig passief.............................................................................................23
Bestuur van de vermogens...........................................................................................................24
1
, 1. Bestuur van het eigen vermogen..........................................................................................24
Beperkingen..........................................................................................................................24
Primaire stelsel.................................................................................................................24
Belangen van de gezin......................................................................................................24
2. Bestuur van het GV...............................................................................................................24
a. Het concurrent bestuur.....................................................................................................25
Uitzonderingen.....................................................................................................................25
1. Alleenbestuur................................................................................................................25
2. Gezamenlijk bestuur.....................................................................................................25
Gewichtige rechtshandelingen......................................................................................25
Schenking van gemeenschapsgoederen.......................................................................27
3. Beschermingsmechanisme bij onrechtmatig gebruik van de bestuursregeling....................27
a. Bescherming tegen de weigering of de onmogelijkheid medewerking te verlenen..........27
b. Bescherming tegen onrechtmatig optreden.....................................................................27
1. Preventieve bescherming (voor de rechtshandeling)....................................................27
Rechterlijk verbod.........................................................................................................28
Ontneming van bestuursbevoegdheden.......................................................................28
2. repressieve bescherming ( als de rechtshandeling reeds gesteld werd)......................28
De vordering tot nietigverklaring......................................................................................28
De vordering tot schadevergoeding..............................................................................29
Ontbinding, vereffening en verdeling...........................................................................................29
1. De ontbinding.......................................................................................................................29
a. De gronden van ontbinding..............................................................................................29
b. Het ogenblik van de ontbinding........................................................................................30
1. Ogenblik van de ontbinding bij overlijden....................................................................30
2. Ogenblik van de ontbinding bij echtscheiding en scheiding van tafel en bed...............30
Echtscheiding of scheiding van tafel en bed wegens onherstelbare ontwrichting van
het huwelijk (E.O.O)......................................................................................................30
Echtscheiding of scheiding van tafel en bed door onderlinge toestemming (E.O.T)....31
3. Minnelijke overgang naar een ander stelsel.....................................................................31
c. Gevolgen...........................................................................................................................31
2. Vereffening en verdeling van het huwelijksvermogensstelsel..............................................31
Stap 3: Wet geeft regels voor het opstellen van de vergoedingsrekeningen Artikel 1432 –
1438 oud BW........................................................................................................................32
1. Vermogensverschuiving tussen de vermogens.............................................................32
Omvang van de vergoeding..............................................................................................33
2
, Dubbele compensatie.......................................................................................................33
Stap 4: verrekening van de lasten van het gemeenschappelijk vermogen...........................34
Stap 6: afrekening over het beheer van onverdeeldheid......................................................34
Stap 7: Verdeling van GV......................................................................................................34
Conventionele huwelijksvermogensstelsel...................................................................................36
1. Huwelijkscontract.................................................................................................................36
Inhoudelijke geldigheidsvereisten........................................................................................36
a. Algemeen..........................................................................................................................36
b. Bekwaamheid...................................................................................................................36
Vormvereisten......................................................................................................................36
a. Voorhuwelijks huwelijkscontract......................................................................................37
b. Wijziging van het huwelijksvermogensstelsel gedurende het huwelijk............................37
De basiswijzigingsprocedure.............................................................................................38
De grote wijzigingsprocedure...........................................................................................39
Gevolgen van de wijziging.................................................................................................41
2. De conventionele stelsel.......................................................................................................41
Algemeen..................................................................................................................................42
a. Contractvrijheid Artikel 1387 – 1451 BW..........................................................................42
b. Rol van het wettelijk stelsel..............................................................................................43
Gemeenschapsstelsel.......................................................................................................43
a. Typologie van mogelijke bedingen....................................................................................44
Het statuut van de goederen............................................................................................44
Vereffening en verdeling van het gemeenschappelijk vermogen.....................................45
3. Stelsel van scheiding van goederen......................................................................................49
a. Zuivere scheiding van goederen........................................................................................49
1. Statuut van de goederen......................................................................................................49
2. Bestuur.................................................................................................................................51
3. Ontbinding, vereffening en verdeling van het huwelijksvermogensstelsel...........................51
b. Correcties op het stelsel van scheiding van goederen......................................................51
Externe of zakenrechtelijke correcties..............................................................................51
Interne of verbintenisrechtelijke correcties......................................................................52
Aard en kenmerken van het verrekenbeding................................................................53
Titel 2: samenwoningsvermogensrecht................................................................................................53
Inleiding............................................................................................................................................53
Definitie, historie en begrippen....................................................................................................53
Hoofdstuk 1: Wettelijk samenwoning...............................................................................................53
3
, Primair wettelijk samenwoningsrecht..........................................................................................53
1. Toepassingsgebied ratione personae en ratione temporis...................................................53
2. Krachtlijnen van het primair samenwoningsvermogensstelsel.............................................54
Bescherming van de gezinswoning.......................................................................................54
Bijdrageverplichting in de lasten van de samenwoning........................................................54
Hoofdelijkheid voor huishoudelijke schulden en de opvoeding van de kinderen.................55
Handhaving...........................................................................................................................55
Secundaire wettelijk samenwoningsrecht....................................................................................55
1. Wettelijke regeling................................................................................................................55
2. Conventionele regeling.........................................................................................................56
Samenwoningsovereenkomsten...........................................................................................56
Beschermingstechnieken buiten een samenwoningsovereenkomst....................................57
Hoofdstuk 2: feitelijke samenwoning...............................................................................................58
Primair (feitelijk) samenwoningsrecht..........................................................................................58
1. Een verplichting tot bijdrage in de lasten van de samenleving.............................................58
2. Hoofdelijkheid.......................................................................................................................59
Secundaire (feitelijk) samenwoningsrecht....................................................................................59
1. Wettelijke regeling................................................................................................................59
2. Conventionele regeling.........................................................................................................59
Samenlevingsovereenkomsten.............................................................................................59
4
