Verteringsprocessen
Herkauwers
Het Engelstalige woord ‘ruminants’ komt van ruminatie wat herkauwen betekent.
àDe belangrijkste voormaag is het ‘rumen’ of de ‘pens’.
Herkauwers hebben drie voormagen: netmaag (reticulum), pens (rumen) en
boekmaag (omasum);
Gespecialiseerde motoriek (bepaalde onwillekeurige richting in die beweging).
De voormagen zijn hele ruime vaten waar de fermentatieprocessen plaatsvinden
en vezels kunnen afgebroken worden.
Afgelijnd met meerlagig plavei-epitheel cfr. slokdarm (vrij dik epitheel waardoor
de absorptie van nutriënten doorheen het plavei-epitheel beperkt is).
De pens of het rumen van een herkauwer neemt gemiddeld 10% van het
lichaamsgewicht in (heel groot). Als je de netmaag en de pens samen zou tellen (=
reticulorumen), vormen zij vaak ongeveer 70% van het spijsverteringsstelsel.
De voormagen vormen het fermentatievat waar de microbiële vertering van het
plantaardig materiaal gebeurt;
Herkauwers hebben ook een echte (klier)maag, zoals wij een maag hebben, deze
noemt de lebmaag of het abomasum. Vanuit de lebmaag vindt de enzymatische
vertering plaats.
Tussen de netmaag en de boekmaag zit een vrij dunne opening, die selecteert welke
voedselpartikkels door kunnen of niet.
Hoofdfuncties voormagen
Netmaag + pens: FERMENTATIE
Microbieel verteren van voeder:
o (Voornamelijk structurele) koolhydraten worden afgebroken en gebruikt als
energie (VVZ) voor de gastheer
o Eiwitten microbieel eiwit (= kwalitatief eiwit) belangrijk voor de gastheer
o Vitaminen B-reeks (bijproduct)
o Gassen (bijproduct van fermentatie, dragen bij aan de klimaatopwarming)
o Warmte productie (zorgt ervoor dat fermenterende dieren (zowel hindgut- als
foregut fermenters) vrij weinig last hebben van koude (behalve als ze nat
worden)).
Boekmaag (= doorgeefmaag tussen netmaag en lebmaag): voedsel extra kneden,
uitpersen (+ warmteresorptie) voedselbrij
, De tylopoda of de kameelachtigen is een groep dieren (bv. kameel, lama, alpaca enz.) die
twee voormagen hebben. Ze hebben geen boekmaag. De dieren die onder deze groep vallen
herkauwen ook.
Herkauwers zijn zeer divers, ze eten niet
allemaal dezelfde voeding en ze gaan niet allemaal op dezelfde manier met hun voeding om.
De speekselklieren van een grazer zijn
beduidend kleiner dan die van een
browser. Speeksel dient om het
pensmilieu te gaan bufferen. Browsers
hebben meer nood aan buffering omdat
zij meer geconcentreerde
voedermiddelen eten. Browsers hebben
ook een grotere kans om in contact te
komen met giftige planten (omdat ze aan
veel soorten planten knabbelen). Het
speeksel kan ook een rol spelen in het
bufferen van gifstoffen.
Het metabolisme van browsers is veel intenser dan dat van grazers. De flow van de
voedingsstoffen gaat veel sneller bij de browser dan bij de grazer. Dit verklaart waarom de
lever bij een browser stukken groter is. De lever is een detoxificatieorgaan dat ervoor zorgt
dat de gifstoffen in de bloedbaan opgenomen en ontgift worden.
Fermentatieproces
Voorwaarden voor fermentatie
Anaëroob milieu (afwezigheid van zuurstof is essentiël)
constante temperatuur van 40°C
pH = 6,5
Herkauwers
Het Engelstalige woord ‘ruminants’ komt van ruminatie wat herkauwen betekent.
àDe belangrijkste voormaag is het ‘rumen’ of de ‘pens’.
Herkauwers hebben drie voormagen: netmaag (reticulum), pens (rumen) en
boekmaag (omasum);
Gespecialiseerde motoriek (bepaalde onwillekeurige richting in die beweging).
De voormagen zijn hele ruime vaten waar de fermentatieprocessen plaatsvinden
en vezels kunnen afgebroken worden.
Afgelijnd met meerlagig plavei-epitheel cfr. slokdarm (vrij dik epitheel waardoor
de absorptie van nutriënten doorheen het plavei-epitheel beperkt is).
De pens of het rumen van een herkauwer neemt gemiddeld 10% van het
lichaamsgewicht in (heel groot). Als je de netmaag en de pens samen zou tellen (=
reticulorumen), vormen zij vaak ongeveer 70% van het spijsverteringsstelsel.
De voormagen vormen het fermentatievat waar de microbiële vertering van het
plantaardig materiaal gebeurt;
Herkauwers hebben ook een echte (klier)maag, zoals wij een maag hebben, deze
noemt de lebmaag of het abomasum. Vanuit de lebmaag vindt de enzymatische
vertering plaats.
Tussen de netmaag en de boekmaag zit een vrij dunne opening, die selecteert welke
voedselpartikkels door kunnen of niet.
Hoofdfuncties voormagen
Netmaag + pens: FERMENTATIE
Microbieel verteren van voeder:
o (Voornamelijk structurele) koolhydraten worden afgebroken en gebruikt als
energie (VVZ) voor de gastheer
o Eiwitten microbieel eiwit (= kwalitatief eiwit) belangrijk voor de gastheer
o Vitaminen B-reeks (bijproduct)
o Gassen (bijproduct van fermentatie, dragen bij aan de klimaatopwarming)
o Warmte productie (zorgt ervoor dat fermenterende dieren (zowel hindgut- als
foregut fermenters) vrij weinig last hebben van koude (behalve als ze nat
worden)).
Boekmaag (= doorgeefmaag tussen netmaag en lebmaag): voedsel extra kneden,
uitpersen (+ warmteresorptie) voedselbrij
, De tylopoda of de kameelachtigen is een groep dieren (bv. kameel, lama, alpaca enz.) die
twee voormagen hebben. Ze hebben geen boekmaag. De dieren die onder deze groep vallen
herkauwen ook.
Herkauwers zijn zeer divers, ze eten niet
allemaal dezelfde voeding en ze gaan niet allemaal op dezelfde manier met hun voeding om.
De speekselklieren van een grazer zijn
beduidend kleiner dan die van een
browser. Speeksel dient om het
pensmilieu te gaan bufferen. Browsers
hebben meer nood aan buffering omdat
zij meer geconcentreerde
voedermiddelen eten. Browsers hebben
ook een grotere kans om in contact te
komen met giftige planten (omdat ze aan
veel soorten planten knabbelen). Het
speeksel kan ook een rol spelen in het
bufferen van gifstoffen.
Het metabolisme van browsers is veel intenser dan dat van grazers. De flow van de
voedingsstoffen gaat veel sneller bij de browser dan bij de grazer. Dit verklaart waarom de
lever bij een browser stukken groter is. De lever is een detoxificatieorgaan dat ervoor zorgt
dat de gifstoffen in de bloedbaan opgenomen en ontgift worden.
Fermentatieproces
Voorwaarden voor fermentatie
Anaëroob milieu (afwezigheid van zuurstof is essentiël)
constante temperatuur van 40°C
pH = 6,5
