Samenvatting Wiskunde 2

Samenvatting wiskunde LKO2
Kinderen rekenen – Rekendidactiek voor de lagere
school
Inleiding: lezen

Handboek hoofdstuk 1: 10 uitgangspunten ter verbetering van de
rekendidactiek
1: Realistisch rekenen
 Betrekken op de leefwereld van kinderen
 Hou rekening met de diversiteit in de klas
 Plaats waar de school gelegen is (platteland of grote stad?)
 Kennis van de wereld
 Anders- en meertaligheid
 Mate waarin abstracte begrippen in rekenverhalen voor hen betekenisvol zijn

Het resultaat van realistisch rekenen:

 Leerlingen herkennen de contexten
 Leerlingen ervaren de leerstof als bruikbaar in de dagelijkste realiteit
 Motivatie om het probleem op te lossen verhoogt


2: Geen variatie om de variatie
 Didactische soberheid inzake notatievormen
 Zo gevarieerd mogelijk aanbod van realistische rekenproblemen  uitdagend & betekenisvol
voor de leerlingen in elke fase van het rekenleerproces

Slecht voorbeeld:




3: Rekenen dient consequent opgevat als verinnerlijkt handelen &
verwoorden
 Leerlingen correct laten verwoorden van de handeling


1

,  Leerkracht creëert situaties of formuleert vragen op die wijze dat de begrippen door
leerlingen worden verwoorden



Voordeel:

 Je kan als leerkracht het denkproces, de oplossingsstrategie en het taalgebruik van de
leerlingen volgen
 Je kan tijdig op voldoende wijze differentiëren

4: Gebruik van verantwoorde rekenmaterialen
 Goed rekenmateriaal moet de rekenkundig bedoelde handeling toelaten
 Best losse materialen
 Moet niet duur zijn (blaadjes, dopjes, takjes,… kan allemaal)
 Voor elk kind de nodige materialen voorzien

Bij het voortgezet rekenen:

Gebruik specifieke rekendidactische materialen die verwijzen naar concrete voorwerpen

5 criteria waaraan materiaal moet voldoen:

1. Toelaten om rekenkundig bedoelde handeling correct uit te voeren
2. Moet de leerlingen maximaal voorbereiden op de problemen die ze ondervinden bij het
doelgedrag
3. Mag het gebrek aan inzicht niet verbergen, moet het juist aantonen
4. Verinnerlijking maximaal mogelijk stimuleren
5. Moet voldoende uitdagend zijn

Het langdurig gebruik van rekenmaterialen zal leiden tot:

 Meer inzicht en effectieve kansen tot verinnerlijking van de gestructureerde getalbeelden
 Beter inzicht in en opbouw van het tientallig positioneel talstelsel


5: Rekenleerproces als continu leerproces
Elke stap moet maximaal steunen op de vorige stappen als beheerst moeten zijn en maximale
voorbereiding zijn op de volgende leerstappen. Zorg voor een duidelijke rode draad die duidelijk
is voor de leerlingen en de leerkracht.

Voordelen:
 Kinderen ontwikkelen zelfvertrouwen bij het leren rekenen
 Leerkracht heeft duidelijk beeld van het rekenleerproces
 Leerkracht kan beter onderwijs organiseren
 Leerkracht kan beter differentiëren



6: Zo klein mogelijk zinvolle leerstappen
Het continu rekenleerproces opdelen in zo
klein mogelijke, zinvolle leerstappen

Zinvolle stap=

2

,  Continuïteit wordt gerespecteerd (zie vorig uitgangspunt)
 Gaat om een nieuw inzicht of vaardigheid of een samenhangend geheel van
vaardigheden en inzichten



7: Inzicht moet centraal staan
 Leerlingen moten begrijpen wat er gebeurt of wat er moet gebeuren wanneer ze een
bepaalde toepassing uitvoeren
 Rekentechniek moet altijd het gevolgd zijn van & steunen op eerder aangebrachte
inzichten

Voordelen:

 Leerkracht kan vaststellen of het inzicht is verworven
 Leerlingen onthouden de opeenvolgende stappen beter




3

, Handboek hoofdstuk 2: voorbereidend rekenen
Wat is de prenumerieke fase van rekenleerproces?
Is de fase waarin de leerlingen omgaan met hoeveelheden, zonder dat deze hoeveelheden aangeduid
worden door middel van getallen & cijfers. Het gaat over 4 prenumerieke inzichten en vaardigheden.
De fase begint in het KO en loopt nog verder in het 1 ste leerjaar.

4 prenumerieke inzichten en vaardigheden:
 Rekentaal en rekenbegrippen
 Één-éénrelatie
 Conservatie-inzicht
 Seriatie-inzicht

Rekentaal en rekenbegrippen
De categorieën van specifieke rekenbegrippen, geef voorbeelden;
 Eigenschappen (groot, dik, dun, klein, kleuren,…)
 Tijd & ruimte (volgende, eerste, links, boven,…)
 Hoeveelheden (veel, te weinig, evenveel,…)
 Rekenhandelingen (bijdoen, wegnemen, verdelen,…)

Welke vaste reactiepatronen zien we in de klaspraktijk als kinderen bepaalde
begrippen niet of verkeerd interpreteren?
 De leerkracht verbeterd zonder meer en hoopt blijkbaar dat deze verbetering door de
leerling onthouden en begrepen wordt
 De leerkracht duidt een andere leerling aan, van wie verwacht wordt dat het wel goed zal
doen. Ook hier wordt gehoopt dat de leerling het goede voorbeeld zal onthouden en in de
toekomst zal navolgen.

Wat zou er naar de verbetering van de didactiek toe, moeten veranderen?
 Schoolteams zouden niet langer mogen uitgaan van de stelling dat voorbereidend rekenen
een zaak is voor de kleuterschool alleen, hier moet men ook in het eerste leerjaar nog aan
werken
 Leerkrachten zouden beter moeten beseffen dat zogenaamd eenvoudige begrippen wel
degelijk problemen kunnen stellen voor jonge kinderen
 Ook eenvoudige begrippen moeten voldoende toegelicht en uitgelegd worden. Veel van deze
begrippen moet de leerlingen aan den lijve ondervinden (zoals: boven, onder, op,…)
 Bij falen moet de leerkracht gemotiveerd zijn om te zonder over welk begrip het kind
gestruikeld is.
Hoe ontwikkelt een kind ruimtelijke begrippen?
 Fase 1: toepassen op het eigen lichaam
 Fase 2: vanuit het eigen lichaam
 Fase 3: vanuit elk willekeurig punt buiten het eigen lichaam
 Het heeft geen zin om een kind opdrachten te laten uitvoeren uit fase 3 als het toe is aan
opdrachten uit fase 1

Wat is een lateralisatieprobleem?
Problematiek van de begrippen links en rechts. Hier is het van groot belang dat het eigen lichaam
zich zo veel mogelijk ontwikkelt tot een vast referentiepunt. Belangrijk voordeel hiervan is dat dit
interne referentiepunt op elk moment ter beschikking van het kind staat.



4