Tamara (student)
SAMENVATTING A.D.H.V. DE
LEERDOELEN
Logopedie en KNO
,Inhoud
Leerdoelen..............................................................................................................................................2
Stemstoornissen.....................................................................................................................................3
Gehoorstoornissen...............................................................................................................................12
Overig – stem.......................................................................................................................................21
Logopedisch stemonderzoek ELS-protocol.......................................................................................21
Stroboscopie.....................................................................................................................................21
GERD en LPR.....................................................................................................................................21
Heesheid...........................................................................................................................................22
Effect van roken............................................................................................................................22
VHI, RSI en VAS.................................................................................................................................22
GRBAS(I) – perceptueel....................................................................................................................22
Fonetogram......................................................................................................................................23
MFT...................................................................................................................................................23
Stemhygiënische maatregelen.........................................................................................................23
Overig – gehoor....................................................................................................................................24
Anatomie van het gehoororgaan......................................................................................................24
Fletcher index (FI).............................................................................................................................25
Hersenzenuw....................................................................................................................................25
Toonaudiometrie..............................................................................................................................25
Meetprocedure.............................................................................................................................25
Plaatsing hoofdtelefoon en beengeleider.....................................................................................26
Frequenties bij de bepaling van de drempel voor de luchtgeleiding............................................26
Frequenties bij de bepaling van de drempel voor de beengeleiding............................................26
Spraakaudiometrie...........................................................................................................................27
Cochleair Implantaat bij volwassenen..............................................................................................28
Hoortraining.................................................................................................................................28
1
,Leerdoelen
1. De student onderscheidt verschillende pathologieën op het gebied van stem en gehoor
a. De student benoemt 5 veel voorkomende pathologieën m.b.t. stem
b. De student benoemt 5 veel voorkomende pathologieën m.b.t. gehoor
2. De student interpreteert onderzoeksgegevens met betrekking tot stem- en
gehoorproblematiek en stelt op basis daarvan een diagnose
a. De student kiest passend onderzoeksinstrument m.b.t. stem of gehoor
b. De student interpreteert onderzoeksgegevens m.b.t. stem of gehoor
c. De student stelt diagnose conform ICF voor stem en/of gehoor
d. De student formuleert adviezen m.b.t. stem en/of gehoor
3. De student stelt met betrekking tot stem en gehoorproblemen een behandelplan op en
voert dit uit bij simulatiecliënten
a. De student stelt behandelplan op voor fictieve cliënten m.b.t. stem en/of gehoor
b. De student voert delen van het behandelplan uit in simulatie
c. De student evalueert en reflecteert kritisch het eigen handelen
4. De student verantwoordt de keuze voor een bepaalde behandelmethodiek op het gebied
van stem en gehoor
a. De student legt uit/verklaart waarom hij/zij tot deze keuze komt
5. De student stemt de wijze van communiceren gedurende het gehele begeleidingsproces af
op de cliënt
a. De student stemt tijdens het voorgesprek en gedurende de uitvoer van de testen de
eigen communicatie af op de gesprekspartner
2
, Stemstoornissen
Stemplooinoduli Etiologie
- Aanhoudend foutief stemgebruik en/of misbruik
- Disproportie tussen stembelasting en belastbaarheid
- Mogelijk aanleg en allergie
Risicogroep
- Kinderen (meer jongens dan meisjes)
- Personen met spreekberoep en/of veel stress
- Volwassenen (meer vrouwen dan mannen)
Klacht
- Chronische en wisselende heesheid
- Soms afonie en irritatie in de keel
Laryngeaal beeld
Anamnesevragen
- Wat voor beroep doet u?
- Hoe vaak moet u spreken tijdens uw beroep?
- Ervaart u veel stress?
- Wat er tijdens het ontstaan sprake van stress/veel spreektaken?
- Weet u wat het veroorzaakt heeft?
- Trad het plots of progressief op?
- Wordt het erger, status quo of beter?
- Volgde u ooit stem- en of zangtraining?
- Doet u regelmatig stemoefeningen?
- Hoeveel speekt u momenteel gemiddeld per dag?
- Heeft u last van allergieën?
Onderzoeksinstrumenten/onderzoeksgegevens
Anamnese + larynxbeeld (laryngoscopie)
- Knobbeltjes op of net onder vrije rand van de stemplooien (zie plaatjes)
Stroboscopie (KNO)
- Onvolledige sluiting door knobbel
- Verstoorde golfbeweging slijmvlies
Perceptueel
- Heesheid, veel wilde lucht, gespannen fonatie
- Instabiliteit toonhoogte
- Kuchen, keelschrapen
Lichaamshouding en lichaamsspanning
Adem en aerodynamische metingen
- MFT = verminderd
Fonetogram (of andere akoestische metingen: GRBASI)
- Ernstig beperkt
- Toename jitter (= onregelmaat van de stembandtrillingen) en shimmer (= turbulentieruis)
VHI (voice handicap index) of RSI (reflux symptomen index)
3
, Adviezen
- Lax vox voor de stemopwarming en ontspanning bij veel stembelasting
- Stembelasting opbouwen
- Stemhygiëne
Behandelingen
In meeste gevallen is stemtherapie voldoende, maar persisterende problemen kan fonochirurgie
aangewezen zijn i.c.m. logopedie.
Preoperatief
- Stemhygiëne, uitleg over fonochirurgie
Postoperatief
- Stemrust
- Accentmethode ontspannen fonatie, ontspanning larynx, ademstemkoppeling, leren
doseren van stem, stemplooisluiting
- Larynxmanipulatie ontspanning larynx
- CVT (complete vocal technique) juiste manier van stemgeving (vooral zangers)
Stemplooipoliep Etiologie
- Acuut trauma + chronisch stemmisbruik
Risicogroep
- Volwassenen (meer mannen dan vrouwen)
Klacht
- Heesheid, onvaste stem
- Globusgevoel
Laryngeaal beeld
Anamnesevragen
- Iets over stemmisbruik en of de cliënt een globusgevoel heeft als dat nog niet in de casus
staat
- Weet u wat het veroorzaakt heeft?
- Trad het plots of progressief op?
- Wordt het erger, status quo of beter?
- Volgde u ooit stem- en of zangtraining?
- Doet u regelmatig stemoefeningen?
- Hoeveel speekt u momenteel gemiddeld per dag?
Onderzoeksinstrumenten/onderzoeksgegevens
Anamnese + larynxbeeld (laryngoscopie)
- Meestal unilateraal, met brede basis
Stroboscopie (KNO)
- Onvolledige sluiting als poliep op vrije rand staat
- Asymmetrische trilling
Perceptueel
- Heesheid met ruwheid en wilde lucht
- Instabiele toonhoogte en stembreuken
- Diplofonie (soms)
Lichaamshouding en lichaamsspanning
Adem en aerodynamische metingen
- MFT = verminderd
4
, Fonetogram (of andere akoestische metingen: GRBASI)
- Afname hoogste frequentie
VHI (voice handicap index) of RSI (reflux symptomen index)
Adviezen
- Lax vox vanwege de globus klachten
- Stembelasting opbouwen
Behandelingen
Fonochirurgie. Als de poliep groot is moet het meteen, anders eerst logopedie en dan chirurgie.
Preoperatief
- Verminderen van irriterende factoren (stemhygiëne), uitleg fonochirurgie
Postoperatief
- Stemrust
- Accentmethode ontspannen stemgebruik, stemplooisluiting, ontspannen fonatie,
ademsteun, ontspannen larynx, vaste steminzet
- CVT (confidential vocal technique) gemakkelijke stemgeving, geschikt na operatie
- larynx manipulatie de globus klachten
Stemplooicyste Etiologie
Vast en vloeibaar - Aangeboren of verworven na bijv. laryngitis
- MC verstopping kliertjes en opstapeling lijm
- EM insluiting oppervlakkig epitheel in lamina propria en opstapeling afgeschilferd
materiaal
Risicogroep
- Volwassenen (meer vrouwen dan mannen)
Klacht
- Toenemende heesheid
- Vermoeide stem
Laryngeaal beeld
Anamnesevragen
- Heeft u laryngitis gehad?
- Heeft u dit al sinds uw geboorte?
- Weet u wat het veroorzaakt heeft?
- Trad het plots of progressief op?
- Wordt het erger, status quo of beter?
- Volgde u ooit stem- en of zangtraining?
- Doet u regelmatig stemoefeningen?
- Hoeveel speekt u momenteel gemiddeld per dag?
Onderzoeksinstrumenten/onderzoeksgegevens
Onderheid met poliep en/of noduli is lastig. Daarom vaak microlaryngoscopie.
Anamnese + larynxbeeld (laryngoscopie)
- Unilaterale zwelling van slijmvlies van stemplooi
- Vaak contralateraal oedeem
Stroboscopie (KNO)
- Zandlopervormige onvolledige sluiting
5
SAMENVATTING A.D.H.V. DE
LEERDOELEN
Logopedie en KNO
,Inhoud
Leerdoelen..............................................................................................................................................2
Stemstoornissen.....................................................................................................................................3
Gehoorstoornissen...............................................................................................................................12
Overig – stem.......................................................................................................................................21
Logopedisch stemonderzoek ELS-protocol.......................................................................................21
Stroboscopie.....................................................................................................................................21
GERD en LPR.....................................................................................................................................21
Heesheid...........................................................................................................................................22
Effect van roken............................................................................................................................22
VHI, RSI en VAS.................................................................................................................................22
GRBAS(I) – perceptueel....................................................................................................................22
Fonetogram......................................................................................................................................23
MFT...................................................................................................................................................23
Stemhygiënische maatregelen.........................................................................................................23
Overig – gehoor....................................................................................................................................24
Anatomie van het gehoororgaan......................................................................................................24
Fletcher index (FI).............................................................................................................................25
Hersenzenuw....................................................................................................................................25
Toonaudiometrie..............................................................................................................................25
Meetprocedure.............................................................................................................................25
Plaatsing hoofdtelefoon en beengeleider.....................................................................................26
Frequenties bij de bepaling van de drempel voor de luchtgeleiding............................................26
Frequenties bij de bepaling van de drempel voor de beengeleiding............................................26
Spraakaudiometrie...........................................................................................................................27
Cochleair Implantaat bij volwassenen..............................................................................................28
Hoortraining.................................................................................................................................28
1
,Leerdoelen
1. De student onderscheidt verschillende pathologieën op het gebied van stem en gehoor
a. De student benoemt 5 veel voorkomende pathologieën m.b.t. stem
b. De student benoemt 5 veel voorkomende pathologieën m.b.t. gehoor
2. De student interpreteert onderzoeksgegevens met betrekking tot stem- en
gehoorproblematiek en stelt op basis daarvan een diagnose
a. De student kiest passend onderzoeksinstrument m.b.t. stem of gehoor
b. De student interpreteert onderzoeksgegevens m.b.t. stem of gehoor
c. De student stelt diagnose conform ICF voor stem en/of gehoor
d. De student formuleert adviezen m.b.t. stem en/of gehoor
3. De student stelt met betrekking tot stem en gehoorproblemen een behandelplan op en
voert dit uit bij simulatiecliënten
a. De student stelt behandelplan op voor fictieve cliënten m.b.t. stem en/of gehoor
b. De student voert delen van het behandelplan uit in simulatie
c. De student evalueert en reflecteert kritisch het eigen handelen
4. De student verantwoordt de keuze voor een bepaalde behandelmethodiek op het gebied
van stem en gehoor
a. De student legt uit/verklaart waarom hij/zij tot deze keuze komt
5. De student stemt de wijze van communiceren gedurende het gehele begeleidingsproces af
op de cliënt
a. De student stemt tijdens het voorgesprek en gedurende de uitvoer van de testen de
eigen communicatie af op de gesprekspartner
2
, Stemstoornissen
Stemplooinoduli Etiologie
- Aanhoudend foutief stemgebruik en/of misbruik
- Disproportie tussen stembelasting en belastbaarheid
- Mogelijk aanleg en allergie
Risicogroep
- Kinderen (meer jongens dan meisjes)
- Personen met spreekberoep en/of veel stress
- Volwassenen (meer vrouwen dan mannen)
Klacht
- Chronische en wisselende heesheid
- Soms afonie en irritatie in de keel
Laryngeaal beeld
Anamnesevragen
- Wat voor beroep doet u?
- Hoe vaak moet u spreken tijdens uw beroep?
- Ervaart u veel stress?
- Wat er tijdens het ontstaan sprake van stress/veel spreektaken?
- Weet u wat het veroorzaakt heeft?
- Trad het plots of progressief op?
- Wordt het erger, status quo of beter?
- Volgde u ooit stem- en of zangtraining?
- Doet u regelmatig stemoefeningen?
- Hoeveel speekt u momenteel gemiddeld per dag?
- Heeft u last van allergieën?
Onderzoeksinstrumenten/onderzoeksgegevens
Anamnese + larynxbeeld (laryngoscopie)
- Knobbeltjes op of net onder vrije rand van de stemplooien (zie plaatjes)
Stroboscopie (KNO)
- Onvolledige sluiting door knobbel
- Verstoorde golfbeweging slijmvlies
Perceptueel
- Heesheid, veel wilde lucht, gespannen fonatie
- Instabiliteit toonhoogte
- Kuchen, keelschrapen
Lichaamshouding en lichaamsspanning
Adem en aerodynamische metingen
- MFT = verminderd
Fonetogram (of andere akoestische metingen: GRBASI)
- Ernstig beperkt
- Toename jitter (= onregelmaat van de stembandtrillingen) en shimmer (= turbulentieruis)
VHI (voice handicap index) of RSI (reflux symptomen index)
3
, Adviezen
- Lax vox voor de stemopwarming en ontspanning bij veel stembelasting
- Stembelasting opbouwen
- Stemhygiëne
Behandelingen
In meeste gevallen is stemtherapie voldoende, maar persisterende problemen kan fonochirurgie
aangewezen zijn i.c.m. logopedie.
Preoperatief
- Stemhygiëne, uitleg over fonochirurgie
Postoperatief
- Stemrust
- Accentmethode ontspannen fonatie, ontspanning larynx, ademstemkoppeling, leren
doseren van stem, stemplooisluiting
- Larynxmanipulatie ontspanning larynx
- CVT (complete vocal technique) juiste manier van stemgeving (vooral zangers)
Stemplooipoliep Etiologie
- Acuut trauma + chronisch stemmisbruik
Risicogroep
- Volwassenen (meer mannen dan vrouwen)
Klacht
- Heesheid, onvaste stem
- Globusgevoel
Laryngeaal beeld
Anamnesevragen
- Iets over stemmisbruik en of de cliënt een globusgevoel heeft als dat nog niet in de casus
staat
- Weet u wat het veroorzaakt heeft?
- Trad het plots of progressief op?
- Wordt het erger, status quo of beter?
- Volgde u ooit stem- en of zangtraining?
- Doet u regelmatig stemoefeningen?
- Hoeveel speekt u momenteel gemiddeld per dag?
Onderzoeksinstrumenten/onderzoeksgegevens
Anamnese + larynxbeeld (laryngoscopie)
- Meestal unilateraal, met brede basis
Stroboscopie (KNO)
- Onvolledige sluiting als poliep op vrije rand staat
- Asymmetrische trilling
Perceptueel
- Heesheid met ruwheid en wilde lucht
- Instabiele toonhoogte en stembreuken
- Diplofonie (soms)
Lichaamshouding en lichaamsspanning
Adem en aerodynamische metingen
- MFT = verminderd
4
, Fonetogram (of andere akoestische metingen: GRBASI)
- Afname hoogste frequentie
VHI (voice handicap index) of RSI (reflux symptomen index)
Adviezen
- Lax vox vanwege de globus klachten
- Stembelasting opbouwen
Behandelingen
Fonochirurgie. Als de poliep groot is moet het meteen, anders eerst logopedie en dan chirurgie.
Preoperatief
- Verminderen van irriterende factoren (stemhygiëne), uitleg fonochirurgie
Postoperatief
- Stemrust
- Accentmethode ontspannen stemgebruik, stemplooisluiting, ontspannen fonatie,
ademsteun, ontspannen larynx, vaste steminzet
- CVT (confidential vocal technique) gemakkelijke stemgeving, geschikt na operatie
- larynx manipulatie de globus klachten
Stemplooicyste Etiologie
Vast en vloeibaar - Aangeboren of verworven na bijv. laryngitis
- MC verstopping kliertjes en opstapeling lijm
- EM insluiting oppervlakkig epitheel in lamina propria en opstapeling afgeschilferd
materiaal
Risicogroep
- Volwassenen (meer vrouwen dan mannen)
Klacht
- Toenemende heesheid
- Vermoeide stem
Laryngeaal beeld
Anamnesevragen
- Heeft u laryngitis gehad?
- Heeft u dit al sinds uw geboorte?
- Weet u wat het veroorzaakt heeft?
- Trad het plots of progressief op?
- Wordt het erger, status quo of beter?
- Volgde u ooit stem- en of zangtraining?
- Doet u regelmatig stemoefeningen?
- Hoeveel speekt u momenteel gemiddeld per dag?
Onderzoeksinstrumenten/onderzoeksgegevens
Onderheid met poliep en/of noduli is lastig. Daarom vaak microlaryngoscopie.
Anamnese + larynxbeeld (laryngoscopie)
- Unilaterale zwelling van slijmvlies van stemplooi
- Vaak contralateraal oedeem
Stroboscopie (KNO)
- Zandlopervormige onvolledige sluiting
5
