Samenvatting gehoorrevalidatie: theoretische deel

Gehoorrevalidatie
1| Ontwikkeling auditieve perceptie
Perceptuele ontwikkeling
Normale ontwikkeling
Toenemende differentiatie, beginnend bij een minimaal aangeboren onderscheidingsvermogen




Alles start met de ontwikkeling van de tastzin, vervolgens ontwikkelt het gehoor en tot slot dan het zicht.

 Alle zintuigen zijn ontwikkeld uit tastzin.
 Tastspecificaties reuk, smaak, zien en horen → tasten op afstand
 Tast ontwikkelt zich voor de geboorte: trillingen, druk en geluiden in de bloedvaten van de moeder
 Gehoor: voelen van geluidstrillingen op afstand:
o Ontwikkeling gehoororgaan (embryonaal)
o Ontwikkeling van de reactie van het kind op geluid (→ therapie: trilvloer!!)
 Vorm van tastzin: trillingen worden opgevangen door het gehoor.
 Anatomisch is alles aanwezig, de reacties en hoe een kind gaat reageren op geluid moet nog verder
ontwikkelen.
 Centrale zenuwstelsel nog niet volledig ontwikkeld bij geboorte (belangrijk bij horen!)
→ ontwikkeling gehoor voltooid op 13 jaar
o Het gehoor wordt waargenomen maar de verwerking in de hersenen moet nog ontwikkeld
worden
 Volledige ontwikkeling = afhankelijk van myelinisatie
o Eerste reactie op geluid: reflexmatig
o Einde myelinisatieproces: rond 4de levensjaar
 ←→ einde myelinisatieproces visuele uitlopers: 5mnd
 Eerste 4 levensjaren: belangrijk voor auditieve stimulatie/hoortraining/taaltraining
 Neuronen in de primaire en secundaire visuele en auditieve gebieden ontwikkelen zich niet op
dezelfde manier
 4 jaar: zelfde ontwikkelingspeil
 → belang auditieve stimulatie
o Zo vroeg mogelijk
o Zo veel mogelijk

Niveaus van perceptueel ontwikkelen
Auditieve perceptie is de relatie tussen de auditieve prikkel en de reactie van de menselijke waarnemer
daarop.

1

,De auditieve perceptie is een onderdeel van de totale perceptie via de zintuigen. We stellen de niveaus van
Piaget voorop.

 Specifiek modale niveau
 Intermodale niveau
 Niveau van de integratie van seriële gegevens

Unimodaal
 (uni= 1, modaal= waarneming) 0-4m
 Tactiel-kinestetisch
o In acht nemen prikkel → grijpen als fixatiereactie → afzoeken of aftasten
 Zicht
o Zien: opmerken → fixeren & in het oog houden/volgen van de prikkel
 Gehoor
o In acht nemen van prikkel (opmerkingsreactie) → fixatiereactie (horen) & Vertoevingsreactie
(luisteren)
 → Zeer belangrijke basis ifv therapie!

Intermodaal
 (tussen waarnemingen: verbanden) 4-8m
 Intersensoriële associaties → beginnende samenwerking
o Zien en zuigen
o Zien en grijpen
o Zien en horen
o Zien en stemgeven
 Rond de 6de levensmaand
o Grijpen naar een visueel waargenomen voorwerp
o Lokalisatie geluidsbron
o Sociaal oogcontact

Integratie van seriële gegevens
 (alles samen) vanaf 8m
 Verwerken van gegevens met temporeel karakter
 Verbanden leggen tussen opeenvolgende prikkels
 Integratie in tijd: anticipatie; verwachten dat de volgende prikkel
 komt (bij rituelen vb. Ik hoor auto, licht aan, ik zie papa)
 Basis taalverwerving
 18 maanden: semiotische functie (taal en spraak als tekensysteem ontdekken)
o Opeenvolgend waarnemen
o Optimale ontwikkeling
→ tweede helft van het tweede levensjaar




2

,Ontwikkelingsverloop van de auditieve
perceptie
Voor de geboorte
 De ontwikkeling van de auditieve perceptie start reeds prenataal ( vanaf 30 weken positieve reacties
op geluid.
o Welke geluiden?
 Endogeen geluid vb. Cardiovasculair geluid, darmactiviteit van de moeder,
ademhaling, geluiden afkomstig van de placenta.
 De stem van de moeder
 Exterieure geluiden ( hartslag van de baby gaat stijgen of dalen)
o Welke reacties?
 Extensie van ledematen
 Cochleo – palpebrale reflex
 Oogbewegingen
 Reacties nemen toe naarmate de geboorte nadert
 Herkenning van deze geluiden na de geboorte

Eerste 4 levensmaanden: unimodale fase
Reactie op auditieve prikkels
 Reflexmatig:
o Moro reflex = schrikreflex
o Cochleopalbebrale reflex = oogbewegingen maken bij het horen van geluid
o Cefalische acoutrope reflex = hoofdbewegingen maken bij het horen van geluid
o Ademhalingsreflex = kindje gaat bij het horen van een geluid even kort stoppen met ademen
of sneller ademen
o Wekreflex = bij het horen van het geluid wordt het kind wakker
 Auditorische fixatie (+ gevoelswaarde)
 Aanvankelijk wirwar van geluiden, na enkele weken auditieve selectie mogelijk
 Beginnende interesse

Spraak
 Klanken uiten als sensomotorisch spel
o Toevallig als gevolg van emoties, beweging
o DSH zullen lawaai maken maar geen (audiolinguale) feedback krijgen
 Taalbad

Lokaliseren
 Beginnend reflexmatig hoofddraaien (rond 4 maanden)

Auditieve discriminatie en identificatie
 Reageert vooral op zeer vertrouwde geluiden (bv: stem van de moeder → voeding)




PDF: groeimap → puntje 3 communicatiemogelijkheden

3

, 4-8 maanden: intermodale fase
Reactie op auditieve prikkels
 Veel belangstelling voor geluid, reageert verschillend op geluiden

Spraak
 Vocaal spel: zichzelf en omgeving nabootsen komt op gang
o Een baby zal eerst zichzelf en de omgeving gaan nabootsen, dit kan alleen wanneer is
audiolinguale feedback is. Dus alleen wanneer het kind zichzelf en anderen kan horen.
 Taalspecifiek, enkel na voldoende taalaanbod

Lokaliseren
 Kan lokaliseren
o Horizontaal op oorhoogte
o Onrechtstreeks omhoog (5 en halve maand)

Auditieve discriminatie en identificatie
 Verschil in reactie volgens geluid (vertrouwd/niet vertrouwd)



8-12 maanden: fase van integratie van seriële gegevens
↳ Fase: alle zintuigelijke gebieden in de hersenen staan nu in verbinding

Reactie op auditieve prikkels
 Maximale reactie op spraak

Spraak
 Brabbelen: bootst klankverbindingen na (audiolinguale feedback)
 Beurtnemen
 Trekt aandacht door klankproductie (10 maanden): hoesten, roepen, woorden (→ als ik roep komt
mama)

Lokaliseren
 Lokalisatie verfijnt:
o Zeer snelle oriëntatie horizontaal
o Lokalisatie naar onder en boven
o Directe diagonale oriëntatie

Auditieve discriminatie en identificatie
 Reageert op commando’s (nog geen zinsbegrip)
 Geniet van zang en muziek



+ vanaf 9 maanden treedt het onmiddellijk geheugen in werking: kan handeling nabootsen




4