Theorie CWK (W. De Hertogh) K. Meyvis
Theorie Cervicaal (WK) (2021-2022)
Inhoudsopgave
Les 1: Inleiding, screening, classificaties................................................................................................ 3
1. Klinisch redeneren ...................................................................................................................... 3
1.1 Nekklachten ........................................................................................................................ 3
1.2 Verschillende concepten ..................................................................................................... 3
2. Screening..................................................................................................................................... 4
2.1 Patroonherkenning .............................................................................................................. 4
3. Klinische beslisregels.................................................................................................................. 7
3.1 Canadian C-spine rule = basis van classificatie .................................................................. 7
3.2 NEXUS ............................................................................................................................... 8
3.3 Niet musculoskeletaal ......................................................................................................... 8
3.4 Classificatie nekpijn/nekklachten ....................................................................................... 9
4. Concepten methodisch handelen ............................................................................................... 11
4.1 Planetenmodel (bekijk artikel Danneels et al.) ................................................................. 11
4.2 Prognostisch gezondheidsprofiel ...................................................................................... 11
4.3 Mulligan (Brain Mulligan) ................................................................................................ 12
4.4 MDT-concept (McKenzie) ................................................................................................ 12
5. Relevantie anamnestische informatie........................................................................................ 13
5.1 Gerefereerde pijn............................................................................................................... 13
5.2 Natuurlijk beloop .............................................................................................................. 14
5.3 Prognostische factoren ...................................................................................................... 15
5.4 Risicofactoren ................................................................................................................... 15
Les 2: Functionele anatomie ................................................................................................................. 16
1. De nek ....................................................................................................................................... 16
1.1 Klinisch redeneren – verschillende concepten .................................................................. 16
1.2 Het klinisch onderzoek...................................................................................................... 16
1.3 Functionele anatomie ........................................................................................................ 18
1.4 Casus voorbeeld 1 ............................................................................................................. 21
1.5 Casus voorbeeld 2 ............................................................................................................. 25
Les 3: Motor control – Neuromusculaire control.................................................................................. 26
1. Nekklachten .............................................................................................................................. 26
1.1 Neuromusculaire stoornissen ............................................................................................ 26
1.2 Structurele musculaire veranderingen ............................................................................... 26
1.3 Neuromusculaire veranderingen ....................................................................................... 26
1.4 Therapeutische implicaties ................................................................................................ 32
1
,Theorie CWK (W. De Hertogh) K. Meyvis
1.5 Therapie: specifiek oefenen .............................................................................................. 32
Les 4: Neuromusculaire controle – Therapie ........................................................................................ 34
1. Nekklachten: richtlijnen voor de klinisch praktijk 2017 ........................................................... 34
1.1 Classificatie van de nekklachten ....................................................................................... 34
1.2 Onderverdeling van de nekklachten volgens toestandsfase (acuut/subacuut/chronisch) .. 36
2. Therapie – Effectiviteit ............................................................................................................. 38
2.1 GA. Jull et. al. 2009 .......................................................................................................... 38
2.2 Beer et.al 2012 .................................................................................................................. 39
2.3 Falla et.al 2013 .................................................................................................................. 39
2.4 Ludvigsson et.al 2016 ....................................................................................................... 40
2.5 Conclusie........................................................................................................................... 40
Les 5: Posttraumatische nekklachten (WAD) – Nekklachten graad III ................................................ 41
1. Classificatie WAD .................................................................................................................... 41
1.1 WAD als een letsel ............................................................................................................ 42
1.2 Kinematica, kinetica en biomechanica .............................................................................. 42
1.3 WAD – letsels ................................................................................................................... 42
1.4 WAD – andere factoren .................................................................................................... 43
1.5 WAD – Beloop.................................................................................................................. 43
2. Onderliggend pathofysiologisch model .................................................................................... 44
3. Clinical prediction rule (examen) ............................................................................................. 45
3.1 Klinisch waarde................................................................................................................. 46
3.2 Implicaties ......................................................................................................................... 47
3.3 Casussen ............................................................................................................................ 47
4. Nekklachten met uitstraling = graad 3 WAD (radiculopathie) ................................................. 49
4.1 Klinisch onderzoek ........................................................................................................... 50
4.2 Neurologisch onderzoek (zeker niet vergeten!!!) ............................................................. 51
4.3 Behandeling ...................................................................................................................... 52
Les 6: Prognose – Outcome assessment ............................................................................................... 52
1. Start Back Tool – Neck ............................................................................................................. 53
1.1 Hoe implementeren in de praktijk? ................................................................................... 54
2. Outcome assessment (snel overgegaan) .................................................................................... 55
2.1 Neck Disability Questionnaire – NDI ............................................................................... 56
2
,Theorie CWK (W. De Hertogh) K. Meyvis
Les 1: Inleiding, screening, classificaties
1. Klinisch redeneren
Denk terug aan een patiënt met nekklachten. Schrijf op wat je gaat bevragen of onderzoeken.
- Ontstaan van de klacht, duur van de klacht
- Provocatie en reductie
- Beroep en hobby’s
- AFO: flexie/extensie en rotatie/lateroflexie
- Functioneel onderzoek: provocerende en reducerende bewegingen.
Denk terug aan een patiënt met enkel/knieklachten. Schrijf op wat je gaat bevragen (waarom).
- Functionele oefeningen: ganganalyse, hurken, zitten
- Trauma analyse
De nek moet kunnen interageren met een ander systeem. Waarom geen proprioceptieve oefeningen bij
nekklachten?
1.1 Nekklachten
Volgens Vos et al., Lancet 2016:
- Nekklachten = vaak voorkomend: nummer 1 wereldwijd
- Geslacht en leeftijd: meer bij vrouwen, rond 40 jaar
- Mensen met opgroeiende kinderen, werkende mens, minder welbevinden door stress.
- Een kind van 5 jaar met nekklachten komt veel minder voor.
Nekklachten =
- Heterogeen
- Spectrum van symptomen vb. uitstraling naar de arm, …
→ Klinisch redeneerproces
1.2 Verschillende concepten
Er zijn verschillende concepten m.b.t. klinisch redeneren en in de praktijk worden vaak combinaties gebruikt.
Er zijn 5 key elementen:
1. Klinisch onderzoek: Inspectie, palpatie, AFO, PFO en anamnese
2. Evaluatie van de bevindingen
3. Diagnose
4. Prognose
5. Behandelplan
Dit wordt vervolgens gevolgd door een interventie/behandeling.
Wat is de oorzaak van de nekklachten?
- Musculoskeletaal >> Niet-musculoskeletaal (bron van nekpijn)
o NMS: Meningitis, migraine (nekpijn die uitstraalt vanuit het hoofd)
o MS: nekpijn vanuit de spieren
- Pijn: Nekpijn kan aanleiding geven tot…
o Hoofdpijn
o Schouderpijn
o Interscapulaire klachten
- Sensori-motoriek:
o Duizeligheid
o Houding
o Evenwicht
→ Evaluatie klinisch onderzoek
3
, Theorie CWK (W. De Hertogh) K. Meyvis
2. Screening
Screening = een essentieel en noodzakelijk proces in het methodisch handelen, zowel bij directe
toegang als na verwijzing. Het is geen diagnostisch proces, maar we gaan na of er indicatie is voor
kinesitherapie.
Het is een kort proces waarbij de therapeut beslist of:
1. Verder klinisch onderzoek nodig of mogelijk is
2. Het in zijn competentiegebied valt
Ook de hulpvraag wordt geïnventariseerd tijdens het screeningsproces.
2.1 Patroonherkenning
Patroonherkenning = essentieel bij het screeningsproces:
- Bekend of onbekend patroon?
- Normaal of afwijkend beloop?
- Rode vlaggen?
- Tractusanamnese?
- Houdings-en bewegingsgerelateerde klachten?
2.1.1 Screening: Hoe?
- Anamnestisch
- Gegevens verzamelen en aftoetsen t.o.v. incidentie en prevalentiecijfers
- Relevante rode vlaggen
- Relevante tractusanamnese
- Is de klacht houdings- en bewegingsgerelateerde klachten?
We zoeken naar mechanische klachten, uitgelokt door beweging
- Beloop inschatten?
- Korte inventarisatie hulpvraag
2.1.2 Op basis van prevalentiecijfers
Door het verzamelen en interpreteren van gegevens uit de literatuur kan je bepaalde aandoeningen in
of excluderen. Stel jezelf de vraag “hoe groot is de kans dat …?”.
Voorbeeld:
Osteoporotische fracturen komen vooral voor bij vrouwen van middelbare tot iets wat oudere leeftijd.
Bij 25-jarige man zou je dat dus niet meteen weerhoudend.
4
Theorie Cervicaal (WK) (2021-2022)
Inhoudsopgave
Les 1: Inleiding, screening, classificaties................................................................................................ 3
1. Klinisch redeneren ...................................................................................................................... 3
1.1 Nekklachten ........................................................................................................................ 3
1.2 Verschillende concepten ..................................................................................................... 3
2. Screening..................................................................................................................................... 4
2.1 Patroonherkenning .............................................................................................................. 4
3. Klinische beslisregels.................................................................................................................. 7
3.1 Canadian C-spine rule = basis van classificatie .................................................................. 7
3.2 NEXUS ............................................................................................................................... 8
3.3 Niet musculoskeletaal ......................................................................................................... 8
3.4 Classificatie nekpijn/nekklachten ....................................................................................... 9
4. Concepten methodisch handelen ............................................................................................... 11
4.1 Planetenmodel (bekijk artikel Danneels et al.) ................................................................. 11
4.2 Prognostisch gezondheidsprofiel ...................................................................................... 11
4.3 Mulligan (Brain Mulligan) ................................................................................................ 12
4.4 MDT-concept (McKenzie) ................................................................................................ 12
5. Relevantie anamnestische informatie........................................................................................ 13
5.1 Gerefereerde pijn............................................................................................................... 13
5.2 Natuurlijk beloop .............................................................................................................. 14
5.3 Prognostische factoren ...................................................................................................... 15
5.4 Risicofactoren ................................................................................................................... 15
Les 2: Functionele anatomie ................................................................................................................. 16
1. De nek ....................................................................................................................................... 16
1.1 Klinisch redeneren – verschillende concepten .................................................................. 16
1.2 Het klinisch onderzoek...................................................................................................... 16
1.3 Functionele anatomie ........................................................................................................ 18
1.4 Casus voorbeeld 1 ............................................................................................................. 21
1.5 Casus voorbeeld 2 ............................................................................................................. 25
Les 3: Motor control – Neuromusculaire control.................................................................................. 26
1. Nekklachten .............................................................................................................................. 26
1.1 Neuromusculaire stoornissen ............................................................................................ 26
1.2 Structurele musculaire veranderingen ............................................................................... 26
1.3 Neuromusculaire veranderingen ....................................................................................... 26
1.4 Therapeutische implicaties ................................................................................................ 32
1
,Theorie CWK (W. De Hertogh) K. Meyvis
1.5 Therapie: specifiek oefenen .............................................................................................. 32
Les 4: Neuromusculaire controle – Therapie ........................................................................................ 34
1. Nekklachten: richtlijnen voor de klinisch praktijk 2017 ........................................................... 34
1.1 Classificatie van de nekklachten ....................................................................................... 34
1.2 Onderverdeling van de nekklachten volgens toestandsfase (acuut/subacuut/chronisch) .. 36
2. Therapie – Effectiviteit ............................................................................................................. 38
2.1 GA. Jull et. al. 2009 .......................................................................................................... 38
2.2 Beer et.al 2012 .................................................................................................................. 39
2.3 Falla et.al 2013 .................................................................................................................. 39
2.4 Ludvigsson et.al 2016 ....................................................................................................... 40
2.5 Conclusie........................................................................................................................... 40
Les 5: Posttraumatische nekklachten (WAD) – Nekklachten graad III ................................................ 41
1. Classificatie WAD .................................................................................................................... 41
1.1 WAD als een letsel ............................................................................................................ 42
1.2 Kinematica, kinetica en biomechanica .............................................................................. 42
1.3 WAD – letsels ................................................................................................................... 42
1.4 WAD – andere factoren .................................................................................................... 43
1.5 WAD – Beloop.................................................................................................................. 43
2. Onderliggend pathofysiologisch model .................................................................................... 44
3. Clinical prediction rule (examen) ............................................................................................. 45
3.1 Klinisch waarde................................................................................................................. 46
3.2 Implicaties ......................................................................................................................... 47
3.3 Casussen ............................................................................................................................ 47
4. Nekklachten met uitstraling = graad 3 WAD (radiculopathie) ................................................. 49
4.1 Klinisch onderzoek ........................................................................................................... 50
4.2 Neurologisch onderzoek (zeker niet vergeten!!!) ............................................................. 51
4.3 Behandeling ...................................................................................................................... 52
Les 6: Prognose – Outcome assessment ............................................................................................... 52
1. Start Back Tool – Neck ............................................................................................................. 53
1.1 Hoe implementeren in de praktijk? ................................................................................... 54
2. Outcome assessment (snel overgegaan) .................................................................................... 55
2.1 Neck Disability Questionnaire – NDI ............................................................................... 56
2
,Theorie CWK (W. De Hertogh) K. Meyvis
Les 1: Inleiding, screening, classificaties
1. Klinisch redeneren
Denk terug aan een patiënt met nekklachten. Schrijf op wat je gaat bevragen of onderzoeken.
- Ontstaan van de klacht, duur van de klacht
- Provocatie en reductie
- Beroep en hobby’s
- AFO: flexie/extensie en rotatie/lateroflexie
- Functioneel onderzoek: provocerende en reducerende bewegingen.
Denk terug aan een patiënt met enkel/knieklachten. Schrijf op wat je gaat bevragen (waarom).
- Functionele oefeningen: ganganalyse, hurken, zitten
- Trauma analyse
De nek moet kunnen interageren met een ander systeem. Waarom geen proprioceptieve oefeningen bij
nekklachten?
1.1 Nekklachten
Volgens Vos et al., Lancet 2016:
- Nekklachten = vaak voorkomend: nummer 1 wereldwijd
- Geslacht en leeftijd: meer bij vrouwen, rond 40 jaar
- Mensen met opgroeiende kinderen, werkende mens, minder welbevinden door stress.
- Een kind van 5 jaar met nekklachten komt veel minder voor.
Nekklachten =
- Heterogeen
- Spectrum van symptomen vb. uitstraling naar de arm, …
→ Klinisch redeneerproces
1.2 Verschillende concepten
Er zijn verschillende concepten m.b.t. klinisch redeneren en in de praktijk worden vaak combinaties gebruikt.
Er zijn 5 key elementen:
1. Klinisch onderzoek: Inspectie, palpatie, AFO, PFO en anamnese
2. Evaluatie van de bevindingen
3. Diagnose
4. Prognose
5. Behandelplan
Dit wordt vervolgens gevolgd door een interventie/behandeling.
Wat is de oorzaak van de nekklachten?
- Musculoskeletaal >> Niet-musculoskeletaal (bron van nekpijn)
o NMS: Meningitis, migraine (nekpijn die uitstraalt vanuit het hoofd)
o MS: nekpijn vanuit de spieren
- Pijn: Nekpijn kan aanleiding geven tot…
o Hoofdpijn
o Schouderpijn
o Interscapulaire klachten
- Sensori-motoriek:
o Duizeligheid
o Houding
o Evenwicht
→ Evaluatie klinisch onderzoek
3
, Theorie CWK (W. De Hertogh) K. Meyvis
2. Screening
Screening = een essentieel en noodzakelijk proces in het methodisch handelen, zowel bij directe
toegang als na verwijzing. Het is geen diagnostisch proces, maar we gaan na of er indicatie is voor
kinesitherapie.
Het is een kort proces waarbij de therapeut beslist of:
1. Verder klinisch onderzoek nodig of mogelijk is
2. Het in zijn competentiegebied valt
Ook de hulpvraag wordt geïnventariseerd tijdens het screeningsproces.
2.1 Patroonherkenning
Patroonherkenning = essentieel bij het screeningsproces:
- Bekend of onbekend patroon?
- Normaal of afwijkend beloop?
- Rode vlaggen?
- Tractusanamnese?
- Houdings-en bewegingsgerelateerde klachten?
2.1.1 Screening: Hoe?
- Anamnestisch
- Gegevens verzamelen en aftoetsen t.o.v. incidentie en prevalentiecijfers
- Relevante rode vlaggen
- Relevante tractusanamnese
- Is de klacht houdings- en bewegingsgerelateerde klachten?
We zoeken naar mechanische klachten, uitgelokt door beweging
- Beloop inschatten?
- Korte inventarisatie hulpvraag
2.1.2 Op basis van prevalentiecijfers
Door het verzamelen en interpreteren van gegevens uit de literatuur kan je bepaalde aandoeningen in
of excluderen. Stel jezelf de vraag “hoe groot is de kans dat …?”.
Voorbeeld:
Osteoporotische fracturen komen vooral voor bij vrouwen van middelbare tot iets wat oudere leeftijd.
Bij 25-jarige man zou je dat dus niet meteen weerhoudend.
4
