(in situ bewaard zijn = bewaard zijn in zeer goede staat, bijna zoals het achtergelaten is)
Cursus : thesis https://libstore.ugent.be/fulltxt/RUG01/001/414/622/RUG01-001414622_2010_0001_AC.pdf
Vondstcontexten
Grotten en abri’s
Sites in rivierterrassen: fluviale contexten
= gevormd op cyclische vorm naargelang de klimatologische context van glaciaal naar interglaciaal, alluviale vlakte reageert erop (alluviale vlakte =
riviervlakte)
- Ontstaan van rivierterrassen:
Tijdens een ijstijd trekt het zeeniveau zich terug met alluviale afzetting van grind aan de basis, waardoor hoogteverschil rivier en zee ontstaat -> er
ontstaat een insnijding van rivierbedden in de oorspronkelijke terrassen-> cyclisch -> meerdere lagen -> vlechtensysteem met veel grindafzetting ->
belang? Door te kijken naar de laag van het rivierterras kunnen we achterhalen tijdens welke (ijs)tijd de vondsten afkomstig zijn (chronologie)
- Oudste lagen bovenaan
- Goed voorbeeld: de Sommevallei: Vondsten tussen die grindafzettingen of net bovenop
o Vondsten in grindafzettingen bevinden zich vaak in secundaire positie, maw verstoord
o Artefacten boven de grindlagen, bevinden zich vaak in situ
- Terrassysteem in Scheldevallei minder onderzocht, enkel terrassen met grindafzettingen te zien
Sites in eolische sedimenten:
- Sites kunnen zich ofwel in leempakketten ofwel in paleosols bevinden (door de botanische resten in een paleosol, krijgen we een beeld van het
klimaat)
- Bv. in leemafzettingen, hoe sneller afgedekt, hoe beter bewaard, hoe beter inzicht in ruimtelijk organisatie van site
- Vb. Site in Hermies – le Tio Marché (FR): adv stratigrafie kan met de botanische resten gaan onderzoeken en het type vegetatie gaan bekijken en dus
een conclusie trekken over het klimaat -> hier was er een bosrijk milieu, dus een interstadiale periode
, Kaart Midden-België
- Veel sites in Midden-BE, waarom daar?
1. Kalksteenmassieven (lichtgrijs op kaart) waar grotten gevormd zijn -> alle grotten uit gespit sinds 19 e eeuws onderzoek
2. In krijtlagen (donkergroen op kaart) is vuursteen vrij ondiep aanwezig
3. Vele sites zijn teruggevonden door de vele industriële activiteit in die regio (zoals leemontginningen, ook krijt, kalksteen en zand)
-> op relatief grote dieptes gevonden
- Amper sites in Noord-BE, geen in Zuid-BE
o Reden? Dikte van de Kwartaire sedimenten (zand en klei), de pakketten die zich afgezet hebben na vroeg-midden paleolithicum
o Aan kust bevindt het pleistoceen oppervlak zich onder dik pak klei - en dan veenafzetting, deze klei werd tijdens het Holoceen afgezet
o Zuid-BE :
Paleozoïsche sokkel met gesteenten uit het primair -> sterk geplooid en gebroken onder invloed van 2 gebergtevormingen: de
Caledonische en de Hercynische orogenese -> sites in dunne pakketten zijn geërodeerd
ook sterk bebost waardoor prospectie niet altijd mogelijk is
- Vlaamse Vallei rode lijn): uitgeschuurd in vroeg pleistoceen -> later, in Emiaan, opgevuld met mariene sedimenten -> vondsten 20 – 25 meter onder
bodem
o Alle Vlaamse rivieren (waaronder Schelde en Rupel) mondden vroeger uit in de Vlaamse Vallei -> diep uitgesneden rivieren richting noorden
-> langs tertiaire getuigenheuvels -> ‘midden Belgisch heuvellandschap’ -> Emiaan, hoogste zeespiegelstand afgelopen 500.000 jaar
-> vallei wordt opgevuld met mariene sedimenten -> + tijdens Weichseliaan ook met eolische sedimenten (zandafdekking)
=> Landschap grotendeels bedekt geweest met recentere afzettingen (1 grindafzetting, 2 mariene afzetting, vanboven zandafzetting)
o Vondsten vaak aan ondiepe randen van dit heuvellandschap ( a/d tertiaire heuvels) -> vindt men terug bij industriële werkzaamheden
vb. bij het graven van de haven van Port Arthur in Gent tijdens WOI, op 20m diepte vuistbijlen gevonden
Cursus : thesis https://libstore.ugent.be/fulltxt/RUG01/001/414/622/RUG01-001414622_2010_0001_AC.pdf
Vondstcontexten
Grotten en abri’s
Sites in rivierterrassen: fluviale contexten
= gevormd op cyclische vorm naargelang de klimatologische context van glaciaal naar interglaciaal, alluviale vlakte reageert erop (alluviale vlakte =
riviervlakte)
- Ontstaan van rivierterrassen:
Tijdens een ijstijd trekt het zeeniveau zich terug met alluviale afzetting van grind aan de basis, waardoor hoogteverschil rivier en zee ontstaat -> er
ontstaat een insnijding van rivierbedden in de oorspronkelijke terrassen-> cyclisch -> meerdere lagen -> vlechtensysteem met veel grindafzetting ->
belang? Door te kijken naar de laag van het rivierterras kunnen we achterhalen tijdens welke (ijs)tijd de vondsten afkomstig zijn (chronologie)
- Oudste lagen bovenaan
- Goed voorbeeld: de Sommevallei: Vondsten tussen die grindafzettingen of net bovenop
o Vondsten in grindafzettingen bevinden zich vaak in secundaire positie, maw verstoord
o Artefacten boven de grindlagen, bevinden zich vaak in situ
- Terrassysteem in Scheldevallei minder onderzocht, enkel terrassen met grindafzettingen te zien
Sites in eolische sedimenten:
- Sites kunnen zich ofwel in leempakketten ofwel in paleosols bevinden (door de botanische resten in een paleosol, krijgen we een beeld van het
klimaat)
- Bv. in leemafzettingen, hoe sneller afgedekt, hoe beter bewaard, hoe beter inzicht in ruimtelijk organisatie van site
- Vb. Site in Hermies – le Tio Marché (FR): adv stratigrafie kan met de botanische resten gaan onderzoeken en het type vegetatie gaan bekijken en dus
een conclusie trekken over het klimaat -> hier was er een bosrijk milieu, dus een interstadiale periode
, Kaart Midden-België
- Veel sites in Midden-BE, waarom daar?
1. Kalksteenmassieven (lichtgrijs op kaart) waar grotten gevormd zijn -> alle grotten uit gespit sinds 19 e eeuws onderzoek
2. In krijtlagen (donkergroen op kaart) is vuursteen vrij ondiep aanwezig
3. Vele sites zijn teruggevonden door de vele industriële activiteit in die regio (zoals leemontginningen, ook krijt, kalksteen en zand)
-> op relatief grote dieptes gevonden
- Amper sites in Noord-BE, geen in Zuid-BE
o Reden? Dikte van de Kwartaire sedimenten (zand en klei), de pakketten die zich afgezet hebben na vroeg-midden paleolithicum
o Aan kust bevindt het pleistoceen oppervlak zich onder dik pak klei - en dan veenafzetting, deze klei werd tijdens het Holoceen afgezet
o Zuid-BE :
Paleozoïsche sokkel met gesteenten uit het primair -> sterk geplooid en gebroken onder invloed van 2 gebergtevormingen: de
Caledonische en de Hercynische orogenese -> sites in dunne pakketten zijn geërodeerd
ook sterk bebost waardoor prospectie niet altijd mogelijk is
- Vlaamse Vallei rode lijn): uitgeschuurd in vroeg pleistoceen -> later, in Emiaan, opgevuld met mariene sedimenten -> vondsten 20 – 25 meter onder
bodem
o Alle Vlaamse rivieren (waaronder Schelde en Rupel) mondden vroeger uit in de Vlaamse Vallei -> diep uitgesneden rivieren richting noorden
-> langs tertiaire getuigenheuvels -> ‘midden Belgisch heuvellandschap’ -> Emiaan, hoogste zeespiegelstand afgelopen 500.000 jaar
-> vallei wordt opgevuld met mariene sedimenten -> + tijdens Weichseliaan ook met eolische sedimenten (zandafdekking)
=> Landschap grotendeels bedekt geweest met recentere afzettingen (1 grindafzetting, 2 mariene afzetting, vanboven zandafzetting)
o Vondsten vaak aan ondiepe randen van dit heuvellandschap ( a/d tertiaire heuvels) -> vindt men terug bij industriële werkzaamheden
vb. bij het graven van de haven van Port Arthur in Gent tijdens WOI, op 20m diepte vuistbijlen gevonden
