Inhoudsopgave
Inleiding (1) ....................................................................................................................................... 1
Silocultuur....................................................................................................................................... 2
Kunnen omgaan met succes ............................................................................................................ 3
Hoe ontslagen worden uit eigen bedrijf? ......................................................................................... 4
5 soorten van overdracht van bedrijf............................................................................................... 5
Ben ik een ondernemer? (2) ............................................................................................................... 6
Eenzaamheid bij ondernemers ........................................................................................................ 7
Opletten met doelstellingen ............................................................................................................ 8
Hoe leiders herstellen van reputatieverlies?.................................................................................... 8
Economic Risk Management Group ............................................................................................... 10
+ EBITDA & financiële problemen? ................................................................................................ 10
Kmo’s en conservatieve groei ....................................................................................................... 11
Een manager is geen ondernemer (3)............................................................................................... 12
Agency theory ............................................................................................................................... 13
Riante vergoeding voor topmanagers ............................................................................................ 14
Hubris/hoogmoed ......................................................................................................................... 15
Herdenken van het kapitalisme (4) .................................................................................................. 17
Aandeelhouderskapitalisme .......................................................................................................... 17
Stakeholderskapitalisme ............................................................................................................... 17
Donuteconomie ............................................................................................................................ 19
La Décroissance ............................................................................................................................ 19
Definiëren van ondernemerschap (5) ............................................................................................... 20
Creative destruction...................................................................................................................... 20
Groeipooltheorie .......................................................................................................................... 21
Endogeen regionaal beleid ............................................................................................................ 21
Size distribution fallacy ................................................................................................................. 21
Small is beautiful ........................................................................................................................... 22
Varianten “entrepreneurship”....................................................................................................... 23
Groei (Groot vs GrootS) ................................................................................................................. 23
Hidden champions ........................................................................................................................ 24
Waardecreatie .............................................................................................................................. 25
7 doodzonde van management ..................................................................................................... 26
Innovatie > R&D ............................................................................................................................ 28
,Meten van ondernemerschap (6) ..................................................................................................... 30
Verklaringen voor dalende bedrijfsdynamiek ................................................................................ 33
Gevolgen van dalende concurrentie .............................................................................................. 33
Entry & exit rates .......................................................................................................................... 34
Conclusies & beleidsaanbevelingen ............................................................................................... 35
Actualiteit (7) ................................................................................................................................... 38
Belang van kmo’s (8) ........................................................................................................................ 40
Te veel kleine bedrijven ................................................................................................................ 41
Defining in a qualitative way ......................................................................................................... 43
Wat is een familiebedrijf echt? (9) ................................................................................................... 44
Familiaal charter ........................................................................................................................... 44
FB als volwaardig systeem ............................................................................................................. 47
Kwaliteiten die familiaal opvolger moet beschikken ...................................................................... 50
Het familiebedrijf in crisistijden (10) ................................................................................................ 52
8 lessen voor een weerbaar familiebedrijf ..................................................................................... 54
Falingsoorzaken bij zelfstandigen en kmo’s (11) .............................................................................. 57
Hoe ontdek je dreigende ramp? ................................................................................................... 60
Wat riskeer ik/een ervaren ondernemer niet meer te zien? .......................................................... 60
Hoe beleven ondernemers hun faillissement? .............................................................................. 63
STIGMA: oorzaak & gevolg van faling ............................................................................................ 64
De impact van bedrijfsmoeilijkheden op de familie van de ondernemer (12) .................................. 65
Het lot van de ondernemer na faling (13) ........................................................................................ 68
Zelfstandige ondernemers in nood: ook zij kennen armoede (14) ................................................... 72
Hoe geraken zelfstandige ondernemers in armoede? ................................................................... 74
Hoe overleven en beleven zelfstandige ondernemers hun armoede? ............................................ 75
Managementstudies en -boeken en hun waanideeën (15) .............................................................. 76
Motivated reasoning ..................................................................................................................... 76
Dark data ...................................................................................................................................... 77
Halo-effect .................................................................................................................................... 78
Formulering en uitvoering van strategie: niet enkel noodzakelijk (16)............................................. 81
,Inleiding
WAT?
• Verschillende thema’s i.v.m. ondernemerschap en kmo-beleid
• Zowel overheidsbeleid als beleid in bedrijven
• Wie zijn de ministers bevoegd voor ondernemerschap/kmo’s?
WAAROM?
• Merendeel van de bedrijven zijn kmo’s → grote kans dat je met de ondernemerswereld te
maken krijgt
o 99% is <= 9 werknemers
o 99,8% is < 250 werknemers
o Niet typisch België, ook in veel andere landen
• Leef-, denk- en ervaringswereld van ondernemers leren kennen
• Niet meer abnormaal dat studenten en afgestudeerden bedrijf oprichten of overnemen
HOE?
• Praktijk op basis van wetenschap
• Interactief
• Openboek examen (3 inzichtvragen + meningen)
Speech van Steve Jobs
Wat leert speech van Steve Jobs over ondernemerschap, de ondernemer en ondernemen?
1. Wat onredelijk zijn
2. Doorzetten/vechtersmentaliteit ↔ too proud to fail (durven stoppen)
o nadeel: Wanneer een zaak niet levensvatbaar meer is moet men wel tijdig kunnen
stoppen
o Signaal dat de onderneming niet meer levensvatbaar is? (dat ondernemer moet
stoppen)
o Kosten niet meer kan betalen, wnr dat men te lang private spaarcenten in de zaak
moet stoppen. Wanneer je privégeld in je onderneming stopt zie je dat op de
jaarrekening bij rekening courrant op de passief zijde (onderneming heeft een schuld
aan de ondernemer tegoed). Rekening courrant op actief zijde: Bedrijf heeft
vordering op de ondernemer.
o Vroeger: tijdens de grote recessie too big to fail => de banken bv waren te groot en
de overheid kon niet veroorloven om die failliet te laten gaan.
3. Leren stelen met ogen en oren: zijn lessen kalligrafie (schoonschrijfkunst), ondernemers en
kunstenaars kopiëren
Picasso: Creativiteit is geen kwestie van toevoegen maar van
weglaten. Bij Apple gebruiken ze dit beeld. Eenvoud.
4. Zelfvertrouwen
, 5. Verbanden zien = systeemintelligentie (Michael Maccoby: zwakste vaardigheid)
o Systeemintelligentie: Het grote geheel zien, verbanden. Een ondernemer denkt
holistisch, horizontaal. Dus ook voldoende oog voor detail!
o Maccoby: Systeemintelligentie is de zwakste vaardigheid bij
topmanagers/bedrijfsleiders. Gevolg: gevaar van silocultuur.
De silocultuur:
• Nood aan classificeren, maken van categorieën en doorgedreven specialisatie
• Functionele hiërarchie: werknemers richten zich op specifieke taken, gegroepeerd in
afdelingen + ze goed controleren (elk zijn eigen strandkuil). Elk individu weet precies wat hij
moet doen = model van industriële organisatie/productie (Frederick Taylor, meer dan 100
jaar geleden)
• Moeilijk te hanteren in kennismaatschappij
• Je krijgt ook mentale silocultuur => veroorzaakt tunnelvisie
→ meer efficiëntie (= vloek)? Peter Drucker?!
→ gevoel van vertrouwen dat de juiste mensen op de juiste taken focussen
Hydra: verschillende bedrijven in 1 bedrijf
• Scheidt mensen, ook psychologisch. Mensen onttrekken zich aan verantwoordelijkheid. Als
een onderneming scherp verdeeld is in afdelingen, is het gemakkelijk om problemen aan de
anderen te wijten
• Tunnelvisie, geestelijke blindheid (mentale silo’s), stamverbanden, getto’s, stammentwisten,
bureaucratie, fragmentatie, geheel wordt niet meer gezien (↔ bedrijf als systeem)
• Voorbeelden (-): General Motors, Sony
o Dodelijke ongevallen door slechte ontstekers. Oorzaak: silocultuur:
problemen/cruciale info werden niet aan elkaar doorgespeeld.
• Voorbeelden (+): Apple
o I.p.v. ontwikkelingsproces waar een product na elkaar wordt doorgegeven (van
engineering naar design naar productie naar marketing naar distributie) werken de
verschillende departementen gelijktijdig samen(samenwerkingsengineering)
• Samenwerking over traditionele grenzen heen (interne verbindingen tussen werknemers
vergemakkelijken) → onbegrensde onderneming
• In een kennisorganisatie moeten mensen kunnen omgaan met een brede waaier van
thema’s. Niet alleen op hun eigen gebied werkzaam, niet langer de individualistische
hokjesbenadering van werknemers
• Aantal relaties tussen mensen in een organisatie stijgt met 20 procent → waardegeneratie in
de organisatie stijgt met 40 procent
• Goede standaarden en processen kunnen essentiële voorwaarden zijn
Inleiding (1) ....................................................................................................................................... 1
Silocultuur....................................................................................................................................... 2
Kunnen omgaan met succes ............................................................................................................ 3
Hoe ontslagen worden uit eigen bedrijf? ......................................................................................... 4
5 soorten van overdracht van bedrijf............................................................................................... 5
Ben ik een ondernemer? (2) ............................................................................................................... 6
Eenzaamheid bij ondernemers ........................................................................................................ 7
Opletten met doelstellingen ............................................................................................................ 8
Hoe leiders herstellen van reputatieverlies?.................................................................................... 8
Economic Risk Management Group ............................................................................................... 10
+ EBITDA & financiële problemen? ................................................................................................ 10
Kmo’s en conservatieve groei ....................................................................................................... 11
Een manager is geen ondernemer (3)............................................................................................... 12
Agency theory ............................................................................................................................... 13
Riante vergoeding voor topmanagers ............................................................................................ 14
Hubris/hoogmoed ......................................................................................................................... 15
Herdenken van het kapitalisme (4) .................................................................................................. 17
Aandeelhouderskapitalisme .......................................................................................................... 17
Stakeholderskapitalisme ............................................................................................................... 17
Donuteconomie ............................................................................................................................ 19
La Décroissance ............................................................................................................................ 19
Definiëren van ondernemerschap (5) ............................................................................................... 20
Creative destruction...................................................................................................................... 20
Groeipooltheorie .......................................................................................................................... 21
Endogeen regionaal beleid ............................................................................................................ 21
Size distribution fallacy ................................................................................................................. 21
Small is beautiful ........................................................................................................................... 22
Varianten “entrepreneurship”....................................................................................................... 23
Groei (Groot vs GrootS) ................................................................................................................. 23
Hidden champions ........................................................................................................................ 24
Waardecreatie .............................................................................................................................. 25
7 doodzonde van management ..................................................................................................... 26
Innovatie > R&D ............................................................................................................................ 28
,Meten van ondernemerschap (6) ..................................................................................................... 30
Verklaringen voor dalende bedrijfsdynamiek ................................................................................ 33
Gevolgen van dalende concurrentie .............................................................................................. 33
Entry & exit rates .......................................................................................................................... 34
Conclusies & beleidsaanbevelingen ............................................................................................... 35
Actualiteit (7) ................................................................................................................................... 38
Belang van kmo’s (8) ........................................................................................................................ 40
Te veel kleine bedrijven ................................................................................................................ 41
Defining in a qualitative way ......................................................................................................... 43
Wat is een familiebedrijf echt? (9) ................................................................................................... 44
Familiaal charter ........................................................................................................................... 44
FB als volwaardig systeem ............................................................................................................. 47
Kwaliteiten die familiaal opvolger moet beschikken ...................................................................... 50
Het familiebedrijf in crisistijden (10) ................................................................................................ 52
8 lessen voor een weerbaar familiebedrijf ..................................................................................... 54
Falingsoorzaken bij zelfstandigen en kmo’s (11) .............................................................................. 57
Hoe ontdek je dreigende ramp? ................................................................................................... 60
Wat riskeer ik/een ervaren ondernemer niet meer te zien? .......................................................... 60
Hoe beleven ondernemers hun faillissement? .............................................................................. 63
STIGMA: oorzaak & gevolg van faling ............................................................................................ 64
De impact van bedrijfsmoeilijkheden op de familie van de ondernemer (12) .................................. 65
Het lot van de ondernemer na faling (13) ........................................................................................ 68
Zelfstandige ondernemers in nood: ook zij kennen armoede (14) ................................................... 72
Hoe geraken zelfstandige ondernemers in armoede? ................................................................... 74
Hoe overleven en beleven zelfstandige ondernemers hun armoede? ............................................ 75
Managementstudies en -boeken en hun waanideeën (15) .............................................................. 76
Motivated reasoning ..................................................................................................................... 76
Dark data ...................................................................................................................................... 77
Halo-effect .................................................................................................................................... 78
Formulering en uitvoering van strategie: niet enkel noodzakelijk (16)............................................. 81
,Inleiding
WAT?
• Verschillende thema’s i.v.m. ondernemerschap en kmo-beleid
• Zowel overheidsbeleid als beleid in bedrijven
• Wie zijn de ministers bevoegd voor ondernemerschap/kmo’s?
WAAROM?
• Merendeel van de bedrijven zijn kmo’s → grote kans dat je met de ondernemerswereld te
maken krijgt
o 99% is <= 9 werknemers
o 99,8% is < 250 werknemers
o Niet typisch België, ook in veel andere landen
• Leef-, denk- en ervaringswereld van ondernemers leren kennen
• Niet meer abnormaal dat studenten en afgestudeerden bedrijf oprichten of overnemen
HOE?
• Praktijk op basis van wetenschap
• Interactief
• Openboek examen (3 inzichtvragen + meningen)
Speech van Steve Jobs
Wat leert speech van Steve Jobs over ondernemerschap, de ondernemer en ondernemen?
1. Wat onredelijk zijn
2. Doorzetten/vechtersmentaliteit ↔ too proud to fail (durven stoppen)
o nadeel: Wanneer een zaak niet levensvatbaar meer is moet men wel tijdig kunnen
stoppen
o Signaal dat de onderneming niet meer levensvatbaar is? (dat ondernemer moet
stoppen)
o Kosten niet meer kan betalen, wnr dat men te lang private spaarcenten in de zaak
moet stoppen. Wanneer je privégeld in je onderneming stopt zie je dat op de
jaarrekening bij rekening courrant op de passief zijde (onderneming heeft een schuld
aan de ondernemer tegoed). Rekening courrant op actief zijde: Bedrijf heeft
vordering op de ondernemer.
o Vroeger: tijdens de grote recessie too big to fail => de banken bv waren te groot en
de overheid kon niet veroorloven om die failliet te laten gaan.
3. Leren stelen met ogen en oren: zijn lessen kalligrafie (schoonschrijfkunst), ondernemers en
kunstenaars kopiëren
Picasso: Creativiteit is geen kwestie van toevoegen maar van
weglaten. Bij Apple gebruiken ze dit beeld. Eenvoud.
4. Zelfvertrouwen
, 5. Verbanden zien = systeemintelligentie (Michael Maccoby: zwakste vaardigheid)
o Systeemintelligentie: Het grote geheel zien, verbanden. Een ondernemer denkt
holistisch, horizontaal. Dus ook voldoende oog voor detail!
o Maccoby: Systeemintelligentie is de zwakste vaardigheid bij
topmanagers/bedrijfsleiders. Gevolg: gevaar van silocultuur.
De silocultuur:
• Nood aan classificeren, maken van categorieën en doorgedreven specialisatie
• Functionele hiërarchie: werknemers richten zich op specifieke taken, gegroepeerd in
afdelingen + ze goed controleren (elk zijn eigen strandkuil). Elk individu weet precies wat hij
moet doen = model van industriële organisatie/productie (Frederick Taylor, meer dan 100
jaar geleden)
• Moeilijk te hanteren in kennismaatschappij
• Je krijgt ook mentale silocultuur => veroorzaakt tunnelvisie
→ meer efficiëntie (= vloek)? Peter Drucker?!
→ gevoel van vertrouwen dat de juiste mensen op de juiste taken focussen
Hydra: verschillende bedrijven in 1 bedrijf
• Scheidt mensen, ook psychologisch. Mensen onttrekken zich aan verantwoordelijkheid. Als
een onderneming scherp verdeeld is in afdelingen, is het gemakkelijk om problemen aan de
anderen te wijten
• Tunnelvisie, geestelijke blindheid (mentale silo’s), stamverbanden, getto’s, stammentwisten,
bureaucratie, fragmentatie, geheel wordt niet meer gezien (↔ bedrijf als systeem)
• Voorbeelden (-): General Motors, Sony
o Dodelijke ongevallen door slechte ontstekers. Oorzaak: silocultuur:
problemen/cruciale info werden niet aan elkaar doorgespeeld.
• Voorbeelden (+): Apple
o I.p.v. ontwikkelingsproces waar een product na elkaar wordt doorgegeven (van
engineering naar design naar productie naar marketing naar distributie) werken de
verschillende departementen gelijktijdig samen(samenwerkingsengineering)
• Samenwerking over traditionele grenzen heen (interne verbindingen tussen werknemers
vergemakkelijken) → onbegrensde onderneming
• In een kennisorganisatie moeten mensen kunnen omgaan met een brede waaier van
thema’s. Niet alleen op hun eigen gebied werkzaam, niet langer de individualistische
hokjesbenadering van werknemers
• Aantal relaties tussen mensen in een organisatie stijgt met 20 procent → waardegeneratie in
de organisatie stijgt met 40 procent
• Goede standaarden en processen kunnen essentiële voorwaarden zijn
