Samenvatting pedagogisch handelen

Op weg naar meesterschap A : Pedagogisch handelen
Hoofdstuk 1 : Het pedagogisch model  overzicht
Inleiding

Pedagogiek als wetenschap

- Oude Griekenland
- Nu : wetenschappelijke studie of theorie vn opvoeding

Begrippen

Pedagogen kunnen Opvoeder = iemand die opvoedt
Pedagoog = beoefenaar Opvoeding = het opvoeden
Pedagogie = opvoeding Opvoeden = grootbrengen
= beschaven/ing
Pedagogiek = opvoedkunde = socialiseren (inpassen in de mij)
= wetenschap/studie van het = lichamelijke en geestelijke vormen
opvoeden/opvoeding * cognitief
* psychomotoriek
Didactiek = onderwijs * sociaal-emotioneel
= studie van het lesgeven



Model

- = vereenvoudiging van de werkelijkheid
- Geconfronteerd met onvoorziene situaties
- Vn leraar wordt verwacht gepast op reageren

3 aspecten pedagogisch handelen

1. Onmiddellijk handelen (=ageren) >< bevriezen , tijd nemen om na te denken
2. Je kan niet niet handelen
3. Altijd aangepast aan dat kind op dat moment
= flexibel pedagogisch handelen
zo passend en afgestemd mogelijk handelen



1. Componenten van het pedagogisch handelen

- ≠ tandwielen op elkaar liggen
dynamisch gegeven
diverse gegevens voortdurend op elkaar inwerken
- Ingezoomd op kind

Kleuren

- Groen  basisbehoeften
- Geel  hoe basisbehoeften ondersteunen en stimuleren
- Blauw  contexten van kinderen

,2. Het kind en zijn psychologische basisbehoeften

Psychologische basisbehoeften:

1. Verbondenheid  ‘ik hoor erbij’
Kinderen hebben behoefte aan veiligheid en geborgenheid

2. Competentie  ‘ik kan het’
Kinderen hebben behoefte om dingen te kunnen, om dingen goed te doen

3. Autonomie  ‘ik wil het zelf’
Kinderen willen niet alleen gestuurd worden, ze willen zelf ook sturing geven aan wat ze
doen



3. De basishouding van de leerkracht

1. Waarderen
 accepteren van het zijn van elk kind

2. Ondersteunen
 helpende hand bieden om wereld met zelfvertrouwen te gaan verkennen

3. Uitdagen
 kind activeren, op verkenning laten gaan, zaken laten ervaren & ontdekken

4. Vertrouwen
 kind laten ervaren dat je in hem geloofd, niet voortdurend controleren maar loslaten



4. Contexten waarbinnen pedagogisch handelen plaatsvindt

1. Thuismilieu: primaire opvoeders, grootouders, andere familieleden, …
- Verschillende mogelijke gezinsvormen

2. Peergroup: klasgroep, jeugdbeweging, sportclub, …
- Belangrijke bijdrage versterken basisbehoeften
- Spelen rol in zelfbeeld kind

3. Leerkracht
- Belangrijke bijdrage stimuleren psy. basisbehoeften
- Binnen eigenheid vn maatschappij en school

4. School: tweede opvoedingsmilieu kind
- Elke school eigen waarden en normen
- Elke school stelt pedagogisch project op (= wat ze willen realiseren binnen school)

5. Buurt: contact met al dan niet dezelfde waarden en normen
- Kunnen ondersteuning bieden bij ontw. kind

, 5. Algemene context waarbinnen pedagogisch handelen plaatsvindt

Pedagogisch handelen is plaats- en tijdgebonden

- Niet zomaar eigen visie op opvoeden laten gelden
- Maatschappij legt waarden en normen op
- Iedereen dient zich hieraan te houden

Vb. leerplichtwetgeving, wetgeving rond kinderarbeid/ kinderbescherming, kinderrechten, …



Opvoeden speelt zich af binnen een bepaalde tijdsgeest

- Verschil vroeger en nu
- Kinderen 2020 – kinderen 2000  andere maatschappelijke context

Vb. wijzigingen in opvattingen over begeleiden kinderen



School heeft een socialiserende functie

- = kinderen leren hoe ze zich in samenleving kunnen/moeten gedragen
- Alles evolueert
 Verandering in waarden
 ≠ opvatting wat waarde inhoud

Vb. gelijkheid (zie volgend stuk)



5.1 Gelijkheid

- Vlaams onderwijs  elke leerling dezelfde kansen
- Gelijke kansen ≠ iedereen gelijk voor de wet

Verschillende visies om met gelijkheid/ongelijkheid om te gaan

- Meritocratische visie
 Thuissituatie beslist toekomst kind niet
 Onderwijs  garandeert gelijke kansen
 Wat kind bereikt  afhankelijk (aangeboren) talenten/persoonlijke verdiensten
 Persoonlijke verdiensten = merites
 Schoolsucces  afhankelijk vn individu
 Ongelijke uitkomsten gevolg van ongelijke aanleg

- Emancipatorische visie
 School ongelijke startposities wegnemen
 Schoolsucces  afhankelijk vn school
 Hoe?  ≠ opvattingen (zie volgende stuk)