Een onderzoek naar het verbod op
‘het dienen van twee heren’ en de
gevolgen daarvan bij de te nemen
van gerechtelijke stappen tegen
onlinediensten.
Plan van
aanpak
Hogeschool Inholland.
HBO Rechten
Docenten: De heer D. Cassuto en R. Peters
Student: Iqbal (Akbal) Karim
Studentnummer: 609627
Klas: ROREVT 4D
Afstudeerkring: R8
Opdrachtgever: Centraal Invorderings Bureau
Versie: 16 maart 2021
,INHOUDSOPGAVE
Hoofdstuk 1. Inleiding.......................................................................................................................... 2
1.1 Aanleiding ............................................................................................................................... 2
1.2 Probleemomschrijving............................................................................................................ 2
1.3 Onderzoeksvragen ................................................................................................................. 3
1.4 Doelstelling .............................................................................................................................. 4
Leeswijzer ............................................................................................................................................ 4
Hoofdstuk 2. Achtergrond probleemomschrijving........................................................................... 5
2.1 Maatschappelijke context ......................................................................................................... 5
Macro – Booking en Expedia ....................................................................................................... 5
Meso – Online verhuurders in Nederland ................................................................................... 6
Micro – Airbnb ................................................................................................................................ 7
2.2 Organisatorische context ........................................................................................................... 7
2.3 Juridische context ..................................................................................................................... 10
Hoofdstuk 3. Onderzoeksopzet ........................................................................................................ 13
3.1 Type onderzoek ......................................................................................................................... 13
3.2 Bronnen en methoden deelvraag 1 ....................................................................................... 13
3.3 Bronnen en methoden deelvraag 2 ....................................................................................... 14
3.4 Bronnen en methoden deelvraag 3 ....................................................................................... 14
3.5 Bronnen en methoden deelvraag 4 ....................................................................................... 15
3.7 Operationalisatieschema......................................................................................................... 15
Hoofdstuk 4. Planning en begroting ................................................................................................ 16
4.1 Planning ...................................................................................................................................... 16
4.2 Begroting .................................................................................................................................... 19
Bibliografie ......................................................................................................................................... 20
Bijlage 1. Organogram ..................................................................................................................... 22
Bijlage 2. Concept Interviewvragen ................................................................................................ 23
Plan van aanpak – 16 maart 2021 – A. Karim 1
, HOOFDSTUK 1. INLEIDING
1.1 AANLEIDING
Op 9 maart 2020 heeft zich een spraakmakende rechtszaak voorgedaan.1 Een voormalige consument
van Airbnb heeft het bedrijf aangeklaagd wegens het in rekening brengen van bemiddelingskosten.
Bemiddelingskosten zijn kosten die door de huurder en verhuurder worden betaald voor de diensten
die men heeft geleverd bij het tot stand brengen van een overeenkomst. Bemiddelingskosten worden
ook wel servicekosten genoemd. Het rekenen van bemiddelingskosten aan beide partijen is sinds 2015
niet meer toegestaan in Nederland. Dit wordt ook wel het verbod op ‘het dienen van twee heren’
genoemd.
Airbnb rekent tot op heden dubbele bemiddelingskosten in Nederland. In de voornoemde zaak is de
eiser in het gelijk gesteld en heeft de rechter Airbnb bevolen om de bemiddelingskosten terug te
betalen. De zaak is spraakmakend vanwege de wereldwijde naamsbekendheid van het bedrijf. Airbnb
heeft wereldwijd 400 miljoen check-ins in 191 landen.2
1.2 PROBLEEMOMSCHRIJVING
De opdrachtgever in dit onderzoek is het incassobureau ‘Centraal Invorderings Bureau’ (hierna: CIB).
Het juridische team binnen het CIB regelt de gerechtelijke stappen die plaatsvinden na een minnelijk
traject. Tijdens een minnelijk traject probeert een incassobureau betaling af te dwingen bij de
debiteur zonder tussenkomst van een rechter. Er wordt uitsluitend een advies gegeven om juridische
stappen te nemen indien er verhaalsmogelijkheden aanwezig zijn. Als dat niet het geval is, wordt het
advies gegeven om een dossier te sluiten of in schuldbewaking te plaatsen.
In de zaak van 16 oktober 2015 heeft de Hoge Raad arrest gewezen in het kader van
dubbelzijdige bemiddeling met betrekking tot de prejudiciële vraag die door de
Kantonrechter in Den Haag was gesteld.3 In de zaak van 9 maart 2020 is de eiser in
het gelijk gesteld op basis van het arrest van de Hoge Raad. Echter, in plaats dat er
massale uitbetalingen vanuit Airbnb aan de consumenten plaatsvond, is zij zich gaan
verweren tegen de vorderingen.
Airbnb meent allereerst een informatiedienst te zijn en geen bemiddelaar. Aangezien het verbod
alleen voor bemiddelaren geldt4, zou volgens Airbnb het verbod niet voor hen van toepassing zijn. Zij
verwijzen hierbij naar de uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie.5 Hierin heeft het Hof
geoordeeld dat Airbnb geen makelaar is. Daarnaast stelt Airbnb zich op het standpunt dat er in de
Europese Unie een vrij verkeer van diensten en informatie geldt. Overheden mogen geen beperkingen
opleggen, omdat Airbnb formeel in EU-lidstaat Ierland is gevestigd. Airbnb verwijst hierbij naar de
algemene voorwaarden van het bedrijf.
Airbnb stelt dat de rechtsverhouding tussen de consument en het bedrijf wordt beheerst door Iers
1 Rb Amsterdam 9 maart 2020, ECLI:NL:RBAMS:2020:1477.
2 ‘Vertrouwen & veiligheid’, Airbnb, airbnb.nl
3 HR 16 oktober 2015, ECLI:NL:HR:2015:3099.
4 Artikel 7:427 lid 1 BW
5 Europees HvJ 19 december 2019, ECLI:EU:C:2019:1112.
Plan van aanpak – 16 maart 2021 – A. Karim 2
‘het dienen van twee heren’ en de
gevolgen daarvan bij de te nemen
van gerechtelijke stappen tegen
onlinediensten.
Plan van
aanpak
Hogeschool Inholland.
HBO Rechten
Docenten: De heer D. Cassuto en R. Peters
Student: Iqbal (Akbal) Karim
Studentnummer: 609627
Klas: ROREVT 4D
Afstudeerkring: R8
Opdrachtgever: Centraal Invorderings Bureau
Versie: 16 maart 2021
,INHOUDSOPGAVE
Hoofdstuk 1. Inleiding.......................................................................................................................... 2
1.1 Aanleiding ............................................................................................................................... 2
1.2 Probleemomschrijving............................................................................................................ 2
1.3 Onderzoeksvragen ................................................................................................................. 3
1.4 Doelstelling .............................................................................................................................. 4
Leeswijzer ............................................................................................................................................ 4
Hoofdstuk 2. Achtergrond probleemomschrijving........................................................................... 5
2.1 Maatschappelijke context ......................................................................................................... 5
Macro – Booking en Expedia ....................................................................................................... 5
Meso – Online verhuurders in Nederland ................................................................................... 6
Micro – Airbnb ................................................................................................................................ 7
2.2 Organisatorische context ........................................................................................................... 7
2.3 Juridische context ..................................................................................................................... 10
Hoofdstuk 3. Onderzoeksopzet ........................................................................................................ 13
3.1 Type onderzoek ......................................................................................................................... 13
3.2 Bronnen en methoden deelvraag 1 ....................................................................................... 13
3.3 Bronnen en methoden deelvraag 2 ....................................................................................... 14
3.4 Bronnen en methoden deelvraag 3 ....................................................................................... 14
3.5 Bronnen en methoden deelvraag 4 ....................................................................................... 15
3.7 Operationalisatieschema......................................................................................................... 15
Hoofdstuk 4. Planning en begroting ................................................................................................ 16
4.1 Planning ...................................................................................................................................... 16
4.2 Begroting .................................................................................................................................... 19
Bibliografie ......................................................................................................................................... 20
Bijlage 1. Organogram ..................................................................................................................... 22
Bijlage 2. Concept Interviewvragen ................................................................................................ 23
Plan van aanpak – 16 maart 2021 – A. Karim 1
, HOOFDSTUK 1. INLEIDING
1.1 AANLEIDING
Op 9 maart 2020 heeft zich een spraakmakende rechtszaak voorgedaan.1 Een voormalige consument
van Airbnb heeft het bedrijf aangeklaagd wegens het in rekening brengen van bemiddelingskosten.
Bemiddelingskosten zijn kosten die door de huurder en verhuurder worden betaald voor de diensten
die men heeft geleverd bij het tot stand brengen van een overeenkomst. Bemiddelingskosten worden
ook wel servicekosten genoemd. Het rekenen van bemiddelingskosten aan beide partijen is sinds 2015
niet meer toegestaan in Nederland. Dit wordt ook wel het verbod op ‘het dienen van twee heren’
genoemd.
Airbnb rekent tot op heden dubbele bemiddelingskosten in Nederland. In de voornoemde zaak is de
eiser in het gelijk gesteld en heeft de rechter Airbnb bevolen om de bemiddelingskosten terug te
betalen. De zaak is spraakmakend vanwege de wereldwijde naamsbekendheid van het bedrijf. Airbnb
heeft wereldwijd 400 miljoen check-ins in 191 landen.2
1.2 PROBLEEMOMSCHRIJVING
De opdrachtgever in dit onderzoek is het incassobureau ‘Centraal Invorderings Bureau’ (hierna: CIB).
Het juridische team binnen het CIB regelt de gerechtelijke stappen die plaatsvinden na een minnelijk
traject. Tijdens een minnelijk traject probeert een incassobureau betaling af te dwingen bij de
debiteur zonder tussenkomst van een rechter. Er wordt uitsluitend een advies gegeven om juridische
stappen te nemen indien er verhaalsmogelijkheden aanwezig zijn. Als dat niet het geval is, wordt het
advies gegeven om een dossier te sluiten of in schuldbewaking te plaatsen.
In de zaak van 16 oktober 2015 heeft de Hoge Raad arrest gewezen in het kader van
dubbelzijdige bemiddeling met betrekking tot de prejudiciële vraag die door de
Kantonrechter in Den Haag was gesteld.3 In de zaak van 9 maart 2020 is de eiser in
het gelijk gesteld op basis van het arrest van de Hoge Raad. Echter, in plaats dat er
massale uitbetalingen vanuit Airbnb aan de consumenten plaatsvond, is zij zich gaan
verweren tegen de vorderingen.
Airbnb meent allereerst een informatiedienst te zijn en geen bemiddelaar. Aangezien het verbod
alleen voor bemiddelaren geldt4, zou volgens Airbnb het verbod niet voor hen van toepassing zijn. Zij
verwijzen hierbij naar de uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie.5 Hierin heeft het Hof
geoordeeld dat Airbnb geen makelaar is. Daarnaast stelt Airbnb zich op het standpunt dat er in de
Europese Unie een vrij verkeer van diensten en informatie geldt. Overheden mogen geen beperkingen
opleggen, omdat Airbnb formeel in EU-lidstaat Ierland is gevestigd. Airbnb verwijst hierbij naar de
algemene voorwaarden van het bedrijf.
Airbnb stelt dat de rechtsverhouding tussen de consument en het bedrijf wordt beheerst door Iers
1 Rb Amsterdam 9 maart 2020, ECLI:NL:RBAMS:2020:1477.
2 ‘Vertrouwen & veiligheid’, Airbnb, airbnb.nl
3 HR 16 oktober 2015, ECLI:NL:HR:2015:3099.
4 Artikel 7:427 lid 1 BW
5 Europees HvJ 19 december 2019, ECLI:EU:C:2019:1112.
Plan van aanpak – 16 maart 2021 – A. Karim 2
