Globale economie
Inhoud
Hoofdstuk 18..............................................................................................................................................................4
1. De economische kringloop van Say.....................................................................................................................4
2. Het belang van geld............................................................................................................................................5
3. Informatie en coördinatieproblemen.................................................................................................................5
3.1 voorbeeld 1: investeringen...........................................................................................................................5
3.2 voorbeeld 2: spaarders.................................................................................................................................6
4. van Keynes naar de klassieken en terug.............................................................................................................6
Hoofdstuk 19..............................................................................................................................................................6
1.1 De productiebenadering: de bruto toegevoegde waarde.............................................................................7
1.2 De inkomensbenadering van het bbp...........................................................................................................7
1.3 De bestedingsbenadering: de finale goederen.............................................................................................7
2.1 Het nationaal inkomen..................................................................................................................................7
2.2 Het NNBI en de binnenlandse vraag: de lopende rekening...........................................................................8
2.3 Het NNBI en de consumptieve bestedingen: het nationaal sparen...............................................................8
3.1 De drie rekeningen registreren de oorsprong en de aanwending van de middelen.....................................8
3.2 Onevenwichten in de betalingsbalans..........................................................................................................9
Hoofdstuk 20..............................................................................................................................................................9
1. Nominaal en reëel BBP.......................................................................................................................................9
2. De link tussen nominaal en reëel bbp: de bbp-deflator....................................................................................10
2.1 De bbp-deflator...........................................................................................................................................10
2.2 De hoeveelheidsindex van het bbp.............................................................................................................11
3. Van niveau naar groei.......................................................................................................................................11
3.1 Absolute en relatieve toename...................................................................................................................11
3.2 Groeivoet en indexcijfers met basis 100.....................................................................................................11
4. De outputkloof en conjunctuur.........................................................................................................................11
5. Inflatie en nominale groei.................................................................................................................................11
6. Groei van het bbp en de welvaart.....................................................................................................................12
Hoofdstuk 24............................................................................................................................................................12
1. Uitgangspunt: een stabiel algemeen prijspeil...................................................................................................12
2. Een eenvoudig model: een gesloten economie zonder overheid.....................................................................12
2.1 De private consumptie................................................................................................................................12
2.2 De investeringen van de bedrijven..............................................................................................................13
2.3 De structurele vorm van een economisch model........................................................................................13
2.4 Het evenwichtsniveau van de economische activiteiten: numeriek voorbeeld..........................................13
1
, 2.5 De evenwichtsproductie: algebraïsche benadering....................................................................................13
2.6 Comparatieve statica via de multiplicator...................................................................................................13
3. Een realistischer model: een open economie met overheid.............................................................................14
3.1 De impact van de overheid op de aggregatieve vraag................................................................................14
3.2 De impact van de buitenlandse handel op de aggregatieve vraag..............................................................14
3.3 Het evenwichtsniveau in het algemeen model van de reële sfeer..............................................................14
3.4 De multiplicator in een open economie met overheid...............................................................................14
Hoofdstuk 21............................................................................................................................................................15
1. Waarom geld gebruiken?..................................................................................................................................15
1.1 Geld als een waardemeter..........................................................................................................................15
1.2 Geld als een algemeen aanvaardbaard middel...........................................................................................15
1.3 Geld als een beleggingsmiddel....................................................................................................................15
2. Wat gebruiken we als geld?..............................................................................................................................15
2.1 Goederengeld.............................................................................................................................................15
2.2 De geldhoeveelheid in enge zin..................................................................................................................15
2.3 De geldhoeveelheid in ruime zin.................................................................................................................16
3. De basismechanismen van geldcreatie.............................................................................................................16
3.1 Het ontstaan van chartaal en giraal geld.....................................................................................................16
4. Het aanbod van geld.............................................................................................................................................16
4.1 De rol van het publiek in de geldcreatie......................................................................................................16
4.2 De rol van de banken in de geldcreatie.......................................................................................................16
4.3 De rol van de ECB in de geldcreatie............................................................................................................17
4.4 De stabiliteit van het bankwezen................................................................................................................17
5. De vraag naar geld............................................................................................................................................17
5.1 De transactievraag naar geld......................................................................................................................17
5.2 De vermogensvraag naar geld.....................................................................................................................18
5.3 Een analytische uitdrukking van de geldvraag............................................................................................18
6. Het evenwicht tussen de geldvraag en het geldaanbod...................................................................................18
Hoofdstuk 25............................................................................................................................................................19
1. Het verband tussen de reële en de monetaire sfeer.........................................................................................19
2. De IS-curve (goederenmarkt)............................................................................................................................19
3. De LM-curve (geldmarkt)..................................................................................................................................20
4. Het evenwicht in het IS-LM-schema.................................................................................................................21
4.1 Het effect van een toename in de autonome investeringen.......................................................................21
4.2 Het effect van een expansief budgettair beleid..........................................................................................21
4.3 Het effect van een expansief monetair beleid............................................................................................22
4.4 Het macro-economische beleid tijdens de financiële crisis van 2007-2008 en de recessie van 2009.........22
2
, 5. Het IS-LM-model en de aggregatieve vraagcurve.............................................................................................23
5.1 De afleiding van de aggregatieve vraagcurve..............................................................................................23
Hoofdstuk 22............................................................................................................................................................24
1. Enkele begrippen..............................................................................................................................................24
2. De prijsvorming op de wisselmarkten...............................................................................................................24
3. Factoren die de prijsvorming beïnvloeden........................................................................................................25
3.1 Interestvoeten in binnen- en buitenland....................................................................................................25
3.2 Verwachtingen en de rol van speculatie.....................................................................................................26
3.3 Het prijsniveau in het binnen- en buitenland..............................................................................................27
3.4 De economische activiteiten in het binnen- en buitenland.........................................................................28
4. Wisselkoerssystemen........................................................................................................................................28
4.1 Vaste wisselkoersen....................................................................................................................................28
4.2 Vlottende wisselkoersen.............................................................................................................................29
Hoofdstuk 26............................................................................................................................................................29
1. Specifieke kenmerken van de arbeidsmarkt.....................................................................................................29
1.1 De rol van de vakbonden en de werkgeversorganisaties............................................................................29
1.2 Imperfecte informatie.................................................................................................................................30
1.3 Loonrigiditeit...............................................................................................................................................30
2. Evenwicht op de arbeidsmarkt met vakbonden en prijszetters........................................................................30
2.1 De onderhandelingscurve...........................................................................................................................30
2.2 De prijszettingscurve...................................................................................................................................31
2.3 Het macro-economische evenwicht op de arbeidsmarkt............................................................................31
3. De aggregatieve aanbodscurve.........................................................................................................................32
3.1 Het natuurlijke outputniveau......................................................................................................................32
3.2 Afleidingen van de AA-curve.......................................................................................................................32
3.3 Verschuivingen van de AA-curve.................................................................................................................33
Hoofdstuk 27............................................................................................................................................................34
1. Het AV-AA-model..............................................................................................................................................34
1.1 De aggregatieve vraagcurve........................................................................................................................34
1.2 De aggregatieve aanbodscurve...................................................................................................................34
1.3 Het macro-economische evenwicht op de middellange termijn.................................................................34
2. Vraagschokken..................................................................................................................................................35
2.1 Een positieve vraagschok in het AV-AA-model...........................................................................................35
2.2 Het IS-LM-schema als de positieve vraagschok volgt uit een monetair beleid............................................36
2.3 Het IS-LM-schema als de positieve vraagschok volgt uit een budgettair-fiscaal beleid...............................36
3. De Phillipscurve.................................................................................................................................................37
4. Aanbodschokken...............................................................................................................................................38
3
, 4.1 De olieprijsschokken van de jaren zeventig in het AV-AA-schema..............................................................38
4.2 Een positieve aanbodschok in het AV-AA-schema......................................................................................39
5. Aanbodbeleid en structurele hervormingen.....................................................................................................39
5.1 Structurele hervormingen van de arbeid en goederenmarkt......................................................................39
5.2 De RBC-theorie............................................................................................................................................40
Hoofdstuk 23............................................................................................................................................................40
1. Feiten over economische groei.........................................................................................................................40
2. Rol van kapitaalaccumulatie en technologische vooruitgang...........................................................................41
2.1 Solow-model zonder technologische vooruitgang......................................................................................41
2.2 Solow-model met technologische vooruitgang...........................................................................................42
2.3 Growth accounting......................................................................................................................................42
3. Endogene technologische vooruitgang.............................................................................................................43
4. De rol van instituties.........................................................................................................................................43
- Hoofdstuk 18
1. De economische kringloop van Say
4
Inhoud
Hoofdstuk 18..............................................................................................................................................................4
1. De economische kringloop van Say.....................................................................................................................4
2. Het belang van geld............................................................................................................................................5
3. Informatie en coördinatieproblemen.................................................................................................................5
3.1 voorbeeld 1: investeringen...........................................................................................................................5
3.2 voorbeeld 2: spaarders.................................................................................................................................6
4. van Keynes naar de klassieken en terug.............................................................................................................6
Hoofdstuk 19..............................................................................................................................................................6
1.1 De productiebenadering: de bruto toegevoegde waarde.............................................................................7
1.2 De inkomensbenadering van het bbp...........................................................................................................7
1.3 De bestedingsbenadering: de finale goederen.............................................................................................7
2.1 Het nationaal inkomen..................................................................................................................................7
2.2 Het NNBI en de binnenlandse vraag: de lopende rekening...........................................................................8
2.3 Het NNBI en de consumptieve bestedingen: het nationaal sparen...............................................................8
3.1 De drie rekeningen registreren de oorsprong en de aanwending van de middelen.....................................8
3.2 Onevenwichten in de betalingsbalans..........................................................................................................9
Hoofdstuk 20..............................................................................................................................................................9
1. Nominaal en reëel BBP.......................................................................................................................................9
2. De link tussen nominaal en reëel bbp: de bbp-deflator....................................................................................10
2.1 De bbp-deflator...........................................................................................................................................10
2.2 De hoeveelheidsindex van het bbp.............................................................................................................11
3. Van niveau naar groei.......................................................................................................................................11
3.1 Absolute en relatieve toename...................................................................................................................11
3.2 Groeivoet en indexcijfers met basis 100.....................................................................................................11
4. De outputkloof en conjunctuur.........................................................................................................................11
5. Inflatie en nominale groei.................................................................................................................................11
6. Groei van het bbp en de welvaart.....................................................................................................................12
Hoofdstuk 24............................................................................................................................................................12
1. Uitgangspunt: een stabiel algemeen prijspeil...................................................................................................12
2. Een eenvoudig model: een gesloten economie zonder overheid.....................................................................12
2.1 De private consumptie................................................................................................................................12
2.2 De investeringen van de bedrijven..............................................................................................................13
2.3 De structurele vorm van een economisch model........................................................................................13
2.4 Het evenwichtsniveau van de economische activiteiten: numeriek voorbeeld..........................................13
1
, 2.5 De evenwichtsproductie: algebraïsche benadering....................................................................................13
2.6 Comparatieve statica via de multiplicator...................................................................................................13
3. Een realistischer model: een open economie met overheid.............................................................................14
3.1 De impact van de overheid op de aggregatieve vraag................................................................................14
3.2 De impact van de buitenlandse handel op de aggregatieve vraag..............................................................14
3.3 Het evenwichtsniveau in het algemeen model van de reële sfeer..............................................................14
3.4 De multiplicator in een open economie met overheid...............................................................................14
Hoofdstuk 21............................................................................................................................................................15
1. Waarom geld gebruiken?..................................................................................................................................15
1.1 Geld als een waardemeter..........................................................................................................................15
1.2 Geld als een algemeen aanvaardbaard middel...........................................................................................15
1.3 Geld als een beleggingsmiddel....................................................................................................................15
2. Wat gebruiken we als geld?..............................................................................................................................15
2.1 Goederengeld.............................................................................................................................................15
2.2 De geldhoeveelheid in enge zin..................................................................................................................15
2.3 De geldhoeveelheid in ruime zin.................................................................................................................16
3. De basismechanismen van geldcreatie.............................................................................................................16
3.1 Het ontstaan van chartaal en giraal geld.....................................................................................................16
4. Het aanbod van geld.............................................................................................................................................16
4.1 De rol van het publiek in de geldcreatie......................................................................................................16
4.2 De rol van de banken in de geldcreatie.......................................................................................................16
4.3 De rol van de ECB in de geldcreatie............................................................................................................17
4.4 De stabiliteit van het bankwezen................................................................................................................17
5. De vraag naar geld............................................................................................................................................17
5.1 De transactievraag naar geld......................................................................................................................17
5.2 De vermogensvraag naar geld.....................................................................................................................18
5.3 Een analytische uitdrukking van de geldvraag............................................................................................18
6. Het evenwicht tussen de geldvraag en het geldaanbod...................................................................................18
Hoofdstuk 25............................................................................................................................................................19
1. Het verband tussen de reële en de monetaire sfeer.........................................................................................19
2. De IS-curve (goederenmarkt)............................................................................................................................19
3. De LM-curve (geldmarkt)..................................................................................................................................20
4. Het evenwicht in het IS-LM-schema.................................................................................................................21
4.1 Het effect van een toename in de autonome investeringen.......................................................................21
4.2 Het effect van een expansief budgettair beleid..........................................................................................21
4.3 Het effect van een expansief monetair beleid............................................................................................22
4.4 Het macro-economische beleid tijdens de financiële crisis van 2007-2008 en de recessie van 2009.........22
2
, 5. Het IS-LM-model en de aggregatieve vraagcurve.............................................................................................23
5.1 De afleiding van de aggregatieve vraagcurve..............................................................................................23
Hoofdstuk 22............................................................................................................................................................24
1. Enkele begrippen..............................................................................................................................................24
2. De prijsvorming op de wisselmarkten...............................................................................................................24
3. Factoren die de prijsvorming beïnvloeden........................................................................................................25
3.1 Interestvoeten in binnen- en buitenland....................................................................................................25
3.2 Verwachtingen en de rol van speculatie.....................................................................................................26
3.3 Het prijsniveau in het binnen- en buitenland..............................................................................................27
3.4 De economische activiteiten in het binnen- en buitenland.........................................................................28
4. Wisselkoerssystemen........................................................................................................................................28
4.1 Vaste wisselkoersen....................................................................................................................................28
4.2 Vlottende wisselkoersen.............................................................................................................................29
Hoofdstuk 26............................................................................................................................................................29
1. Specifieke kenmerken van de arbeidsmarkt.....................................................................................................29
1.1 De rol van de vakbonden en de werkgeversorganisaties............................................................................29
1.2 Imperfecte informatie.................................................................................................................................30
1.3 Loonrigiditeit...............................................................................................................................................30
2. Evenwicht op de arbeidsmarkt met vakbonden en prijszetters........................................................................30
2.1 De onderhandelingscurve...........................................................................................................................30
2.2 De prijszettingscurve...................................................................................................................................31
2.3 Het macro-economische evenwicht op de arbeidsmarkt............................................................................31
3. De aggregatieve aanbodscurve.........................................................................................................................32
3.1 Het natuurlijke outputniveau......................................................................................................................32
3.2 Afleidingen van de AA-curve.......................................................................................................................32
3.3 Verschuivingen van de AA-curve.................................................................................................................33
Hoofdstuk 27............................................................................................................................................................34
1. Het AV-AA-model..............................................................................................................................................34
1.1 De aggregatieve vraagcurve........................................................................................................................34
1.2 De aggregatieve aanbodscurve...................................................................................................................34
1.3 Het macro-economische evenwicht op de middellange termijn.................................................................34
2. Vraagschokken..................................................................................................................................................35
2.1 Een positieve vraagschok in het AV-AA-model...........................................................................................35
2.2 Het IS-LM-schema als de positieve vraagschok volgt uit een monetair beleid............................................36
2.3 Het IS-LM-schema als de positieve vraagschok volgt uit een budgettair-fiscaal beleid...............................36
3. De Phillipscurve.................................................................................................................................................37
4. Aanbodschokken...............................................................................................................................................38
3
, 4.1 De olieprijsschokken van de jaren zeventig in het AV-AA-schema..............................................................38
4.2 Een positieve aanbodschok in het AV-AA-schema......................................................................................39
5. Aanbodbeleid en structurele hervormingen.....................................................................................................39
5.1 Structurele hervormingen van de arbeid en goederenmarkt......................................................................39
5.2 De RBC-theorie............................................................................................................................................40
Hoofdstuk 23............................................................................................................................................................40
1. Feiten over economische groei.........................................................................................................................40
2. Rol van kapitaalaccumulatie en technologische vooruitgang...........................................................................41
2.1 Solow-model zonder technologische vooruitgang......................................................................................41
2.2 Solow-model met technologische vooruitgang...........................................................................................42
2.3 Growth accounting......................................................................................................................................42
3. Endogene technologische vooruitgang.............................................................................................................43
4. De rol van instituties.........................................................................................................................................43
- Hoofdstuk 18
1. De economische kringloop van Say
4
