HOOFDSTUK 13: BLOEDVATEN EN BLOEDSOMLOOP
Terminologie: duidelijk kunnen omschrijven, een definitie of een synoniem kunnen
geven:
Vasoconstrictie
Is het vernauwen van de slagaders door de daar aanwezige gladde spieren die samentrekken
Vasodilatatie
Is het verwijden van de bloedvaten door de daar aanwezige spieren die zich ontspannen
Kunnen opsommen en/of uitleggen in de juiste terminologie + ook de terminologie zelf
kunnen omschrijven of er een duidelijke definitie van kunnen geven:
Geef de algemene naam van de opeenvolgende bloedvaten (arterie, arteriole, …).
Bloed verlaat hart via a. pulmonalis (longslagader) en de aorta ⇨ arteriën (slagaders) ⇨
arteriolen (kleine slagaders) ⇨ capillairen (haarvaten) ⇨ venulen (kleinste bloedvaten van het
veneuze systeem) ⇨ venen (aders) ⇨ hart
Uit welke drie duidelijk te onderscheiden lagen is de bloedvatwand opgebouwd?
1. de tunica intima/tunica interna (= binnenste laag van een bloedvat)
Deze laag bestaat uit het endotheel van de bloedvatwand en een onderliggende laag van
bindweefsel waarin vooral elastische vezels aanwezig zijn
2. de tunica media (= middelste laag)
Deze laag bevat glad spierweefsel in een raamwerk van collageen en elastische vezels. Als deze
gladde spieren samentrekken, neemt de diameter van het bloedvat af; als ze ontspannen, neemt de
diameter van het bloedvat toe.
3. de tunica externa/tunica adventitia (= buitenste laag)
Deze laag vormt een koker van bindweefsel rond het bloedvat. Soms zijn de collageen vezels met die
van aangrenzende weefsels vervlochten, waardoor het bloedvat wordt gestabiliseerd en verstevigd.
Leg aan de hand van een grafiek uit hoe de systolische en diastolische bloeddruk veranderen
doorheen hun verloop over de grote bloedsomloop
Tijdens de bloedsomloop is de bloeddruk niet overal gelijk. De druk is het hoogste in de aorta en het
laagste in de vv. cavae. Zoals in de figuur te zien is fluctueer de druk in de grote en kleine arteriën:
tijdens de ventriculaire systole (systolische druk is maximale bloeddruk) stijgt de druk en tijdens de
ventriculaire diastole (diastolische druk is minimale bloeddruk) daalt de druk. Tijdens de ventriculaire
systole stijgt de bloeddruk snel, doordat extra bloed de grote bloedsomloop in wordt gestuwd.
Gedurende deze periode wordende elastische arteriën uitgerekt en neemt hun diameter toe. Tijdens
de ventriculaire diastole daalt de bloeddruk in de arteriën en krijgen de elastische vezels hun
oorspronkelijke afmeting terug. Op het moment dat bloed de precapillaire sfincters bereikt,
fluctueert de druk niet langer naarmate het bloed verder van het hart stroomt en dan daalt de druk
nog meer.
1
Terminologie: duidelijk kunnen omschrijven, een definitie of een synoniem kunnen
geven:
Vasoconstrictie
Is het vernauwen van de slagaders door de daar aanwezige gladde spieren die samentrekken
Vasodilatatie
Is het verwijden van de bloedvaten door de daar aanwezige spieren die zich ontspannen
Kunnen opsommen en/of uitleggen in de juiste terminologie + ook de terminologie zelf
kunnen omschrijven of er een duidelijke definitie van kunnen geven:
Geef de algemene naam van de opeenvolgende bloedvaten (arterie, arteriole, …).
Bloed verlaat hart via a. pulmonalis (longslagader) en de aorta ⇨ arteriën (slagaders) ⇨
arteriolen (kleine slagaders) ⇨ capillairen (haarvaten) ⇨ venulen (kleinste bloedvaten van het
veneuze systeem) ⇨ venen (aders) ⇨ hart
Uit welke drie duidelijk te onderscheiden lagen is de bloedvatwand opgebouwd?
1. de tunica intima/tunica interna (= binnenste laag van een bloedvat)
Deze laag bestaat uit het endotheel van de bloedvatwand en een onderliggende laag van
bindweefsel waarin vooral elastische vezels aanwezig zijn
2. de tunica media (= middelste laag)
Deze laag bevat glad spierweefsel in een raamwerk van collageen en elastische vezels. Als deze
gladde spieren samentrekken, neemt de diameter van het bloedvat af; als ze ontspannen, neemt de
diameter van het bloedvat toe.
3. de tunica externa/tunica adventitia (= buitenste laag)
Deze laag vormt een koker van bindweefsel rond het bloedvat. Soms zijn de collageen vezels met die
van aangrenzende weefsels vervlochten, waardoor het bloedvat wordt gestabiliseerd en verstevigd.
Leg aan de hand van een grafiek uit hoe de systolische en diastolische bloeddruk veranderen
doorheen hun verloop over de grote bloedsomloop
Tijdens de bloedsomloop is de bloeddruk niet overal gelijk. De druk is het hoogste in de aorta en het
laagste in de vv. cavae. Zoals in de figuur te zien is fluctueer de druk in de grote en kleine arteriën:
tijdens de ventriculaire systole (systolische druk is maximale bloeddruk) stijgt de druk en tijdens de
ventriculaire diastole (diastolische druk is minimale bloeddruk) daalt de druk. Tijdens de ventriculaire
systole stijgt de bloeddruk snel, doordat extra bloed de grote bloedsomloop in wordt gestuwd.
Gedurende deze periode wordende elastische arteriën uitgerekt en neemt hun diameter toe. Tijdens
de ventriculaire diastole daalt de bloeddruk in de arteriën en krijgen de elastische vezels hun
oorspronkelijke afmeting terug. Op het moment dat bloed de precapillaire sfincters bereikt,
fluctueert de druk niet langer naarmate het bloed verder van het hart stroomt en dan daalt de druk
nog meer.
1
