Samenvatting Stappenplannen gehele mastervak Personen- en familierecht

Stappenplannen mastervak Personen- en familierecht
Tilburg University – 2021-2022

VOORAF: vermeldt op tentamen altijd eerst over welk leerstuk het gaat!

BLOK 1

Huwelijk/GP

Huwelijk aangaan
2 vereisten
1. Uitwendig = formaliteiten op de huwelijksbetrekking zelf
Vereisten:
o Huwelijkssluiting ten overstaan van ABS of BABS ex. art. 1:63 BW
o Aangifte huwelijksvoornemen in persoon of digitaal
o Let op: verzoek mag/kan familielid of kennis eenmalig als BABS optreden,
mits toestemming college B&W.
o Stuiting mogelijk ex. art. 1:50 e.v. BW
o Getuigen aanwezig ex. art. 1:63 BW

2. Inwendig = over de persoon zelf
Twee soorten:
o Absolute vereisten  betrekking op 1 persoon
o Niet een te jeugdige leeftijd ex. art. 1:31 BW
o Vermogen tot wilsbepaling ex. art. 1:32 BW
o Geen bestaand huwelijk/GP ex. art. 1:33/1:42 BW
o Vereiste toestemming derden ex. art. 1:35 e.v. BW
o Relatieve vereisten  beide personen voor nodig
o Geen nauwe bloedverwantschap ex. art. 1:41 BW
o Niet adoptief broer/zus tenzij... ex. art. 1:41 BW
o Familieleden 3e of 4e graad tenzij... ex. art. 1:41a BW
o Geen stuiting ex. art. 1:50 e.v. BW
Verder moet het ook voldoen aan het monogamie beginsel ex. art. 1:42 BW en mag een GP
niet worden aangegaan tegelijkertijd met een huwelijk ex. 1:80a lid 2 BW.

Huwelijk ontbinden
4 opties ex. art. 1:149 BW
1. Dood
2. Echtscheiding
 Grondslag = duurzame ontwrichting van het huwelijk (is een makkelijke
grondslag art. 1:151 BW)
3. Vermissing
4. Scheiding van tafel en bed

GP beëindigen
1. Dood (art. 1:80c lid 1 sub a BW)
2. Vermissing (art. 1:80c lid 1 sub b BW)

1

, 3. Ontbinding (is eigenlijk hetzelfde als echtscheiding bij een huwelijk) (art. 1:80c lid 1
sub d BW)
4. Wederzijds goedvinden (art. 1:80c lid 1 sub c BW)  geen minderjarigen aanwezig
5. Omzetting in een huwelijk (art. 1:80c lid 1 sub e BW)

Voornaam

Voornaam vaststellen
Art. 1:4 BW
1. Ouders hebben bevoegdheid om voornaam te geven (lid 1)
2. Mag echter: (lid 2) de ambtenaar moet het in de geboorteakte zetten
a. Niet ongepast of
b. Overeenstemmen met een geslachtsnaam, tenzij die ook gebruikelijk zijn als
voornaam
3. Als geen voornaam wordt gegeven (door de aangever, oftewel de ouders) of de ABS
weigert (op grond van 1 van de bovenstaande redenen) de voornaam dan geeft de
ABS ambtshalve een voornaam (lid 3)
4. Verzoek mogelijk om voornaam te wijzigen (lid 4)  stel ouders zijn het niet eens met
de naam die is gegeven door de ABS

Voornaam wijzigen
Art. 1:4 lid 4 BW
 Wie? Verzoeker: betrokken persoon of wettelijke vertegenwoordiger
 Wat? Kan worden gelast door de rechtbank
 Hoe? Latere vermelding aan de geboorteakte
 Waarom? 2-ledige maatstaf:
1. Zwaarwichtig belang (MvT)
2. Art. 1:4 BW

Toetsingskader rechter
 Waarom heeft de ABS geweigerd?
 Vaak is het de ongepastheid (hier wordt ook naar gekeken door de rechter)  dat is
echter subjectief en dat moeten we gaan objectiveren:
o Wordt er een gewichtig maatschappelijk belang geschaad?
o Kan het kind zonder onevenredige problemen aan het rechtsverkeer en
economisch en maatschappelijk verkeer kunnen deelnemen?
 Je ziet vaak in de praktijk dat een naamswijziging wordt toegestaan zolang de partij een
goede reden heeft. Als zij een psychologische reden hebben om het kind zo te noemen
en ze beargumenteren dat goed, dan gaat de rechtbank er vaak in mee.


Geslachtsnaam

Geslachtsnaam vaststellen
Onderscheid wordt gemaakt:
1. Binnen huwelijk of GP geboren
o Huwelijk man/vrouw:
 Krijgt naam van vader (artikel 1:5 lid 5 sub a BW)

2

,  tenzij keuze (artikel 1:5 lid 4 1e zin BW)

o Huwelijk vrouw/vrouw:
 Krijgt naam van meemoeder (niet van moeder uit wie het is geboren!),
tenzij keuze
 Artikel 1:5 lid 13 jo. artikel 1:5 lid 4, 1e zin en 1:5 lid 5 sub a BW

2. Buiten huwelijk of GP geboren
o Alleen in familierechtelijke betrekking tot een moeder
 Krijgt naam van moeder
 Artikel 1:5 lid 1, 1e zin BW
o Erkenning door man of vrouw
 Behoudt naam van juridische moeder, tenzij keuze
 Artikel 1:5 lid 2, 1e zin BW
o Gerechtelijke vaststelling
 Behoudt naam van juridische moeder, tenzij keuze
 Artikel 1:5 lid 2, 6e zin juncto 1:24 BW

3. Adoptie
o Door stel van verschillend geslacht
 Naam vader, tenzij naamkeuze (art 1:5 lid 3 1e zin)
o Door stel van hetzelfde geslacht
 Houdt eigen naam, tenzij naamkeuze (art 1:5 lid 3 2e zin)
o Door ongehuwde stel
 Houdt eigen naam, tenzij naamkeuze (art 1:5 lid 3 2e zin)
o Partneradoptie
 Houdt eigen naam, tenzij naamkeuze (art 1:5 lid 3 3e zin)
o Adoptie door man alleen
 Naam vader (art 1:5 lid 1)

4. Onbekende ouders
o Kind krijgt een voorlopige voornaam en geslachtsnaam
o In KB zullen voornaam en geslachtsnaam worden vastgesteld
o Artikel 1:5 lid 10 BW

5. Naamkeuze
o Binnen huwelijk: man/vrouw en vrouw/vrouw art. 1:5 lid 4, 1e zin
o Erkenning
o Ten tijde van erkenning art. 1:5 lid 2, 1e/2e zin
o Ook prenataal art. 1:5 lid 2, 3e zin
o Ten tijde van later huwelijk art. 1:5 lid 2, 4e/5e zin
o Gerechtelijke vaststelling : LET OP! art. 1:5 lid 2, 6e/7e zin
o Adoptie : LET OP! art. 1:5 lid 3

LET OP! = het moment van de rechterlijke uitspraak is het moment waarop de
naamkeuze wordt gedaan. Later kan de naam niet meer worden vastgesteld.

3