Samenvatting Burgerlijk Recht (sociaal werk)

Samenvatting Burgerlijk recht

Inleiding

Algemeen kader
Wat is het onderscheid tussen burgerlijk recht en strafrecht?
Burgerlijk recht:

- Individuele belangen van burgers dienen
- Particuliere belangen tegenover

Bv: contract tekenen voor kot: contract tussen huurder en verhuurder
 van individueel en particulier belang

Strafrecht:

- Openbare belangen  gaan iedereen aan
- Publieke belangen  er is een reden om dat te doen (bv: veiligheid)
o Je kan dader of slachtoffer zijn
o De overheid treedt op

Bv: je rijdt te snel = verkeersovertreding & je wordt hiervoor gestraft

 Dit onderscheid gaat zich vertalen in een inhoud

Welke twee takken zitten onder het burgerlijk recht?
1. particulieren onderling

2. particulieren <-> overheid

Wat valt onder particulieren onderling?
- Verbintenissen: arbeid, huur, koop & lening
- Onrechtmatige daad = wanneer iemand iets doet, dat aan andere schade
toebrengt, dan ben je daar aansprakelijk voor
 deze aansprakelijkheid kan ook gelinkt worden aan het strafrecht
(bv: wanneer je een ongeval veroorzaakt  je leeft de wetgeving niet na, dus je
zal moeten optreden voor de schade
 wisselwerking tussen burgerlijk recht en strafrecht)
- Zakenrecht
o Eigendomsrecht + beperkingen
o Beslag/hypotheek  eigendom verliezen
- Familierecht: levensloop (geboorte – overlijden)
o Echtscheiding
o Ouderlijk gezag
o Verblijfsregelingen

,Wat valt onder particulieren <-> overheid?
- Sociale rechten:
o Ziekte
o Arbeidsongevallen
o Beroepsziekten
o Werkloosheid
o Gezinsbijslag
o Pensioen
- Sociale bijstand:
o Leefloon
o Gewaarborgde gezinsbijslag
o Mindervaliden
o Inkomensgarantie ouderen

Procedure (Eerste aanleg  Hof van Beroep)

Bij welke rechtbank bevindt zich welke wat in eerste aanleg en in beroep?
EERSTE AANLEG
Burgerlijke kamer ondernemingsrechtbank arbeid familie
- Verbintenissen - Tussen handelaars - Arbeidsrecht - Echtscheiding
- Aansprakelijkheid - Sociaal recht - Kinderen

 vrederechter kan zich over bepaalde verbintenissen nog uitspreken
HOF VAN BEROEP (-> beslissing wordt herzien)
burgerlijke kamer kamer koophandelszaken arbeidshof jeugd- en familiekamer

Wanneer komt er een proces?
 Wanneer er een conflict is ?
 Wanneer iemand de afspraken niet nakomt
 Altijd tot een onderling akkoord komen
 Proces proberen te vermijden ( niet altijd mogelijk)

Hoe verloopt een procedure?
1. Dagvaarding
2. Verzoekschrift
3. Conclusies + stukken
4. Tegensprekelijk debat
o Men gaat er woord & tegenwoord hebben  beide mogen hun zeg doen
 evenwaardige kans om standpunt te zeggen
5. Vonnis
6. Beroepsprocedure  arrest
7. Cassatie bij procedure aspecten
8. Europees Hof

 Dus eerst dagvaarding, dan alles op papier + conclusies & debat
 rechter beslist bij vonnis; hij hakt de knoop door en maakt de beslissing
 man kan hierbij in beroep gaan

,Wat is het voordeel van een verzoekschrift ten opzichte van een dagvaarding?
o Dagvaarding:
 Gerechtsdeurwaarder komt er aan te pas
 Hoge kosten
 Men kan elke zaak via een dagvaarding voor de rechter
brengen  dagvaarding vaak bij complexe zaken
o Verzoekschrift
 Document opgesteld door advocaat + indienen op het secretariaat
van het vredegerecht, met dezelfde info als bij dagvaarding
 Verzoekschrift wordt nu meer gedaan, MAAR wordt ook
steeds duurder

Wat valt onder het strafrecht?
Publieke belangen

Soorten misdrijven

- Misdaden  Hof van Assisen (misdaad = zware misdrijven) (Bv: zedenfeiten)
- Wanbedrijven  correctionele rechtbank
o Correctionele rechtbank: mensen met ‘minder erge’ misdrijven
(bv: bedrog)
- Overtredingen  politierechtbank (bv: verkeersovertreding)
 Het ene recht opent het andere: bv: ingeschreven zijn in het bevolkingsregister:
rechten en plichten van dat land naleven  ook een aantal verboden:
Bv: ingeschreven in Hasselt  geen plek in het register/domiciliëring in Leuven
als je er studeert!

Algemene misdrijven in Strafwetboek

- Vermogensdelicten (bv: eigendomsdelicten)
- Delicten tegen personen (bv: levensdelict: afpersing, slagen en verwondingen)
- Zedendelicten (bv: verkrachting)

 Wat niet in het strafwetboek staat, is geen misdrijf! (Bv: staking, maar moet toch
bestraft worden?  dus is ingevoerd)
 Misdrijven kunnen ook uit het strafwetboek gehaald worden (bv: overspel)
 Er zijn ook misdrijven die amper nog in de praktijk worden toegepast
(bv: prostitutie)

Welke misdrijven zitten in bijzondere wetten?
o Fiscale wetgeving
 Houdt verplichtingen in die we allemaal hebben om belastingen te
betalen (bv: op loon, goederen…)
 Belastingen op het loon worden niet overgelaten aan werkgevers
 werkgever is verplicht belastingen in te houden en door te
storten aan de regering
o Sociale wetgeving
 Sociale bijdrage niet betalen  bestraffing (boete)
 Valse documenten om hogere gezinsbijslag te krijgen  bestraffing
o Milieu handhavingswet
 Dit is wetgeving die tot stand is gekomen omdat de overheid dit
belangrijk vindt  leeft men deze wetgeving niet na, dan wordt
men gestraft

, Wat is de procedure bij het strafrecht?
1. Minnelijke fase: niet direct geen rechter gaan, maar ‘in gebreke’ stellen
2. Vooronderzoek: voorlopige hechtenis
o Onderzoeksrechter kan ‘dader’ in voorlopige hechtenis plaatsen
o Raadkamer = rechtbank die beslist over de verlening van een
aanhoudingsmandaat en voor welke rechtbank hij moet verschijnen
3. Straftoemeting ( via Procureur des Konings)
o Politierechtbank
o Correctionele rechtbank
o Hof van Assisen

Hoe loopt de wisselwerking tussen Burgerlijk recht en Strafrecht?
 Strafrechtsprocedure schorst in principe de Burgerlijk recht procedure op
 Strafrecht ondersteunt Burgerlijk recht
 Procureur des Konings: zowel bij Burgerlijk recht als bij Strafrecht

Geef de rechtsstructuur volgens een piramide.




HC 1: p147-187 Verbintenissenrecht

Verbintenissenrecht

Uit welke delen bestaat het verbintenissenrecht?
1. Basisbeginselen
2. Huren
3. Kopen
4. Consumptie-krediet-schulden
5. Onrechtmatige daad