Inhoudsopgave Staatsrecht arresten
Kleyn arrest...............................................................................................2
Meerenberg arrest.....................................................................................3
Fluoridering-arrest.....................................................................................3
COLLEGE 2.....................................................................................
Kleyn........................................................................................................ 2
COLLEGE 3.....................................................................................
Meerenberg...............................................................................................3
Fluoridering...............................................................................................3
Costa/ENEL................................................................................................4
COLLEGE 4.....................................................................................
Waterpakt.................................................................................................5
Harmonisatiewet.......................................................................................6
Prof van der Bergh/Staat...........................................................................7
Guldemond/Noorderwijkhout....................................................................8
Changoe (Ambtenarenwet III)...................................................................9
COLLEGE 5.....................................................................................
Rasta Rostelli..........................................................................................10
Van Dijke.................................................................................................11
Artze fur das Leben.................................................................................12
Maimonides.............................................................................................12
Verplichte aidstest..................................................................................13
APV Tilburg..............................................................................................14
COLLEGE 6.....................................................................................
Wilnisser Visser.......................................................................................14
Emmense baliekluivers...........................................................................15
,Kleyn arrest
Onderwerpen - Onpartijdigheid, dubbelrol Raad van State
Artikelen - Artikel 6 EVRM
De feiten
Kleyn e.a. hebben een aanklacht dat de Nederlandse Staat hun bezwaren niet onpartijdig had
aangehoord. Mr. R. Cleton had namelijk geoordeeld over de Tracéwet en later bij de afdeling
bestuursrechtspraak had hij tevens geoordeeld over het Tracébesluit Betuweroute. Uit deze casus
blijken opnieuw (zie ook: arrest Procola) de complicaties binnen de dubbelrol van de Nederlandse
Raad van State.
Rechtsvraag
Is hier sprake van partijdigheid aangezien Mr. C. Cleton over zowel de Tracéwet als het Tracébesluit
oordeelt?
Overweging
De Hoge Raad oordeelt dat hier geen sprake is van partijdigheid. Naar aanleiding van het Procola
arrest was het beleid van de Nederlandse Raad van State al aangepast en was het niet mogelijk dat
een rechter tweemaal over dezelfde zaak moest oordelen. In casus is dit ook niet wat er gebeurt.
Ondanks dat het onderwerp overlapt, werden er binnen de Tracéwet en het Tracébesluit andere
vragen gesteld. Kleyn verliest zijn zaak omdat de vrees omtrent de onpartijdigheid en
onafhankelijkheid niet gerechtvaardigd was.
Rechtsregel
Binnen de Raad van State mag er door de gecombineerde adviserende en rechtsprekende functie
geen strijd met art. 6 EVRM ontstaan. Belangenverstrengeling is niet toegestaan en daarom mag een
bepaalde rechter niet tweemaal naar dezelfde zaak kijken. De Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van
State oordeelt verder dat indien je als burger twijfelt aan de onpartijdigheid en onafhankelijkheid van
de rechter, je dit kenbaar kunt maken en dat de Raad van State dan een andere rechter aanstelt.
2
, Meerenberg arrest
Relevante artikelen- Artikel 89 lid 1 & 2 GW
De feiten
Aanleiding voor het Meerenberg arrest was het vervolgen van de bestuursleden van het
krankzinnigeninstituut Meerenberg te Bloemendaal. Zij hadden namelijk geweigerd een
bevolkingsregister van hun patiënten aan te leggen en dit door te geven aan de instanties. Hiermee
hadden zij een Koninklijk Besluit overtreden en volgens de Blanketwet van 1818 was een overtreding
van een door de Kroon vastgestelde regeling strafbaar. In de praktijk hield deze Blanketwet dus in dat
de Kroon, waaraan sinds 1840 slechts formeel de uitvoerende macht toekwam, via Algemene
Maatregelen van Bestuur regels kon uitvaardigen en hierop ook straffen zetten. Op deze manier
ontliep de koning dus de normale parlementaire procedure die eigenlijk noodzakelijk is voor de
totstandkoming van een formele wet.
Rechtsvraag
Kan er aan de koning een bevoegdheid tot wetgeving worden toegeschreven als deze niet
uitdrukkelijk in de Grondwet of door middel van delegatie door een wet in formele zin in verleend?
Uitleg
Het belangrijkste arrest in het staatsrecht. Dit arrest heeft geleid tot het huidige artikel 89 lid 2 GW.
De Hoge Raad geeft duidelijk gemaakt dat de kroon alleen jegens burgers werkende voorschriften
mag voorstellen wanneer de wet deze bevoegdheid aan haar heeft gedelegeerd, of wanneer er
specifieke grondwettelijke bepalingen aan haar de bevoegdheid geattribueerd om ten aanzien van
een bepaald onderwerp regelend op te treden.
Fluoridering-arrest
Onderwerpen - Legaliteit, ingrijpend overheidshandelen, delegatie
Artikelen - Artikel 4 lid 1 Waterleidingwet
De feiten
De gemeente Amsterdam had fluor toegevoegd aan het drinkwater. Eisers hebben hier bezwaar
tegen en voeren aan dat de gemeente een monopolie positie heeft ten aan zien van het verschaffen
van drinkwater. De AmvB werd onverbindend verklaard. Er was namelijk geen wettelijke grondslag
voor. De toevoeging van fluor aan het water ligt buiten het eigenlijke drinkwatervoorziening gelegen
doel (niet nodig voor schoon drinkwater) en is daarom een maatregel van te ingrijpende aard.
Rechtsregel: voor ingrijpend overheidshandelen is een wettelijke grondslag vereist.
Rechtsvraag
Is er voor ingrijpend overheidshandelen een wettelijke grondslag vereist?
Rechtsregel
Voor een ingrijpend overheidshandelen is een wettelijke grondslag vereist.
3
Kleyn arrest...............................................................................................2
Meerenberg arrest.....................................................................................3
Fluoridering-arrest.....................................................................................3
COLLEGE 2.....................................................................................
Kleyn........................................................................................................ 2
COLLEGE 3.....................................................................................
Meerenberg...............................................................................................3
Fluoridering...............................................................................................3
Costa/ENEL................................................................................................4
COLLEGE 4.....................................................................................
Waterpakt.................................................................................................5
Harmonisatiewet.......................................................................................6
Prof van der Bergh/Staat...........................................................................7
Guldemond/Noorderwijkhout....................................................................8
Changoe (Ambtenarenwet III)...................................................................9
COLLEGE 5.....................................................................................
Rasta Rostelli..........................................................................................10
Van Dijke.................................................................................................11
Artze fur das Leben.................................................................................12
Maimonides.............................................................................................12
Verplichte aidstest..................................................................................13
APV Tilburg..............................................................................................14
COLLEGE 6.....................................................................................
Wilnisser Visser.......................................................................................14
Emmense baliekluivers...........................................................................15
,Kleyn arrest
Onderwerpen - Onpartijdigheid, dubbelrol Raad van State
Artikelen - Artikel 6 EVRM
De feiten
Kleyn e.a. hebben een aanklacht dat de Nederlandse Staat hun bezwaren niet onpartijdig had
aangehoord. Mr. R. Cleton had namelijk geoordeeld over de Tracéwet en later bij de afdeling
bestuursrechtspraak had hij tevens geoordeeld over het Tracébesluit Betuweroute. Uit deze casus
blijken opnieuw (zie ook: arrest Procola) de complicaties binnen de dubbelrol van de Nederlandse
Raad van State.
Rechtsvraag
Is hier sprake van partijdigheid aangezien Mr. C. Cleton over zowel de Tracéwet als het Tracébesluit
oordeelt?
Overweging
De Hoge Raad oordeelt dat hier geen sprake is van partijdigheid. Naar aanleiding van het Procola
arrest was het beleid van de Nederlandse Raad van State al aangepast en was het niet mogelijk dat
een rechter tweemaal over dezelfde zaak moest oordelen. In casus is dit ook niet wat er gebeurt.
Ondanks dat het onderwerp overlapt, werden er binnen de Tracéwet en het Tracébesluit andere
vragen gesteld. Kleyn verliest zijn zaak omdat de vrees omtrent de onpartijdigheid en
onafhankelijkheid niet gerechtvaardigd was.
Rechtsregel
Binnen de Raad van State mag er door de gecombineerde adviserende en rechtsprekende functie
geen strijd met art. 6 EVRM ontstaan. Belangenverstrengeling is niet toegestaan en daarom mag een
bepaalde rechter niet tweemaal naar dezelfde zaak kijken. De Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van
State oordeelt verder dat indien je als burger twijfelt aan de onpartijdigheid en onafhankelijkheid van
de rechter, je dit kenbaar kunt maken en dat de Raad van State dan een andere rechter aanstelt.
2
, Meerenberg arrest
Relevante artikelen- Artikel 89 lid 1 & 2 GW
De feiten
Aanleiding voor het Meerenberg arrest was het vervolgen van de bestuursleden van het
krankzinnigeninstituut Meerenberg te Bloemendaal. Zij hadden namelijk geweigerd een
bevolkingsregister van hun patiënten aan te leggen en dit door te geven aan de instanties. Hiermee
hadden zij een Koninklijk Besluit overtreden en volgens de Blanketwet van 1818 was een overtreding
van een door de Kroon vastgestelde regeling strafbaar. In de praktijk hield deze Blanketwet dus in dat
de Kroon, waaraan sinds 1840 slechts formeel de uitvoerende macht toekwam, via Algemene
Maatregelen van Bestuur regels kon uitvaardigen en hierop ook straffen zetten. Op deze manier
ontliep de koning dus de normale parlementaire procedure die eigenlijk noodzakelijk is voor de
totstandkoming van een formele wet.
Rechtsvraag
Kan er aan de koning een bevoegdheid tot wetgeving worden toegeschreven als deze niet
uitdrukkelijk in de Grondwet of door middel van delegatie door een wet in formele zin in verleend?
Uitleg
Het belangrijkste arrest in het staatsrecht. Dit arrest heeft geleid tot het huidige artikel 89 lid 2 GW.
De Hoge Raad geeft duidelijk gemaakt dat de kroon alleen jegens burgers werkende voorschriften
mag voorstellen wanneer de wet deze bevoegdheid aan haar heeft gedelegeerd, of wanneer er
specifieke grondwettelijke bepalingen aan haar de bevoegdheid geattribueerd om ten aanzien van
een bepaald onderwerp regelend op te treden.
Fluoridering-arrest
Onderwerpen - Legaliteit, ingrijpend overheidshandelen, delegatie
Artikelen - Artikel 4 lid 1 Waterleidingwet
De feiten
De gemeente Amsterdam had fluor toegevoegd aan het drinkwater. Eisers hebben hier bezwaar
tegen en voeren aan dat de gemeente een monopolie positie heeft ten aan zien van het verschaffen
van drinkwater. De AmvB werd onverbindend verklaard. Er was namelijk geen wettelijke grondslag
voor. De toevoeging van fluor aan het water ligt buiten het eigenlijke drinkwatervoorziening gelegen
doel (niet nodig voor schoon drinkwater) en is daarom een maatregel van te ingrijpende aard.
Rechtsregel: voor ingrijpend overheidshandelen is een wettelijke grondslag vereist.
Rechtsvraag
Is er voor ingrijpend overheidshandelen een wettelijke grondslag vereist?
Rechtsregel
Voor een ingrijpend overheidshandelen is een wettelijke grondslag vereist.
3
