Samenvatting Kinderwens 1

Samenvatting kinderwens 1
Fertiliteit van de vrouw
Inleiding
Fertiliteitsratio = het aantal kinderen per vrouw. Dit aantal is lager t.o.v. vroeger 
1,7kinderen per vrouw (2017)
 Vrouwen beginnen later aan kinderen:
 Invloed anticonceptie
 Welvaart (hoe hoger welvaart land, hoe minder kinderen per vrouw)
 Opleidingsniveau
 Steeds vroeger menarche (eerste menstruatie):
 Vroege seksuele activiteit + seksualiteit wordt gezien als persoonlijke en relationele
ontwikkeling
 Meer seksuele risico’s (SOA’s)
 10-15% van de koppels kampt met onvruchtbaarheid

Het genoom = erfelijke materiaal in de cellen (DNA)
Het EPI-genoom is de laag bovenop het genoom, bepaald welke genen tot expressie worden
gebracht.

Epigenetica = De studie van overerfbare veranderingen in genexpressie, waarbij er geen
verandering optreedt in de DNA code zelf, omkeerbare erfelijke veranderingen in de
genfunctie  individuele genen worden “aan” of “uit” gezet.

Omgevingsfactoren hebben invloed op de genexpressie
 Deze invloeden kunnen op elk moment in het leven (gameet, embryo, foetus, baby,
puber, volwassenen, …)
 Er is een blijvend effect van deze factoren op genexpressie
 Het “geheugen” van de geslachtscellen wordt doorgegeven aan het kind
(= transgenerationeel effect)

De embryogenese en vroege aanleg van de placenta worden beïnvloed door:
 Genetische factoren
 Omgevingsfactoren
 Interacties tussen beiden
Eerste trimester van de zwangerschap:
 Pas veel vrouwen hebben hun eerste prenataal consult op 8 weken.
 Vrouwen weten niet dat ze zwanger zijn waardoor ze een eerste prenataal consult pas
later hebben.
 Doel preconceptionele consulten: voorkomen van afwijkingen en ziekte bij moeder en
kind door het opsporen en elimineren van risicofactoren vóór de bevruchting
 Preconceptie = “window of opportunity” = een grote kans om de leefstijl van mensen
aan te passen alvorens de bevruchting plaatsvindt.


Malenka Pans, KW1

,Belangrijke begrippen
 Fertiliteit (‘vruchtbaarheid’) = wordt meestal uitgedrukt als de kans op een
zwangerschap binnen 1 jaar
 Fecunditeit = de zwangerschapskans per maand
 Time to Pregnancy (TTP) = de duur tot zwangerschap bij (onbeschermde) coïtus (in
maanden uitgedrukt)
 Fecundability ratio (FR) = de cyclus specifieke kans op een zwangerschap onder de
blootgestelde vrouwen, gedeeld door de kans op zwangerschap bij niet-blootgestelde
vrouwen. Het is dus eigenlijk de kans op bevruchting (detecteren van een klinische
zwangerschap binnen de 12 maanden).
 Subfertiliteit = indien na 12 maanden onbeschermde coïtus geen zwangerschap is
opgetreden.

Leefstijlfactoren en conceptie
 Leeftijd
 Voeding
 Lichaamsbeweging
 Roken
 Alcoholgebruik
 Arbeidsomstandigheden
 Chronische ziekten
 Geneesmiddelen gebruik
 Cumulatief effect van leefstijlfactoren  bij aanwezigheid van meerdere negatief
beïnvloedende leefstijlfactoren is er nog meer vermindering op een zwangerschapskans.

Leeftijd
Tegenwoordig meer uitstel kinderwens door carrière, welvaart, mogelijkheid tot
anticonceptiegebruik, …
 Risico’s uitstellen kinderwens:
 Afname eicelreserve: een vrouw wordt geboren met alle oöcyten die ze ooit zal
hebben en er is geen nieuwe aanmaak van oöcyten  reserve is op lange termijn
uitgeput + Gemiddeld ovuleren vrouwen in hun 400 à 500 keer
 Stijgende leeftijd  kortere menstruele cycli (polymennoree)
 6-7 jaar voor menopauze reeds onregelmatige cycli (in de premenopauzale periode
is de kans om nog spontaan zwanger te worden klein tot zeer klein)

 Meest vruchtbare jaren vrouw:
 18 en 30 jaar oud: 85% kans op zwangerschap in het eerste jaar onbeschermde
coïtus
 Daling vanaf 30 jaar oud
 Op 38-jarige leeftijd: slechts 40% kans/jaar ( daling met meer dan de helft!)
 41-jarige leeftijd: meeste vrouwen spontane zwangerschap niet mogelijk

 Afname eicelvoorraad en eicelkwaliteit naarmate leeftijd:
 Chromosomale afwijkingen eicellen neemt toe (verhoogde kans miskraam + lagere
kans op innesteling )

Malenka Pans, KW1

,  Aneuploïdie = een genoommutatie (wijzigingen in de erfelijke eigenschappen va, het
genoom van een cel)  het gevolg van een non-disjunctie (chromosomenparen zijn
niet op de juiste manier uiteengegaan tijdens de celdeling)
 Aneuploïdie eicel (afwijkingen eicel) kan leiden tot aneuploïdie van het embryo
(afwijkingen embryo) wat kan leiden tot een miskraam.
Advies aan jonge vrouwen (koppels) MAAR ook maatschappelijke bewustwording nodig!
Studie: “Maternal age at birth and daughters’ subsequent childlessness”
 Conclusie onderzoek: vrouwen van wiens moeder ouder was bij de geboorte hebben
zelf meer kans op kinderloosheid.
 Vrouwen die kinderloos bleven waren vaker hoogopgeleid, hadden vaker gebruik
gemaakt van vruchtbaarheidsbehandeling, hadden vaker langer dan 1 jaar actief
geprobeerd zwanger te worden, vaker ongehuwd en vaker lesbisch
 Vrouwen met moeders >25 jaar bij geboorte: vaker hoger opgeleid en niet
getrouwd/samenwonend.
Maar: na cô voor opleiding en trouwstatus ook hogere kans kinderloosheid
Maar : geen directe associatie met vruchtbaarheidsbehandeling of langer dan 1 jaar
proberen zwanger te worden

Voeding
 Foliumzuur
 Foliumrijke voeding zoals peulvruchten, bladgroenten, koolsoorten, zuivelproducten
(kaas, eieren), lever, citrusfruit en volkorenbrood.
 Folaat speelt een belangrijke rol bij de groei (celvorming) en ontwikkeling van de
neonaat (hersenen, ruggenmerg) en wordt beschouwd als de cruciale vitamine voor
(toekomstige) zwangere vrouwen. Door de snelle groei van de foetus, de
ontwikkeling van de placenta en het vergroten van de baarmoeder, is er nood aan
folaat of foliumzuur bij vrouwen met een kinderwens en in het begin van de
zwangerschap.
 Verhoging follikeldiameter
 Verbeterde eicelkwaliteit en eicelrijping
 Ook FZ suppletie (vanaf 1 maand) voor conceptie (0,4mg/dag)
 Bij verhoogd risico 4mg/dag (folaat deficiëntie en NBD in voorgeschiedenis)
 advies: vanaf actieve zwangerschapswens (vanaf stop anti-conceptie)
 Ook multivitaminepreparaten voor zwangeren wordt niet ontraden
preconceptioneel. Deze bevatten reeds FZ dus extra suppletie mag dan niet worden
bijgenomen.

 Zink en jodium
 Niet standaard aangeraden
 Bij gekend tekort: aanraden supplementen
 Zinktekort preconceptioneel en tijdens zwangerschap: meer kans op miskraam, IUGR
(= intra-uteriene groeiretardatie) en congenitale afwijkingen
 Zink is vnl terug te vinden in kaasproducten, melkproducten, graanproducten, noten,
vlees, schaal-en schelpdieren.



Malenka Pans, KW1