BEDRIJFSFISCALITEIT
Academiejaar 2021-2022
TEW: bedrijfskunde
Notities lessen Thomas De Boeck
,Inhoudsopgave
1. Het belang van belastingen...................................................................................................................................... 3
1.1 Belastingen in de maatschappij ....................................................................................................................................... 3
1.2 De rol van belastingen in ondernemingen/het bedrijfsleven ........................................................................................... 4
1.2.1 Gewijzigd fiscaal klimaat.......................................................................................................................................... 4
1.2.2 Belastingen in de enkelvoudige jaarrekening .......................................................................................................... 4
1.3 Inleidende begrippen en beginselen ................................................................................................................................ 5
1.3.1 Begrippen ................................................................................................................................................................ 5
1.3.2 Beginselen ............................................................................................................................................................... 6
1.4 Belastingontduiking en ontwijking................................................................................................................................... 8
1.5 Fiscale planning ............................................................................................................................................................... 9
1.6 Fiscaal misbruik................................................................................................................................................................ 9
1.6.1 Initiatieven van de Belgische wetgever ................................................................................................................... 9
1.6.2 Initiatieven van de OESO ....................................................................................................................................... 10
1.6.3 Initiatieven van de Europese Commissie ............................................................................................................... 11
2. Personenbelasting ................................................................................................................................................. 12
2.1 Inleiding personenbelasting ........................................................................................................................................... 12
2.2 Wie betaalt de personenbelasting in België? ................................................................................................................. 13
2.2.1 Rijksinwoners......................................................................................................................................................... 13
2.2.2 Zetel van fortuin .................................................................................................................................................... 13
2.2.3 Gevolgen Rijksinwonerschap ................................................................................................................................. 13
2.3 Grondslag van de belasting: 4 soorten inkomsten ......................................................................................................... 14
2.3.1 Professionaliseringsregel ....................................................................................................................................... 14
2.4 Beroepsinkomsten.......................................................................................................................................................... 15
2.4.1 Winsten ................................................................................................................................................................. 15
2.5 Berekening van de personenbelasting ........................................................................................................................... 21
2.5.1 Voorafbetalingen ................................................................................................................................................... 21
2.5.2 Berekening van de belasting: belastingvrije som .................................................................................................. 21
2.5.3 Belastingvermindering door inkomsten uit het buitenland .................................................................................. 22
2.6 Inkomsten uit roerende goederen en kapitalen ............................................................................................................. 23
2.6.1 Interesten .............................................................................................................................................................. 23
2.6.2 Dividenden............................................................................................................................................................. 24
3. Vennootschapsbelasting ........................................................................................................................................ 27
3.1 Toepassingsgebied ......................................................................................................................................................... 27
3.1.1 Rechtspersoonlijkheid ........................................................................................................................................... 27
3.1.2 Exploitatie onderneming/verrichtingen van winstgevende aard .......................................................................... 27
3.1.3 Maatschappelijke zetel, voornaamste inrichting of zetel van bestuur/beheer in België ...................................... 28
3.2 Grondslag van vennootschapsbelasting ........................................................................................................................ 28
3.3 Vrijstelling meerwaarden aandelen ............................................................................................................................... 29
3.4 Abnormaal of goedgunstige voordelen (transfer pricing) .............................................................................................. 30
3.5 Roerende inkomsten ...................................................................................................................................................... 31
3.5.1 DBI-aftrek .............................................................................................................................................................. 31
3.5.2 Innovatieaftrek ...................................................................................................................................................... 33
3.6 Voorafbetalingen ........................................................................................................................................................... 36
3.7 Berekening van de belasting: belastingtarieven ............................................................................................................ 36
3.8 Belastingvermindering voor inkomsten uit het buitenland ............................................................................................ 36
2
, 1. Het belang van belastingen
1.1 Belastingen in de maatschappij
Financiële functie = basisreden waarom we belast worden, overheid heeft financiële middelen nodig.
Belastingen nemen toe door de toename in overheidstaken.
Vb. Uitgebreider sociaal netwerk, meer investeringen in scholen
ð Belastingdruk België hoog t.o.v. andere landen, enkel in Frankrijk hoger.
ð Belastingdruk nam laatste jaren toe, door corona lichte daling
ð Vergelijking met Nederland wordt vaak gemaakt, zij doen het beter dan België.
ð Verenigde Staten heeft een lage belastingdruk, maar minder overheidstaken.
ð De hoogste belasting in België is op bezoldigingen, dit belastingtarief ligt tussen 0% en
maximaal 50%. Dit is het hoogste wereldwijde tarief op bezoldigingen.
Tax Shift: De overheid heeft middelen nodig voor haar overheidstaken, als men belastingen op
inkomen wil verminderen, moet men elders de belastingen verhogen. Mogelijkheden zijn een
consumptiebelasting, groene belasting, vermogensbelasting, ...
Instrumentele/economische functie = men gaat belastingen gebruiken om het gedrag van mensen
en ondernemingen te stimuleren of ontraden.
Vb. Roken wordt zwaarder belast want is ongezond en brengt kosten mee voor de gezondheidssector
(ontradend)
Vb. Milieuvervuilende activiteiten worden zwaarder belast (ontradend)
Belastingvoordelen voor O&O: Als ondernemingen investeren in onderzoek en ontwikkeling krijgen
ze een belastingkrediet. Daarnaast krijgen ondernemingen die bezig zijn met O&O de
innovatieaftrek. Als ondernemingen door O&O een nieuwe uitvinding doen en die uitvinding dan
gaan commercialiseren (en daar dus winst mee maken) dan is 85% van die winst niet belastbaar. Er
bestaan belastingvoordelen op O&O omdat het de welvaart ten goede komt.
Carry-back belastingvoordelen: Daarnaast zijn er ook belastingvoordelen in het leven geroepen als
carry- back voor bv. de coronaverliezen. Een onderneming die dit jaar verlies heeft geleden door
corona, kan een deel van zijn verlies overdragen naar vorig jaar waardoor het bedrag van vorig jaar
minder belast zal worden
Sociale functie = men gaat belastingen gebruiken om inkomsten van mensen te herverdelen en dus
sociale ongelijkheid recht te trekken. Dit realiseert men dankzij de progressiviteit van de
personenbelasting, naarmate een hoger inkomen, moet u meer belasting betalen. Er is dus sprake
van een progressief tarief/beleid voor personenbelasting dat voor meer gelijkheid zorgt.
Gini Coëfficiënt meet de ongelijkheid voor inkomen
- In België is er een grote correctie, van 24,7%.
- Blauw voor; rood na
- Mensen met een heel laag inkomen betalen min 0%
- Mensen met een hoog inkomen max 50%.
Na de correctie in België zijn de beschikbare inkomens
goed verdeeld over de bevolking. In de VS is er nog steeds
veel ongelijkheid na de correctie.
3
, 1.2 De rol van belastingen in ondernemingen/het bedrijfsleven
Belastingen zijn een kost voor bedrijven
ð Fiscale planning om kosten zo laag mogelijk te houden d.m.v. de werkelijke belastingdruk
(effective taks rate) te minimaliseren met belastingvoordelen.
Vb. Plaatsen met lage belastingdruk of beste fiscale voordelen
Vb. Winst van 100 met belasting van 25%, nominaal tarief is 25. De effectieve taks houdt rekening
met fiscale voordelen. Bij een fiscaal cadeau van 50 wordt er van de 100 maar 50 belast, waardoor de
belasting 12,5% bedraagt.
De laatste jaren heeft de werkelijke belastingdruk veel meer aandacht gekregen. Sinds de
internationale lek aan de pers over multinationals die belastingen proberen te ontduiken/ontwijken,
zijn er initiatieven genomen door wetgevers om deals met belastingparadijzen te stoppen.
ð Er zijn nog steeds veel spookinvesteringen in Luxemburg
ð Veel protesten tegen bedrijven die belastingen ontwijken
1.2.1 Gewijzigd fiscaal klimaat
Fiscaliteit is vandaag de dag minder geïsoleerd en er is meer controle van externe stakeholders
ð Er nemen binnen een bedrijf meer organen deel aan de fiscale planning en optimalisatie
Vb. Vroeger enkel accountant en bedrijfsfiscalist, nu ook RvB, CEO, CFO, ...
ð Fiscaliteit is een reputatierisico geworden waarbij strategie, ethiek en sociale aspecten
komen kijken.
Voorstel
Men wil wereldwijd een minimumtarief van 15% belastingen invoeren voor vennootschappen. Dit
heeft veel voorstanders, maar ook veel tegenstanders. Dit voorstel is vrij optimistisch en lijkt verre
van relevant.
1.2.2 Belastingen in de enkelvoudige jaarrekening
Belastingen vinden we terug in de statutaire jaarrekeningen. Deze is de basis voor de
vennootschapsbelasting. Ondernemingen halen belastingen op bij hun consumenten om nadien af te
staan aan de schatkist van de overheid. Ze treden dus deels op als belastingambtenaar.
Vb. Wanneer u een smartphone koopt moet u BTW betalen van 21%, de onderneming moet deze 21%
doorstorten aan de Belgische fiscus
Vb. Werknemers die een bezoldiging krijgen, waarbij de werkgever een voorschot moet inhouden
voor de personenbelasting. Dit voorschot kan 40 bedragen, u krijgt 60 op uw bankrekening wanneer
deze bezoldiging 100 bedraagt. De onderneming stort 40 door naar de schatkist.
Examen: verschil tussen belastingen op resultatenrekening en belastingen die op de balans staan
en dus geen kost zijn van de onderneming.
4
Academiejaar 2021-2022
TEW: bedrijfskunde
Notities lessen Thomas De Boeck
,Inhoudsopgave
1. Het belang van belastingen...................................................................................................................................... 3
1.1 Belastingen in de maatschappij ....................................................................................................................................... 3
1.2 De rol van belastingen in ondernemingen/het bedrijfsleven ........................................................................................... 4
1.2.1 Gewijzigd fiscaal klimaat.......................................................................................................................................... 4
1.2.2 Belastingen in de enkelvoudige jaarrekening .......................................................................................................... 4
1.3 Inleidende begrippen en beginselen ................................................................................................................................ 5
1.3.1 Begrippen ................................................................................................................................................................ 5
1.3.2 Beginselen ............................................................................................................................................................... 6
1.4 Belastingontduiking en ontwijking................................................................................................................................... 8
1.5 Fiscale planning ............................................................................................................................................................... 9
1.6 Fiscaal misbruik................................................................................................................................................................ 9
1.6.1 Initiatieven van de Belgische wetgever ................................................................................................................... 9
1.6.2 Initiatieven van de OESO ....................................................................................................................................... 10
1.6.3 Initiatieven van de Europese Commissie ............................................................................................................... 11
2. Personenbelasting ................................................................................................................................................. 12
2.1 Inleiding personenbelasting ........................................................................................................................................... 12
2.2 Wie betaalt de personenbelasting in België? ................................................................................................................. 13
2.2.1 Rijksinwoners......................................................................................................................................................... 13
2.2.2 Zetel van fortuin .................................................................................................................................................... 13
2.2.3 Gevolgen Rijksinwonerschap ................................................................................................................................. 13
2.3 Grondslag van de belasting: 4 soorten inkomsten ......................................................................................................... 14
2.3.1 Professionaliseringsregel ....................................................................................................................................... 14
2.4 Beroepsinkomsten.......................................................................................................................................................... 15
2.4.1 Winsten ................................................................................................................................................................. 15
2.5 Berekening van de personenbelasting ........................................................................................................................... 21
2.5.1 Voorafbetalingen ................................................................................................................................................... 21
2.5.2 Berekening van de belasting: belastingvrije som .................................................................................................. 21
2.5.3 Belastingvermindering door inkomsten uit het buitenland .................................................................................. 22
2.6 Inkomsten uit roerende goederen en kapitalen ............................................................................................................. 23
2.6.1 Interesten .............................................................................................................................................................. 23
2.6.2 Dividenden............................................................................................................................................................. 24
3. Vennootschapsbelasting ........................................................................................................................................ 27
3.1 Toepassingsgebied ......................................................................................................................................................... 27
3.1.1 Rechtspersoonlijkheid ........................................................................................................................................... 27
3.1.2 Exploitatie onderneming/verrichtingen van winstgevende aard .......................................................................... 27
3.1.3 Maatschappelijke zetel, voornaamste inrichting of zetel van bestuur/beheer in België ...................................... 28
3.2 Grondslag van vennootschapsbelasting ........................................................................................................................ 28
3.3 Vrijstelling meerwaarden aandelen ............................................................................................................................... 29
3.4 Abnormaal of goedgunstige voordelen (transfer pricing) .............................................................................................. 30
3.5 Roerende inkomsten ...................................................................................................................................................... 31
3.5.1 DBI-aftrek .............................................................................................................................................................. 31
3.5.2 Innovatieaftrek ...................................................................................................................................................... 33
3.6 Voorafbetalingen ........................................................................................................................................................... 36
3.7 Berekening van de belasting: belastingtarieven ............................................................................................................ 36
3.8 Belastingvermindering voor inkomsten uit het buitenland ............................................................................................ 36
2
, 1. Het belang van belastingen
1.1 Belastingen in de maatschappij
Financiële functie = basisreden waarom we belast worden, overheid heeft financiële middelen nodig.
Belastingen nemen toe door de toename in overheidstaken.
Vb. Uitgebreider sociaal netwerk, meer investeringen in scholen
ð Belastingdruk België hoog t.o.v. andere landen, enkel in Frankrijk hoger.
ð Belastingdruk nam laatste jaren toe, door corona lichte daling
ð Vergelijking met Nederland wordt vaak gemaakt, zij doen het beter dan België.
ð Verenigde Staten heeft een lage belastingdruk, maar minder overheidstaken.
ð De hoogste belasting in België is op bezoldigingen, dit belastingtarief ligt tussen 0% en
maximaal 50%. Dit is het hoogste wereldwijde tarief op bezoldigingen.
Tax Shift: De overheid heeft middelen nodig voor haar overheidstaken, als men belastingen op
inkomen wil verminderen, moet men elders de belastingen verhogen. Mogelijkheden zijn een
consumptiebelasting, groene belasting, vermogensbelasting, ...
Instrumentele/economische functie = men gaat belastingen gebruiken om het gedrag van mensen
en ondernemingen te stimuleren of ontraden.
Vb. Roken wordt zwaarder belast want is ongezond en brengt kosten mee voor de gezondheidssector
(ontradend)
Vb. Milieuvervuilende activiteiten worden zwaarder belast (ontradend)
Belastingvoordelen voor O&O: Als ondernemingen investeren in onderzoek en ontwikkeling krijgen
ze een belastingkrediet. Daarnaast krijgen ondernemingen die bezig zijn met O&O de
innovatieaftrek. Als ondernemingen door O&O een nieuwe uitvinding doen en die uitvinding dan
gaan commercialiseren (en daar dus winst mee maken) dan is 85% van die winst niet belastbaar. Er
bestaan belastingvoordelen op O&O omdat het de welvaart ten goede komt.
Carry-back belastingvoordelen: Daarnaast zijn er ook belastingvoordelen in het leven geroepen als
carry- back voor bv. de coronaverliezen. Een onderneming die dit jaar verlies heeft geleden door
corona, kan een deel van zijn verlies overdragen naar vorig jaar waardoor het bedrag van vorig jaar
minder belast zal worden
Sociale functie = men gaat belastingen gebruiken om inkomsten van mensen te herverdelen en dus
sociale ongelijkheid recht te trekken. Dit realiseert men dankzij de progressiviteit van de
personenbelasting, naarmate een hoger inkomen, moet u meer belasting betalen. Er is dus sprake
van een progressief tarief/beleid voor personenbelasting dat voor meer gelijkheid zorgt.
Gini Coëfficiënt meet de ongelijkheid voor inkomen
- In België is er een grote correctie, van 24,7%.
- Blauw voor; rood na
- Mensen met een heel laag inkomen betalen min 0%
- Mensen met een hoog inkomen max 50%.
Na de correctie in België zijn de beschikbare inkomens
goed verdeeld over de bevolking. In de VS is er nog steeds
veel ongelijkheid na de correctie.
3
, 1.2 De rol van belastingen in ondernemingen/het bedrijfsleven
Belastingen zijn een kost voor bedrijven
ð Fiscale planning om kosten zo laag mogelijk te houden d.m.v. de werkelijke belastingdruk
(effective taks rate) te minimaliseren met belastingvoordelen.
Vb. Plaatsen met lage belastingdruk of beste fiscale voordelen
Vb. Winst van 100 met belasting van 25%, nominaal tarief is 25. De effectieve taks houdt rekening
met fiscale voordelen. Bij een fiscaal cadeau van 50 wordt er van de 100 maar 50 belast, waardoor de
belasting 12,5% bedraagt.
De laatste jaren heeft de werkelijke belastingdruk veel meer aandacht gekregen. Sinds de
internationale lek aan de pers over multinationals die belastingen proberen te ontduiken/ontwijken,
zijn er initiatieven genomen door wetgevers om deals met belastingparadijzen te stoppen.
ð Er zijn nog steeds veel spookinvesteringen in Luxemburg
ð Veel protesten tegen bedrijven die belastingen ontwijken
1.2.1 Gewijzigd fiscaal klimaat
Fiscaliteit is vandaag de dag minder geïsoleerd en er is meer controle van externe stakeholders
ð Er nemen binnen een bedrijf meer organen deel aan de fiscale planning en optimalisatie
Vb. Vroeger enkel accountant en bedrijfsfiscalist, nu ook RvB, CEO, CFO, ...
ð Fiscaliteit is een reputatierisico geworden waarbij strategie, ethiek en sociale aspecten
komen kijken.
Voorstel
Men wil wereldwijd een minimumtarief van 15% belastingen invoeren voor vennootschappen. Dit
heeft veel voorstanders, maar ook veel tegenstanders. Dit voorstel is vrij optimistisch en lijkt verre
van relevant.
1.2.2 Belastingen in de enkelvoudige jaarrekening
Belastingen vinden we terug in de statutaire jaarrekeningen. Deze is de basis voor de
vennootschapsbelasting. Ondernemingen halen belastingen op bij hun consumenten om nadien af te
staan aan de schatkist van de overheid. Ze treden dus deels op als belastingambtenaar.
Vb. Wanneer u een smartphone koopt moet u BTW betalen van 21%, de onderneming moet deze 21%
doorstorten aan de Belgische fiscus
Vb. Werknemers die een bezoldiging krijgen, waarbij de werkgever een voorschot moet inhouden
voor de personenbelasting. Dit voorschot kan 40 bedragen, u krijgt 60 op uw bankrekening wanneer
deze bezoldiging 100 bedraagt. De onderneming stort 40 door naar de schatkist.
Examen: verschil tussen belastingen op resultatenrekening en belastingen die op de balans staan
en dus geen kost zijn van de onderneming.
4
