Hoofdstuk 1 Theorie van de
communicatie
1.1Inleiding
1.2Het basismodel van communicatie
SMCR-model (Sender, Message, Channel, Receiver)
Amerikaan David Berlo Toen bestond alleen nog maar de
Oorsprong: tweede wereldoorlog ‘morse’ methode. Dat was met een
Omvat 8 componenten toestel die een geluid ontving en
De zender omzette in taal.
Het encodeerproces
De boodschap Dit idee gebruikte Berlo en
Het kanaal paste dit toe in allerlei situaties
Het decodeerproces Zo kwam de studie van
De ontvanger communicatieprocessen
De feedback op gang
De ruis
Berlo benadrukt daarbij het
Misverstanden in de communicatie: proceskarakter van communicatie
De therapeuten die de cliënt niet goed begrijpen (risico’s op verkeerde diagnose)
De cliënt die de therapeuten niet goed begrijpen (risico op afhaken van cliënt)
, Noise
encoding Decoding
Speacker
(sender) Message channel Message listener
sent
feedback
Encoderen van de boodschap: verbale en non-verbale symbolen selecteren en rangschikken, zodat
deze begrijpbaar worden en ze moeten in overeenstemming zijn met elkaar zodat er geen
misverstanden ontstaan.
Boodschap: de info die via interactie doorgespeeld wordt.
Valkuil: dat de boodschap anders ontvangen word dan dat hij verzonden is.
Kanaal: middel waardoor de boodschap word overgebracht van zender naar ontvanger. (bv gsm,
boek, film, radio, verkeersbord, krant,…
Verbaal-auditieve kanaal Lichamelijk-visueel kanaal
De keuze van het kanaal zal
bepaald worden door de
situatie en de boodschap
De boodschap die via een kanaal word verstuurd moet eerst gedecodeerd( boodschap ontleden of
vertalen) worden.
De ontvanger kan feedback (reageren door een boodschap terug te zenden) geven.
De feedback geeft weer hoe de
ontvanger de info ontvangen
heeft en of die juist of fout is
ontvangen. Daardoor kunnen we onze
boodschap bijsturen.
Zie blz 8 voor uitleg (geel blaadje)
Dit zet het SMCR-model in
beweging.
, SMCR-model bevat ook element ruis: deze oefent invloed uit op 3 elementen.
Staat voor elke concurrerende stimulus of storing
3 elementen:
die interfereert in het communicatieproces.
Interne ruis: vindt zijn oorsprong binnen in ons en kan interfereren met het encoderen of
decoderen van een boodschap.
Intern lawaai: als we tijdens een communicatieproces tandpijn ervaren of dagdromen.
Externe ruis: komt vanuit de omgeving en kan de vorm aannemen van achtergrondlawaai of
beelden en gewaarwordingen die onze aandacht van communicatie afleiden of deze verstoren.
1.3 Basisbegrippen
1.3.1 verbaal, paraverbaal en non-verbaal
1.3.1.1 verbale communicatie
het gebruik van een woordenboek, een telefoongesprek, schrijven van een rapport, luisteren
naar een lied,…
1.3.1.2 paraverbale communicatie
de klank, intonatie, het volume, de mimiek waarmee woorden en zinnen worden geuit.
een heel gamma van persoonlijke nuanceringen die aan verbale communicatie worden
toegevoegd.
het heeft veel invloed op hetgeen wat we zeggen.
1.3.1.3 non-verbale communicatie
de oudste manier van communicatie.
begon al bij de oermens.
enkel lichaamstaal.
meest gebruikte vorm van communicatie.
70% – 80% van onze communicatie vind plaats door lichaamstaal.
Is om onze emoties, oordelen, verwachtingen tot uiting te laten komen.
Eindeloze vorm volgens onderzoek van Antropoloog Desmond Morris.
5 vormen van non-verbale communicatie:
Gelaatsuitdrukking (boodschappen uitzenden via gelaat)
Uiterlijk(soms enige wat we kunnen waarnemen.Bv geslacht, leeftijd)
Lichaamshouding(houding afstemmen op de ander=ik ben op me gemak)
Aanrakingen(gebaren om woorden kracht bij te zetten.bv iem tik geven)
Gebaren(bv duim omhoog steken, duim omlaag steken)
communicatie
1.1Inleiding
1.2Het basismodel van communicatie
SMCR-model (Sender, Message, Channel, Receiver)
Amerikaan David Berlo Toen bestond alleen nog maar de
Oorsprong: tweede wereldoorlog ‘morse’ methode. Dat was met een
Omvat 8 componenten toestel die een geluid ontving en
De zender omzette in taal.
Het encodeerproces
De boodschap Dit idee gebruikte Berlo en
Het kanaal paste dit toe in allerlei situaties
Het decodeerproces Zo kwam de studie van
De ontvanger communicatieprocessen
De feedback op gang
De ruis
Berlo benadrukt daarbij het
Misverstanden in de communicatie: proceskarakter van communicatie
De therapeuten die de cliënt niet goed begrijpen (risico’s op verkeerde diagnose)
De cliënt die de therapeuten niet goed begrijpen (risico op afhaken van cliënt)
, Noise
encoding Decoding
Speacker
(sender) Message channel Message listener
sent
feedback
Encoderen van de boodschap: verbale en non-verbale symbolen selecteren en rangschikken, zodat
deze begrijpbaar worden en ze moeten in overeenstemming zijn met elkaar zodat er geen
misverstanden ontstaan.
Boodschap: de info die via interactie doorgespeeld wordt.
Valkuil: dat de boodschap anders ontvangen word dan dat hij verzonden is.
Kanaal: middel waardoor de boodschap word overgebracht van zender naar ontvanger. (bv gsm,
boek, film, radio, verkeersbord, krant,…
Verbaal-auditieve kanaal Lichamelijk-visueel kanaal
De keuze van het kanaal zal
bepaald worden door de
situatie en de boodschap
De boodschap die via een kanaal word verstuurd moet eerst gedecodeerd( boodschap ontleden of
vertalen) worden.
De ontvanger kan feedback (reageren door een boodschap terug te zenden) geven.
De feedback geeft weer hoe de
ontvanger de info ontvangen
heeft en of die juist of fout is
ontvangen. Daardoor kunnen we onze
boodschap bijsturen.
Zie blz 8 voor uitleg (geel blaadje)
Dit zet het SMCR-model in
beweging.
, SMCR-model bevat ook element ruis: deze oefent invloed uit op 3 elementen.
Staat voor elke concurrerende stimulus of storing
3 elementen:
die interfereert in het communicatieproces.
Interne ruis: vindt zijn oorsprong binnen in ons en kan interfereren met het encoderen of
decoderen van een boodschap.
Intern lawaai: als we tijdens een communicatieproces tandpijn ervaren of dagdromen.
Externe ruis: komt vanuit de omgeving en kan de vorm aannemen van achtergrondlawaai of
beelden en gewaarwordingen die onze aandacht van communicatie afleiden of deze verstoren.
1.3 Basisbegrippen
1.3.1 verbaal, paraverbaal en non-verbaal
1.3.1.1 verbale communicatie
het gebruik van een woordenboek, een telefoongesprek, schrijven van een rapport, luisteren
naar een lied,…
1.3.1.2 paraverbale communicatie
de klank, intonatie, het volume, de mimiek waarmee woorden en zinnen worden geuit.
een heel gamma van persoonlijke nuanceringen die aan verbale communicatie worden
toegevoegd.
het heeft veel invloed op hetgeen wat we zeggen.
1.3.1.3 non-verbale communicatie
de oudste manier van communicatie.
begon al bij de oermens.
enkel lichaamstaal.
meest gebruikte vorm van communicatie.
70% – 80% van onze communicatie vind plaats door lichaamstaal.
Is om onze emoties, oordelen, verwachtingen tot uiting te laten komen.
Eindeloze vorm volgens onderzoek van Antropoloog Desmond Morris.
5 vormen van non-verbale communicatie:
Gelaatsuitdrukking (boodschappen uitzenden via gelaat)
Uiterlijk(soms enige wat we kunnen waarnemen.Bv geslacht, leeftijd)
Lichaamshouding(houding afstemmen op de ander=ik ben op me gemak)
Aanrakingen(gebaren om woorden kracht bij te zetten.bv iem tik geven)
Gebaren(bv duim omhoog steken, duim omlaag steken)
