Dermato 2020-2021
LES 13: TRICHOSEN, ONYCHOSEN, HIDROSEN EN KERATOSEN
Onychosen
= aandoeningen en afwijkingen van nagel en het nagelbed
Vraag: Welke nagelafwijkingen = hint naar diagnose psoriasis?
- pitting √ (zeer duidelijk)
- onychomadesis x
- subunguale hyperkeratose √ (je kan dit zien bij schimmelinf, maar ook bij psoriasis)
- onycholyse √ (zeer duidelijk)
Invaginatie van het embryonale epitheel
Anatomie: - nagelwal (lateraal/proximaal)
- lunula = maantje (wit boogje op de nagel tegen cuticula)
- cuticula (plaats van aanhechting)
- nagelriem = eponychium (huid waar dat nagel fixeert)
NAGELAFWIJKINGEN
Heel frequent
= clue voor andere huid- of systeemziekten (bv psoriasis, alopecia areata, lichen planus, chronische
longziekten, doorgemaakte koortsperiode, inname van medicatie (chemotherapie/cytostatica)
Klinisch onderzoek: beschrijf
Vorm
Kleur
Oppervlak
Dikte
Loslating
Plaats van afwijking op nagel en omgevende huid
LABO
KOH-preparaat bij mycosen (KOH breekt welwanden)
Kweek (mycosen, bact.)
Histologie (biopsie)
Termen: paronychia = ontsteking van de nagelwallen
Onycholyse = loslating van de nagelplaat (witverkleuring) – psoriasis, frequent manipuleren
Onychomycosis = schimmelnagel (brokkelig en geel – subunguale hyperkeratose)
Onychorrhexis = splitsen distale nagel (probleem vaak prox. bv nagelmatrix)
Trachyonychia = ‘sandpaper’ nagelplaat (psoriasis, lichen planus, alopecia areata)
Pitting = putjes in nagelplaat (psoriasis, lichen planus, alopecia areata)
Onychomadesis = prox. loslating van nagel (na hoge koorts – gn behandeling)
Koilonychie = lepelvormige nagels (vaak traumatisch)
Beaulijnen = dwarsgroeven in nagels
Leukonychia = witverkleuring van nagels (fysiologisch)
Horlogeglasnagels (bij blanken vaak chronisch longlijden)
Unguis incarnatus
=ingroeinagel (nagel die in het omliggende weefsel groeit, gewoonlijk thv laterale nagelwallen)
Kliniek:
Erytheem, oedeem, infectie, pus, granulatieweefsel, hypertrofie van nagelplooi en PIJN!
Pathofysiologie:
1
,Dermato 2020-2021
Verkeerd knippen nagel (kort/rond) / dragen van te nauwe schoenen
Behandeling:
a) Conservatief
a. Chloraminebadjes (ontsmetting)
b. Iso-Betadine lotion (ontsmetting)
c. Fucidine/fucicort thv nagelwal
d. Aanstippen granulatieweefsel met zilvernitraat
e. Nagelrand vrijprepareren en bijvijlen
f. Plaatsen van wiekje/vetgaas onder nagelrand
b) Chirurgisch
a. Partiële nagelwigexcisie + fenolisatie nagelmatrix (fenol inbrengen)
Preventie:
= belangrijk (frequent probleem)
Breed schoeisel
Nagels recht knippen
Nagelbeugel (houdt curvatuur in de hand)
Hidrosen
= aandoeningen en afwijkingen van de zweetklieren
Vraag: meest frequente bijwerkingen van anticholinergica?
- hypertensie x
- droge mond √
- hoofdpijn x
- urineretentie √
- huideruptie x
- accommodatiestoornissen √
Opm: oppassen bij glaucoom en prostaatproblemen
Zweten
4 miljoen zweetklieren
Functie: thermoregulatie, excretie van water, elektrolyten, medicatie
Uitlokkende factoren:
- emotioneel (palmoplantair, axillair)
- thermisch (hele lichaam)
- gustatoir (gelaat)
Soorten zweetklieren
1. Eccriene zk
a. OS met cholinerge postganglionaire vezels
b. Hele lichaam
2. Apocrien zk
a. OS met adrenerge postganglionaire vezels
b. Oksels, tepels, anogenitaal
Hyperhidrosis = overmatig zweten
Prevalentie 2,8% (oksels 0,5%)
Psychosociale morbiditeit
Start op jonge leeftijd (13-25 jaar)
Definitie
>1ml/m2/min
Gegeneraliseerd, regionaal of focaal
Primair/idiopathisch <-> secundair (onderliggende pathologie)
2
,Dermato 2020-2021
Etiologie
Gegeneraliseerde: DM, menopauze, hyperthyreoïdie…
Primaire focale idiopathische hyperhidrose
= focaal, zichtbaar, excessief zweten gedurende min 6 maand zonder duidelijke oorzaak met min 2
van kenmerken:
- bilateraal en relatief symmetrisch
- invloed op dagelijkse activiteiten (psychosociale morbiditeit)
- min 1 episode per week
- aanvang voor 25j
- positieve fam anamnese
- afwezigheid van nachtelijk zweten (alarmbel voor hematologische afw)
ZWEETTEST
a. Gravimetrie (mg/min) – studieverband
b. Iodium-Zetmeeltest (Minor) – praktijk (isobetadine + zetmeel + zweet = zwart)
BEHANDELING
a. Topisch (aluminiumchloride) – axitrans en als dit niet werkt: doorverwijzen
b. Systemisch (anticholinergica)
c. Botox
d. Iontophorese (elektrische stroom in badje – wekelijks)
e. Mira Dry (selectieve verhitting zk ~ microgolfoven: levenslang effect)
f. Chirurgie (sympathectomie, suctie curettage)
Keratosen
= verdikking van stratum corneum vd huid
Histologie
a. Orthokeratose (weinig schilferend)
= verdikking stratum corneum, hoornlaag normaal uitziend
b. Parakeratose (schilferend)
= abnormale verhoorning met pycnotische kernen id hoornlaag (verliezen kern niet)
Callus
= eelt
Chronische mechanische druk
Handpalmen en voetzolen
Clavus
= likdoorn
Circumscripte vorm van eelt thv voet
Wigvormige keratose, druk thv bot PIJN
Etiologie: statiekprobleem, slechtzittende schoenen
DD. Verruca vulgaris
BEHANDELING: (~behandeling van wratten)
a. Verwekende zalf (salicylzuur 20-40% in vaseline, ureum 50%)
b. Mechanisch decaperen met mesje
c. Cryotherapie
d. Drukontlasting (vijlen, steunzolen) – verwijs naar podoloog
3
,Dermato 2020-2021
Trichosen
= aandoeningen en afwijkingen van haren
Problemen: a. afname beharing
b. toename beharing
c. (abnormale beharing)
Haaranatomie en fysiologie
- aanleg van haarfollikels: W9-W22 (vroeg) embryonaal
- aantal bij geboorte;
Totaal 5milj
Hoofd 1milj
Scalp 100.000
- types:
a. Lanugo haren: lang, dun, nt gepigmenteerd (anorexia, fysiologisch)
b. Vellus haren: kort, fijn, nt gepigmenteerd (bv armen) (vellus=wol)
c. Intermediaire haren: overgangsharen
d. Terminale haren: lang, dik, gepigmenteerd (bv scalp)
- haarcyclus
= niet synchroon (uitgezonderd 2 gesynchroniseerde golven; 1 in utero uitval, 2 na 7m occipitaal)
a. Anagene fase
a. Groei
b. Duurt 1-6j afh van locatie
c. 85-95% vd cyclus
d. Waaier/trompetvormige bulbus, niet volledig gekeratiniseerd, gepigmenteerd, inwendige + uitwendige wortelschede
b. Katagene fase
a. Overgang/regressie
b. Duurt 3 weken
c. <1% vd cyclus
d. clubvormige bulbus, volledig gekeratiniseerd, restanten wortelscheden, deel van secundaire haarkiem
c. Telogene fase
a. Rust
b. Duurt 3 maanden
c. 5-15% vd cyclus
d. Na telogene fase valt het haar uit
e. clubvormige bulbus, volledig gekeratiniseerd, niet gepigmenteerd, al dan niet met epitheliale (wit) zakje
- Haarlengte bepaald door - duur van anagene fase
- groeisnelheid (gem 1cm/maand)
HAARUITVAL
= effluvium/defluvium
Alopecie is het resultaat (plekken)
- Diffuus:
a. Acuut
b. Chronisch
- Lokaal:
a. Alopecia areata
b. Traumatisch
c. Cicatricieel
d. Mycosen
4
,Dermato 2020-2021
Telogeen effl uvium (diff uus acuut)
- transiënt verlies van telogene haren (>100 haren/d – minder is fysiologisch)
- meer haarfollikels die overgang maken anageen naar telogeen
KLINIEK
plots opvallende diffuse haaruitval, soms haarverdunning
patiënt heeft angst om kaal te worden
6-16 (3maand) voordien: uitlokkende gebeurtenis (ziek, medicatie, hoge koorts)
Kan tot jaar duren
Gn therapie nodig
OORZAKEN
Na koorts /operatie
Postpartum
Lichte intoxicaties
Chronische ziekten, cachexie
Auto-immune systeemziekten
Syfilis/HIV
Crashdiëten/malnutritie (bypass-operatie)
Ijzertekort
Medicamenteus (stop pil, vitA, DHEA, voedingssupplementen, antimalariamiddel, …)
ONDERZOEKEN
Systeemanamnese incl medicatie laatste 3m
LABO (nt noodzakelijk)
o PBO, CRP, lever, nier, ferritine (tss 50-70microgram/l geeft problemen)
o vitB12, foliumzuur, zink, TSH, Syfilis (ANF, VDRL), HIV
Trektest
o 100-tal haren vastnemen
o Lichte tractie
o >20 haren mee is abnormaal
Trichogram (verder onderzoek)
o Preleveren groep 50-100 hoofdharen laag occipitaal
o Met klem in één snelle, vlotte beweging
o Met microscoop haren in verschillende fases tellen
o Cijfers omzetten naar percentages (>12%=telogeen effluvium) (normaal 5-15%)
BEHANDELING
a) Geruststelling (haarwortels nt kapot) (afwachten =1e keuze)
b) Spontane recuperatie
c) CystineB6 (AZ-behandeling)
d) Cosmetische aanpak: voluminizers, haarstukjes
e) Ijzersupplement
f) Vermijden hypervitaminose A
g) Minoxidil 2 of 5% lotion (haargroei stimuleren)
- antihypertensivum
5
, Dermato 2020-2021
- poeder: slecht oplosbaar
- <5% wordt opgenomen
- 2ml/dag op hoofdhuid, egaal verspreiden, masseren nt nodig (wel dagelijks!)
- 6u niet wassen
- BW Systemisch: hypotensie, reflectoire tachycardie, hoofdpijn, diffuse
hypertrichose (overbeharing), angina pectoris, oedemen
Lokaal: - exacerbatie seborrhoïsch eczeem (vettig)
- irritant contact dermatitis
- allergische contact dermatitis
Vraag: Minoxidil lotion
a. Commercieel beschikbaar in 5 dosissen x (2 en 5%)
b. Kan als bijwerkingen seborrhoïsch eczeem en hypotensie geven √
c. Kan gebruikt worden voor de behandeling van cicatriciële alopecia x
Vraag: telogeen effluvium
a) kan worden veroorzaakt door een ernstige zieke periode √
b) dient steeds verder uitgewerkt te worden adhv technisch onderzoek x
c) vergt altijd een medicamenteuze behandeling x
d) ontstaat een 6-tal maand na de trigger x (3)
Anageen effl uvium (diff uus acuut)
- snelle groeistop/schade aan anagene haren die daardoor katagene en telogene fase overslaan en
uitvallen
- sneller begin, meer uitgesproken haaruitval dan telogeen effluvium
- veroorzaakt door medicatie, intoxicatie of chemotherapie (3-tal w. na inname/eerste contact)
Androgenische alopecie (diff uus chronisch)
= (fe)male patterned hair loss (fysiologisch)
- progressief haarverlies
- welbepaald patroon afhankelijk van geslacht
ETIOLOGIE
- erfelijkheid
- androgenen (testosteron via 5α-reductase I en II naar Dihydrotestosteron (sterker))
PATHOFYSIOLOGIE
- binding androgeen op receptor: EW-synthese in fibroblasten van dermale papil
- verkorte anagene fase
a. meer haaruitval
b. miniaturisatie van haarfollikel (kleinere haren, vellusharen)
c. fibrose (gn cicatrisatie): involutie terminale naar intermediaire/vellusharen
- lag time tss groeicycli ñ(haarwortel langer leeg = minder haren)
KLINIEK
- makkelijk herkenbaar: typisch patroonvorming, zeker bij mannen
- patroonbeschrijvingen
a. Norwood
b. Hamilton: mannen, 6 stadia (ronde kale plek rond middelste haarlijn+wegtrekken temporale haarlijn)
c. Ludwig: vrouwen, 3 stadia (ronde kale plek rond middelste haarlijn)
d. Savin scale
6
LES 13: TRICHOSEN, ONYCHOSEN, HIDROSEN EN KERATOSEN
Onychosen
= aandoeningen en afwijkingen van nagel en het nagelbed
Vraag: Welke nagelafwijkingen = hint naar diagnose psoriasis?
- pitting √ (zeer duidelijk)
- onychomadesis x
- subunguale hyperkeratose √ (je kan dit zien bij schimmelinf, maar ook bij psoriasis)
- onycholyse √ (zeer duidelijk)
Invaginatie van het embryonale epitheel
Anatomie: - nagelwal (lateraal/proximaal)
- lunula = maantje (wit boogje op de nagel tegen cuticula)
- cuticula (plaats van aanhechting)
- nagelriem = eponychium (huid waar dat nagel fixeert)
NAGELAFWIJKINGEN
Heel frequent
= clue voor andere huid- of systeemziekten (bv psoriasis, alopecia areata, lichen planus, chronische
longziekten, doorgemaakte koortsperiode, inname van medicatie (chemotherapie/cytostatica)
Klinisch onderzoek: beschrijf
Vorm
Kleur
Oppervlak
Dikte
Loslating
Plaats van afwijking op nagel en omgevende huid
LABO
KOH-preparaat bij mycosen (KOH breekt welwanden)
Kweek (mycosen, bact.)
Histologie (biopsie)
Termen: paronychia = ontsteking van de nagelwallen
Onycholyse = loslating van de nagelplaat (witverkleuring) – psoriasis, frequent manipuleren
Onychomycosis = schimmelnagel (brokkelig en geel – subunguale hyperkeratose)
Onychorrhexis = splitsen distale nagel (probleem vaak prox. bv nagelmatrix)
Trachyonychia = ‘sandpaper’ nagelplaat (psoriasis, lichen planus, alopecia areata)
Pitting = putjes in nagelplaat (psoriasis, lichen planus, alopecia areata)
Onychomadesis = prox. loslating van nagel (na hoge koorts – gn behandeling)
Koilonychie = lepelvormige nagels (vaak traumatisch)
Beaulijnen = dwarsgroeven in nagels
Leukonychia = witverkleuring van nagels (fysiologisch)
Horlogeglasnagels (bij blanken vaak chronisch longlijden)
Unguis incarnatus
=ingroeinagel (nagel die in het omliggende weefsel groeit, gewoonlijk thv laterale nagelwallen)
Kliniek:
Erytheem, oedeem, infectie, pus, granulatieweefsel, hypertrofie van nagelplooi en PIJN!
Pathofysiologie:
1
,Dermato 2020-2021
Verkeerd knippen nagel (kort/rond) / dragen van te nauwe schoenen
Behandeling:
a) Conservatief
a. Chloraminebadjes (ontsmetting)
b. Iso-Betadine lotion (ontsmetting)
c. Fucidine/fucicort thv nagelwal
d. Aanstippen granulatieweefsel met zilvernitraat
e. Nagelrand vrijprepareren en bijvijlen
f. Plaatsen van wiekje/vetgaas onder nagelrand
b) Chirurgisch
a. Partiële nagelwigexcisie + fenolisatie nagelmatrix (fenol inbrengen)
Preventie:
= belangrijk (frequent probleem)
Breed schoeisel
Nagels recht knippen
Nagelbeugel (houdt curvatuur in de hand)
Hidrosen
= aandoeningen en afwijkingen van de zweetklieren
Vraag: meest frequente bijwerkingen van anticholinergica?
- hypertensie x
- droge mond √
- hoofdpijn x
- urineretentie √
- huideruptie x
- accommodatiestoornissen √
Opm: oppassen bij glaucoom en prostaatproblemen
Zweten
4 miljoen zweetklieren
Functie: thermoregulatie, excretie van water, elektrolyten, medicatie
Uitlokkende factoren:
- emotioneel (palmoplantair, axillair)
- thermisch (hele lichaam)
- gustatoir (gelaat)
Soorten zweetklieren
1. Eccriene zk
a. OS met cholinerge postganglionaire vezels
b. Hele lichaam
2. Apocrien zk
a. OS met adrenerge postganglionaire vezels
b. Oksels, tepels, anogenitaal
Hyperhidrosis = overmatig zweten
Prevalentie 2,8% (oksels 0,5%)
Psychosociale morbiditeit
Start op jonge leeftijd (13-25 jaar)
Definitie
>1ml/m2/min
Gegeneraliseerd, regionaal of focaal
Primair/idiopathisch <-> secundair (onderliggende pathologie)
2
,Dermato 2020-2021
Etiologie
Gegeneraliseerde: DM, menopauze, hyperthyreoïdie…
Primaire focale idiopathische hyperhidrose
= focaal, zichtbaar, excessief zweten gedurende min 6 maand zonder duidelijke oorzaak met min 2
van kenmerken:
- bilateraal en relatief symmetrisch
- invloed op dagelijkse activiteiten (psychosociale morbiditeit)
- min 1 episode per week
- aanvang voor 25j
- positieve fam anamnese
- afwezigheid van nachtelijk zweten (alarmbel voor hematologische afw)
ZWEETTEST
a. Gravimetrie (mg/min) – studieverband
b. Iodium-Zetmeeltest (Minor) – praktijk (isobetadine + zetmeel + zweet = zwart)
BEHANDELING
a. Topisch (aluminiumchloride) – axitrans en als dit niet werkt: doorverwijzen
b. Systemisch (anticholinergica)
c. Botox
d. Iontophorese (elektrische stroom in badje – wekelijks)
e. Mira Dry (selectieve verhitting zk ~ microgolfoven: levenslang effect)
f. Chirurgie (sympathectomie, suctie curettage)
Keratosen
= verdikking van stratum corneum vd huid
Histologie
a. Orthokeratose (weinig schilferend)
= verdikking stratum corneum, hoornlaag normaal uitziend
b. Parakeratose (schilferend)
= abnormale verhoorning met pycnotische kernen id hoornlaag (verliezen kern niet)
Callus
= eelt
Chronische mechanische druk
Handpalmen en voetzolen
Clavus
= likdoorn
Circumscripte vorm van eelt thv voet
Wigvormige keratose, druk thv bot PIJN
Etiologie: statiekprobleem, slechtzittende schoenen
DD. Verruca vulgaris
BEHANDELING: (~behandeling van wratten)
a. Verwekende zalf (salicylzuur 20-40% in vaseline, ureum 50%)
b. Mechanisch decaperen met mesje
c. Cryotherapie
d. Drukontlasting (vijlen, steunzolen) – verwijs naar podoloog
3
,Dermato 2020-2021
Trichosen
= aandoeningen en afwijkingen van haren
Problemen: a. afname beharing
b. toename beharing
c. (abnormale beharing)
Haaranatomie en fysiologie
- aanleg van haarfollikels: W9-W22 (vroeg) embryonaal
- aantal bij geboorte;
Totaal 5milj
Hoofd 1milj
Scalp 100.000
- types:
a. Lanugo haren: lang, dun, nt gepigmenteerd (anorexia, fysiologisch)
b. Vellus haren: kort, fijn, nt gepigmenteerd (bv armen) (vellus=wol)
c. Intermediaire haren: overgangsharen
d. Terminale haren: lang, dik, gepigmenteerd (bv scalp)
- haarcyclus
= niet synchroon (uitgezonderd 2 gesynchroniseerde golven; 1 in utero uitval, 2 na 7m occipitaal)
a. Anagene fase
a. Groei
b. Duurt 1-6j afh van locatie
c. 85-95% vd cyclus
d. Waaier/trompetvormige bulbus, niet volledig gekeratiniseerd, gepigmenteerd, inwendige + uitwendige wortelschede
b. Katagene fase
a. Overgang/regressie
b. Duurt 3 weken
c. <1% vd cyclus
d. clubvormige bulbus, volledig gekeratiniseerd, restanten wortelscheden, deel van secundaire haarkiem
c. Telogene fase
a. Rust
b. Duurt 3 maanden
c. 5-15% vd cyclus
d. Na telogene fase valt het haar uit
e. clubvormige bulbus, volledig gekeratiniseerd, niet gepigmenteerd, al dan niet met epitheliale (wit) zakje
- Haarlengte bepaald door - duur van anagene fase
- groeisnelheid (gem 1cm/maand)
HAARUITVAL
= effluvium/defluvium
Alopecie is het resultaat (plekken)
- Diffuus:
a. Acuut
b. Chronisch
- Lokaal:
a. Alopecia areata
b. Traumatisch
c. Cicatricieel
d. Mycosen
4
,Dermato 2020-2021
Telogeen effl uvium (diff uus acuut)
- transiënt verlies van telogene haren (>100 haren/d – minder is fysiologisch)
- meer haarfollikels die overgang maken anageen naar telogeen
KLINIEK
plots opvallende diffuse haaruitval, soms haarverdunning
patiënt heeft angst om kaal te worden
6-16 (3maand) voordien: uitlokkende gebeurtenis (ziek, medicatie, hoge koorts)
Kan tot jaar duren
Gn therapie nodig
OORZAKEN
Na koorts /operatie
Postpartum
Lichte intoxicaties
Chronische ziekten, cachexie
Auto-immune systeemziekten
Syfilis/HIV
Crashdiëten/malnutritie (bypass-operatie)
Ijzertekort
Medicamenteus (stop pil, vitA, DHEA, voedingssupplementen, antimalariamiddel, …)
ONDERZOEKEN
Systeemanamnese incl medicatie laatste 3m
LABO (nt noodzakelijk)
o PBO, CRP, lever, nier, ferritine (tss 50-70microgram/l geeft problemen)
o vitB12, foliumzuur, zink, TSH, Syfilis (ANF, VDRL), HIV
Trektest
o 100-tal haren vastnemen
o Lichte tractie
o >20 haren mee is abnormaal
Trichogram (verder onderzoek)
o Preleveren groep 50-100 hoofdharen laag occipitaal
o Met klem in één snelle, vlotte beweging
o Met microscoop haren in verschillende fases tellen
o Cijfers omzetten naar percentages (>12%=telogeen effluvium) (normaal 5-15%)
BEHANDELING
a) Geruststelling (haarwortels nt kapot) (afwachten =1e keuze)
b) Spontane recuperatie
c) CystineB6 (AZ-behandeling)
d) Cosmetische aanpak: voluminizers, haarstukjes
e) Ijzersupplement
f) Vermijden hypervitaminose A
g) Minoxidil 2 of 5% lotion (haargroei stimuleren)
- antihypertensivum
5
, Dermato 2020-2021
- poeder: slecht oplosbaar
- <5% wordt opgenomen
- 2ml/dag op hoofdhuid, egaal verspreiden, masseren nt nodig (wel dagelijks!)
- 6u niet wassen
- BW Systemisch: hypotensie, reflectoire tachycardie, hoofdpijn, diffuse
hypertrichose (overbeharing), angina pectoris, oedemen
Lokaal: - exacerbatie seborrhoïsch eczeem (vettig)
- irritant contact dermatitis
- allergische contact dermatitis
Vraag: Minoxidil lotion
a. Commercieel beschikbaar in 5 dosissen x (2 en 5%)
b. Kan als bijwerkingen seborrhoïsch eczeem en hypotensie geven √
c. Kan gebruikt worden voor de behandeling van cicatriciële alopecia x
Vraag: telogeen effluvium
a) kan worden veroorzaakt door een ernstige zieke periode √
b) dient steeds verder uitgewerkt te worden adhv technisch onderzoek x
c) vergt altijd een medicamenteuze behandeling x
d) ontstaat een 6-tal maand na de trigger x (3)
Anageen effl uvium (diff uus acuut)
- snelle groeistop/schade aan anagene haren die daardoor katagene en telogene fase overslaan en
uitvallen
- sneller begin, meer uitgesproken haaruitval dan telogeen effluvium
- veroorzaakt door medicatie, intoxicatie of chemotherapie (3-tal w. na inname/eerste contact)
Androgenische alopecie (diff uus chronisch)
= (fe)male patterned hair loss (fysiologisch)
- progressief haarverlies
- welbepaald patroon afhankelijk van geslacht
ETIOLOGIE
- erfelijkheid
- androgenen (testosteron via 5α-reductase I en II naar Dihydrotestosteron (sterker))
PATHOFYSIOLOGIE
- binding androgeen op receptor: EW-synthese in fibroblasten van dermale papil
- verkorte anagene fase
a. meer haaruitval
b. miniaturisatie van haarfollikel (kleinere haren, vellusharen)
c. fibrose (gn cicatrisatie): involutie terminale naar intermediaire/vellusharen
- lag time tss groeicycli ñ(haarwortel langer leeg = minder haren)
KLINIEK
- makkelijk herkenbaar: typisch patroonvorming, zeker bij mannen
- patroonbeschrijvingen
a. Norwood
b. Hamilton: mannen, 6 stadia (ronde kale plek rond middelste haarlijn+wegtrekken temporale haarlijn)
c. Ludwig: vrouwen, 3 stadia (ronde kale plek rond middelste haarlijn)
d. Savin scale
6
