Anatomie: nier en urinewegen AJ 2021-2022
Hoofdstuk 15: Functionele anatomie van de nier en de ureters
1. Nier (REN, nephros)
= boonvormig met hilus (vezel waar bloedvaten, zenuwen, etc in en uit een orgaan treden)
Ligt retroperitoneaal (dorsaal van het peritoneum/buikvlies)
1.1. Ligging
T.o.v. het skelet:
Margo medialis
§ Lateraal van processus costales van L-wervels
Margo lateralis
§ Mediaal van de tip van rib 12
§ MAAR korte rib bestaat, dus niet altijd correct
Extremitas superior
§ Rechts onder 11e rib (lever erboven)
§ Links boven 11e rib
Extremitas inferior
§ Niveau L3 (2,5 cm craniaal van crista iliaca, L4)
T.o.v. de abdominale wand: Glandula suprarenalis
of bijnier
Margo medialis
§ Tegen de laterale boord van de m. psoas
Margo lateralis
§ Steekt lateraal uit voorbij m. quadratus lumborum
§ Ligt tegen de O-pees van m. transversus abdominis
1
,Anatomie: nier en urinewegen AJ 2021-2022
Boven 12e rib ligt de nier tegen diafragma à overdekt trigonum lumbocostale van Bochdalek
§ Door contact met het diafragma daalt de nier bij inademen en rechtstaan
Tussen nier en spieren lopen de n. subcostalis, n. iliohypogastricus en n. ilioinguinalis
Andere betrekkingen: zie CT
§ Rechts: duodenum/twaalfvingerige darm
§ Links: pancreasstaart kruist de hilus
2
, Anatomie: nier en urinewegen AJ 2021-2022
1.2. Structuur
Aan buitenzijde van het parenchym: capsula fibrosa
Oppervlakkig hiervan: capsula adiposa (dikke laag)
Nog meer oppervlakkig: fascia renalis
§ Bestaat uit 2 lagen die bovenaan vergroeid zijn met het diafragma
§ Nieren bewegen dus mee met de ademhaling
§ Caudaal zijn deze 2 lagen niet vergroeid à nier kan zakken bij sterke vermagering
(nephroptosis = floating kidney: nier zakt meer dan 2 wervellichamen/>5cm)
De nier wordt gefixeerd door capsula adiposa en fascia renalis samen met renale bloedvaten
RX:
Sinus renalis = centrale uitholling van het parenchym van de nier vertrekkend van de hilus
§ Bevat renale vaten, vetweefsel en pelvis/pyelum/nierbekken
Parenchym vormt kegelvormige uitstulpingen in lumen van pyelum (8-12/nier)
§ = papillen
§ Hiering zijn de uitmondingen van de nierbuisjes
3
Hoofdstuk 15: Functionele anatomie van de nier en de ureters
1. Nier (REN, nephros)
= boonvormig met hilus (vezel waar bloedvaten, zenuwen, etc in en uit een orgaan treden)
Ligt retroperitoneaal (dorsaal van het peritoneum/buikvlies)
1.1. Ligging
T.o.v. het skelet:
Margo medialis
§ Lateraal van processus costales van L-wervels
Margo lateralis
§ Mediaal van de tip van rib 12
§ MAAR korte rib bestaat, dus niet altijd correct
Extremitas superior
§ Rechts onder 11e rib (lever erboven)
§ Links boven 11e rib
Extremitas inferior
§ Niveau L3 (2,5 cm craniaal van crista iliaca, L4)
T.o.v. de abdominale wand: Glandula suprarenalis
of bijnier
Margo medialis
§ Tegen de laterale boord van de m. psoas
Margo lateralis
§ Steekt lateraal uit voorbij m. quadratus lumborum
§ Ligt tegen de O-pees van m. transversus abdominis
1
,Anatomie: nier en urinewegen AJ 2021-2022
Boven 12e rib ligt de nier tegen diafragma à overdekt trigonum lumbocostale van Bochdalek
§ Door contact met het diafragma daalt de nier bij inademen en rechtstaan
Tussen nier en spieren lopen de n. subcostalis, n. iliohypogastricus en n. ilioinguinalis
Andere betrekkingen: zie CT
§ Rechts: duodenum/twaalfvingerige darm
§ Links: pancreasstaart kruist de hilus
2
, Anatomie: nier en urinewegen AJ 2021-2022
1.2. Structuur
Aan buitenzijde van het parenchym: capsula fibrosa
Oppervlakkig hiervan: capsula adiposa (dikke laag)
Nog meer oppervlakkig: fascia renalis
§ Bestaat uit 2 lagen die bovenaan vergroeid zijn met het diafragma
§ Nieren bewegen dus mee met de ademhaling
§ Caudaal zijn deze 2 lagen niet vergroeid à nier kan zakken bij sterke vermagering
(nephroptosis = floating kidney: nier zakt meer dan 2 wervellichamen/>5cm)
De nier wordt gefixeerd door capsula adiposa en fascia renalis samen met renale bloedvaten
RX:
Sinus renalis = centrale uitholling van het parenchym van de nier vertrekkend van de hilus
§ Bevat renale vaten, vetweefsel en pelvis/pyelum/nierbekken
Parenchym vormt kegelvormige uitstulpingen in lumen van pyelum (8-12/nier)
§ = papillen
§ Hiering zijn de uitmondingen van de nierbuisjes
3
