Anatomie: ademhalingsstelsel AJ 2021-2022
Hoofdstuk 8: De thoraxwand en ademhalingsspieren
1. Thoraxwand
De thoraxwand wordt gevormd door:
§ Oppervlakkige spieren
§ Borstkas (sternum, ribben, ribkraakbeen, thoracale wervels)
Onderaan is de thorax afgesloten door het diafragma
Boven de 1e rib is er een opening: apertura thoracis superior
1.1. Oppervlakkige spieren
Behorend tot het BL:
§ M. pectoralis major en minor
§ M. serratus anterior
§ M. subclavius
§ M. latissimus dorsi
Behorend tot de buikwand:
§ M. rectus abdominis
§ M. obliquus externus abdominis
Volgende gaan door de fascia clavipectoralis:
§ Nn. Pectorales
§ A. thoracoacromialis
§ V. cephalica
1
,Anatomie: ademhalingsstelsel AJ 2021-2022
1.2. Borstkas
= sternum, ribben, ribkraakbeenderen, thoracale wervels
7 bovenste ribben zijn verbonden met het sternum via hun ribkraakbeenderen
Rib 8, 9 en 10 zijn verbonden met het kraakbeen van rib 7 = valse ribben of costae spuriae
Rib 11 en 12 zweven aan hun voorzijde = costae fluctuantes
Ribkraakbeen 2 is verbonden met de angulus sterni/ angulus van Louis
§ Boven angulus sterni = mediastinum superius
§ Onder angulus sterni = mediastinum inferius
Ribben 1-10 vormen 2 synoviale gewrichten met de thoracale wervels:
§ Articulatio costovertebralis
§ Articulatio costotransversaria
Ribben 1, 11 en 12 articuleren maar met 1 wervel, de andere ribben articuleren met de fovea costalis
superior van hun eigen wervel en met de fovea costalis inferior van de wervel erboven
Gewrichtsbanden fixeren rib en laten 1 beweging toe: rotatie rond as van collum costae
§ Ribben lopen schuin à sternum zal stijgen of dalen (volume borstkas vergroot)
§ = costale of thoracale ademhalingstype
Er is slechts een kleine spierspanning nodig om de thorax te doen expanderen:
§ In rust oefenen de ligamenten van de articulatio costovertebralis en costotransversaria een
lichte kracht uit die de ribben omhoog trekt
1.3. Intercostaalruimten (tussenribruimten)
Zijn gesloten door mm. intercostales
Bestaat uit 3 lagen:
§ m. intercostalis externus
§ m. intercostalig internus
§ m. intercostalis intimus
2
,Anatomie: ademhalingsstelsel AJ 2021-2022
M. intercostalis externus
§ Vezelrichtig: mediaal boven naar lateraal onder
§ Reikt tot achteraan aan de wervels
§ Reikt tot vanvoor aan de costochondrale junctie
§ Loopt vanvoor verder als membrana intercostalis externa
Werking:
§ INADEMINGSSPIER
§ De ribben kunnen beschouwd worden als een hefbool
§ Het thoracale wervel uitiende is gefixeerd
§ Het sternale uiteinde is beweegbaar
§ De aangrijpingspunten van de bovenste en onderste m. intercostalis externus liggen niet
tegenover elkaar (bovenste ligt meer naar ventraal)
§ Hierdoor kan sternale uiteinde naar omhoog getrokken worden à thoraxvolume vergroot
M. intercostalis internus
§ Vezelrichting: lateraal boven naar mediaal onder
§ Reikt vooraan tot sternum
§ Reikt achteraan tot angulus costae
§ Loopt vanachter verder als membrana intercostalis interna
Werking:
§ UITADEMINGSSPIER
§ Trekt ribben naar beneden (zelfde principe als m. intercostalis externus)
§ Het ventrale deel van deze spier noemt ook: parasternale intercostalis
M. intercostalis intimus
§ Vezelrichting: lateraal boven naar mediaal onder
§ Reikt meer dorsaal dan internus, minder ventraal dan externu
Werking:
§ UITADEMINGSSPIER
3
, Anatomie: ademhalingsstelsel AJ 2021-2022
Innervatie en bloedvoorziening:
Vasculonerveuze elementen lopen tussen de m. intercostalis internus en intimus
V. intercostalis
§ Mondt rechts uit in v. azygos en links in v. hemiazygos
§ V. intercostalis posterior loopt aan binnenzijde van de rib in de sulcus costae
A. intercostalis posterior
§ Ontstaat uit aorta
§ Anastomoseert met de a. intercostalis anterior (uit a. thoracica interna)
Nn. intercostales
§ Ontspringen uit ventrale takken van thoracale spinale zenuwen
§ Lopen caudaal van de rib
Topografie van intercostaalruimten is belangrijk à pleurapunctie
§ Paravertebraal boven de rib in intercostaal 8 of 9
§ Onder de rib is te gevaarlijk voor beschadiging van vasculonerveuze elementen
De bovenste 2 aa. intercostales
posteriores ontspringen niet uit aorta
maar uit de a. intercostalis suprema uit
de truncus costocervicalis
Aan de binnenzide van de m. intercostalis
intimus loopt de fascia endothoracica
Bloedvaten en zenuwen geven ook takken af: rami spinales
§ Langs foramen intervertebrale naar het ruggenmerg
De oppervlakkige takken van de a. en v. intercostalis 2-6 verzorgen de borstklier (rami mammarii)
4
Hoofdstuk 8: De thoraxwand en ademhalingsspieren
1. Thoraxwand
De thoraxwand wordt gevormd door:
§ Oppervlakkige spieren
§ Borstkas (sternum, ribben, ribkraakbeen, thoracale wervels)
Onderaan is de thorax afgesloten door het diafragma
Boven de 1e rib is er een opening: apertura thoracis superior
1.1. Oppervlakkige spieren
Behorend tot het BL:
§ M. pectoralis major en minor
§ M. serratus anterior
§ M. subclavius
§ M. latissimus dorsi
Behorend tot de buikwand:
§ M. rectus abdominis
§ M. obliquus externus abdominis
Volgende gaan door de fascia clavipectoralis:
§ Nn. Pectorales
§ A. thoracoacromialis
§ V. cephalica
1
,Anatomie: ademhalingsstelsel AJ 2021-2022
1.2. Borstkas
= sternum, ribben, ribkraakbeenderen, thoracale wervels
7 bovenste ribben zijn verbonden met het sternum via hun ribkraakbeenderen
Rib 8, 9 en 10 zijn verbonden met het kraakbeen van rib 7 = valse ribben of costae spuriae
Rib 11 en 12 zweven aan hun voorzijde = costae fluctuantes
Ribkraakbeen 2 is verbonden met de angulus sterni/ angulus van Louis
§ Boven angulus sterni = mediastinum superius
§ Onder angulus sterni = mediastinum inferius
Ribben 1-10 vormen 2 synoviale gewrichten met de thoracale wervels:
§ Articulatio costovertebralis
§ Articulatio costotransversaria
Ribben 1, 11 en 12 articuleren maar met 1 wervel, de andere ribben articuleren met de fovea costalis
superior van hun eigen wervel en met de fovea costalis inferior van de wervel erboven
Gewrichtsbanden fixeren rib en laten 1 beweging toe: rotatie rond as van collum costae
§ Ribben lopen schuin à sternum zal stijgen of dalen (volume borstkas vergroot)
§ = costale of thoracale ademhalingstype
Er is slechts een kleine spierspanning nodig om de thorax te doen expanderen:
§ In rust oefenen de ligamenten van de articulatio costovertebralis en costotransversaria een
lichte kracht uit die de ribben omhoog trekt
1.3. Intercostaalruimten (tussenribruimten)
Zijn gesloten door mm. intercostales
Bestaat uit 3 lagen:
§ m. intercostalis externus
§ m. intercostalig internus
§ m. intercostalis intimus
2
,Anatomie: ademhalingsstelsel AJ 2021-2022
M. intercostalis externus
§ Vezelrichtig: mediaal boven naar lateraal onder
§ Reikt tot achteraan aan de wervels
§ Reikt tot vanvoor aan de costochondrale junctie
§ Loopt vanvoor verder als membrana intercostalis externa
Werking:
§ INADEMINGSSPIER
§ De ribben kunnen beschouwd worden als een hefbool
§ Het thoracale wervel uitiende is gefixeerd
§ Het sternale uiteinde is beweegbaar
§ De aangrijpingspunten van de bovenste en onderste m. intercostalis externus liggen niet
tegenover elkaar (bovenste ligt meer naar ventraal)
§ Hierdoor kan sternale uiteinde naar omhoog getrokken worden à thoraxvolume vergroot
M. intercostalis internus
§ Vezelrichting: lateraal boven naar mediaal onder
§ Reikt vooraan tot sternum
§ Reikt achteraan tot angulus costae
§ Loopt vanachter verder als membrana intercostalis interna
Werking:
§ UITADEMINGSSPIER
§ Trekt ribben naar beneden (zelfde principe als m. intercostalis externus)
§ Het ventrale deel van deze spier noemt ook: parasternale intercostalis
M. intercostalis intimus
§ Vezelrichting: lateraal boven naar mediaal onder
§ Reikt meer dorsaal dan internus, minder ventraal dan externu
Werking:
§ UITADEMINGSSPIER
3
, Anatomie: ademhalingsstelsel AJ 2021-2022
Innervatie en bloedvoorziening:
Vasculonerveuze elementen lopen tussen de m. intercostalis internus en intimus
V. intercostalis
§ Mondt rechts uit in v. azygos en links in v. hemiazygos
§ V. intercostalis posterior loopt aan binnenzijde van de rib in de sulcus costae
A. intercostalis posterior
§ Ontstaat uit aorta
§ Anastomoseert met de a. intercostalis anterior (uit a. thoracica interna)
Nn. intercostales
§ Ontspringen uit ventrale takken van thoracale spinale zenuwen
§ Lopen caudaal van de rib
Topografie van intercostaalruimten is belangrijk à pleurapunctie
§ Paravertebraal boven de rib in intercostaal 8 of 9
§ Onder de rib is te gevaarlijk voor beschadiging van vasculonerveuze elementen
De bovenste 2 aa. intercostales
posteriores ontspringen niet uit aorta
maar uit de a. intercostalis suprema uit
de truncus costocervicalis
Aan de binnenzide van de m. intercostalis
intimus loopt de fascia endothoracica
Bloedvaten en zenuwen geven ook takken af: rami spinales
§ Langs foramen intervertebrale naar het ruggenmerg
De oppervlakkige takken van de a. en v. intercostalis 2-6 verzorgen de borstklier (rami mammarii)
4
