Groepsdynamica
Deel 1: Groepen en teams
1. Groepen en teams
1.1Wat is een groep?
1.2Wat is een team?
1.3Wat zijn veerkrachtige teams?
1.4Wat is groepsdynamica?
2. De ontwikkelingsfases van Tuckman
2.1Bespreking van het model
2.2Inzichten en inspiratie voor de groeps – en teambegeleider
2.3Een kijk naar het model vanuit de oplossingsgerichte visie
,Deel 1: Groepen en teams
1. Groepen en teams
1.1Wat is een groep?
- Groepen vindt men overal
- Groep heeft invloed op individu
- Invloed van groep kan + of – zijn
- Groep heeft hoge cohesie als er een goede teamgeest is of een sterk wij gevoel heerst
Iedereen behoort op elk moment in zijn leven tot verschillende groepen -> gedurende leven veranderen groepen
waartoe je behoort
Definitie Johnson en Johnson -> concludeerden in onderzoek dat sociale wetenschappers verscheidene definities
gebruiken. Door accenten van die definities bij elkaar te voegen, krijg je essentiële kenmerken om v/e groep te
kunnen spreken.
De kenmerken van een groep:
- Een doel
o Een groep is een verzameling mensen die gezamenlijk een bepaald doel willen bereiken.
o Mensen worden lid van groep -> meer kans maken om doel te bereiken dan als individu.
- Een onderlinge afhankelijkheid
o Een groep is een verzameling individuen die op een bepaalde manier van elkaar afhankelijk zijn.
o Als er een bepaalde gebeurtenis plaatsvindt, beïnvloedt die niet alleen een individu -> maar hele
groep.
- Interactie
o Groep is verzameling individuen die direct contact met elkaar onderhouden.
o Accent: interactie tussen groepsleden.
- Een sociale eenheid
o Een groep is een sociale eenheid die bestaat uit twee of meer personen die zichzelf als lid v/e groep
beschouwen.
o Pas spreken van groep als die personen zichzelf als deel v/d groep zien.
- Wederzijdse beïnvloeding
o Een groep een verzameling individuen die elkaar beïnvloeden.
o Zonder wederzijdse beïnvloeding -> niet van groep spreken.
- Normen en rollen
o Een groep is een verzameling van individuen van wie de interacties door regels, normen en waarden
bepaald worden.
o Rollen & normen -> schriftelijk of mondeling vastgelegd worden.
Indien al deze criteria voldaan is = groep
- Die groep duidelijk een aantal regels die bepalen welk gedrag goed/ fout gewenst/ ongewenst is.
- Groep geeft aan welk gedrag normaal of abnormaal gevonden wordt.
- Groepsnormen zijn gedragsregels die voor ieder individu in de groep gelden.
- Overtreding van groepsnormen -> opgemerkt en al dan niet afgekeurd.
- Normen vergemakkelijken het samenwerken en omgang met elkaar in groep.
- Iedereen weet wat er van hen verwacht wordt.
- Groepen oefenen een actieve druk op de leden om zich te conformeren aan de groepsnormen.
- Conformiteit is de mate waarin groepsleden zich aanpassen aan de geldende groepsnormen.
- Uniformiteit in een groep verwijst naar het met elkaar in overeenstemming zijn, de eenheid/ samenhang.
,Voorbeelden
Festivalgangers/ mensen die wachten op de tram is dat een groep? (niet vragen wat is definitie groep, maar
toepassen is dit groep en argumenteer)
- Kunnen reageren op elkaar
- Verschillende individuen op zelfde plek op dezelfde plaats
- Geen eenheid of bepaalde overeenkomst
Hooligans en reuzegom = groep
- Gemeenschappelijk doel
1.2Wat is een team?
Kozlowski & Ilgen omschrijven teams als 2 of meer individuen waartussen er sociale interacties is en die een of meer
gemeenschappelijke doelen hebben.
- Personen zijn afhankelijk van elkaar en hebben ieder een toegewezen specifieke rol/ functie.
Het grote verschil tussen “zomaar” een groep mensen een team:
- Is dat een team heeft geleerd zich te “verbinden”: samen te werken aan een bepaald doel. Besef dat wnr ze
samen werken ze in staat zijn een groter doel te bereiken dan ieders individuele kracht.
- Gezamenlijk doel bindt & verbindt.
Een groep wordt een team als:
- Het teambelang voorgaat op het eigenbelang
- Er cohesie is
- Iedereen bijdraagt aan het gezamenlijk doel
- Er een goede samenwerking is
- Iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt
- Iedereen elkaar waardeert
- De communicatie op een goede manier verloopt
- Successen een gezamenlijk resultaat zijn
Jef Stevens beschreef een team in de non – profit – sector als volgt:
- Een team bestaat uit twee of meer leden die in onderlinge afhankelijkheid en door onderlinge overleg de uit
te voeren taken verdelen en coördineren, met het oog op of in functie v/e gezamenlijk doel, binnen een
breder organisatorisch verband.
- Twee of meer leden met onderlinge afhankelijkheid
o Een team bestaat uit verschillende teamleden (2 of meer)
o Een team functioneert altijd in een ruimer werkverband
o Teamleden zijn op elkaar aangewezen om hun taak te kunnen uitvoeren -> hun individuele
mogelijkheden te boven gaat
- Een taak vervullen
o Teamleden -> taakafhankelijk van elkaar
o Taakafhankelijkheid is mate waarin teamlid info, materialen en ondersteuning nodig heeft &
daarvoor afhankelijk is van andere teamleden om zijn werk effectief te kunnen uitvoeren.
o Wnr taakafhankelijkheid groot is, teamleden elkaar in grote mate nodig.
- Een gezamenlijk doel
o Je werkt als team aan gezamenlijk doel/ eindresultaat.
o Die samenwerking vergroot het vertrouwen & verbetert de sfeer binnen het team wnr het team
dichter bij zijn doel komt.
, o Gezamenlijk doel brengt team dicht bij elkaar.
o Leden houden elkaar scherp om op efficiënte en effectieve wijze het doel te bereiken.
- Het organisatorische verband
o Een team maakt meestal deel uit v/e breder verband.
o Een team functioneert altijd binnen de visie & missie v/d organisatie, regelgeving en procedures.
o Team en organisaties beïnvloeden elkaar wederzijds.
o Elk team heeft een eigen gezicht omdat het een eigen doel nastreeft, maar dat eigen gezicht en dat
eigen doel moeten afgestemd kunnen worden op eigen gezicht v/d organisatie en op haar globale
doelstellingen.
- Een team heeft gedeelde waarden & normen
o Gemeenschappelijke waarden en normen zorgen v/e zekere gelijkheid in opvattingen, doelstellingen
en gedragingen die het mogelijk maken om beslissingen te nemen vanuit wederzijds begrip.
Een gezin is geen team!
1.3Wat zijn veerkrachtige teams? N.K
1.4Wat is groepsdynamica? N.K
Deel 1: Groepen en teams
1. Groepen en teams
1.1Wat is een groep?
1.2Wat is een team?
1.3Wat zijn veerkrachtige teams?
1.4Wat is groepsdynamica?
2. De ontwikkelingsfases van Tuckman
2.1Bespreking van het model
2.2Inzichten en inspiratie voor de groeps – en teambegeleider
2.3Een kijk naar het model vanuit de oplossingsgerichte visie
,Deel 1: Groepen en teams
1. Groepen en teams
1.1Wat is een groep?
- Groepen vindt men overal
- Groep heeft invloed op individu
- Invloed van groep kan + of – zijn
- Groep heeft hoge cohesie als er een goede teamgeest is of een sterk wij gevoel heerst
Iedereen behoort op elk moment in zijn leven tot verschillende groepen -> gedurende leven veranderen groepen
waartoe je behoort
Definitie Johnson en Johnson -> concludeerden in onderzoek dat sociale wetenschappers verscheidene definities
gebruiken. Door accenten van die definities bij elkaar te voegen, krijg je essentiële kenmerken om v/e groep te
kunnen spreken.
De kenmerken van een groep:
- Een doel
o Een groep is een verzameling mensen die gezamenlijk een bepaald doel willen bereiken.
o Mensen worden lid van groep -> meer kans maken om doel te bereiken dan als individu.
- Een onderlinge afhankelijkheid
o Een groep is een verzameling individuen die op een bepaalde manier van elkaar afhankelijk zijn.
o Als er een bepaalde gebeurtenis plaatsvindt, beïnvloedt die niet alleen een individu -> maar hele
groep.
- Interactie
o Groep is verzameling individuen die direct contact met elkaar onderhouden.
o Accent: interactie tussen groepsleden.
- Een sociale eenheid
o Een groep is een sociale eenheid die bestaat uit twee of meer personen die zichzelf als lid v/e groep
beschouwen.
o Pas spreken van groep als die personen zichzelf als deel v/d groep zien.
- Wederzijdse beïnvloeding
o Een groep een verzameling individuen die elkaar beïnvloeden.
o Zonder wederzijdse beïnvloeding -> niet van groep spreken.
- Normen en rollen
o Een groep is een verzameling van individuen van wie de interacties door regels, normen en waarden
bepaald worden.
o Rollen & normen -> schriftelijk of mondeling vastgelegd worden.
Indien al deze criteria voldaan is = groep
- Die groep duidelijk een aantal regels die bepalen welk gedrag goed/ fout gewenst/ ongewenst is.
- Groep geeft aan welk gedrag normaal of abnormaal gevonden wordt.
- Groepsnormen zijn gedragsregels die voor ieder individu in de groep gelden.
- Overtreding van groepsnormen -> opgemerkt en al dan niet afgekeurd.
- Normen vergemakkelijken het samenwerken en omgang met elkaar in groep.
- Iedereen weet wat er van hen verwacht wordt.
- Groepen oefenen een actieve druk op de leden om zich te conformeren aan de groepsnormen.
- Conformiteit is de mate waarin groepsleden zich aanpassen aan de geldende groepsnormen.
- Uniformiteit in een groep verwijst naar het met elkaar in overeenstemming zijn, de eenheid/ samenhang.
,Voorbeelden
Festivalgangers/ mensen die wachten op de tram is dat een groep? (niet vragen wat is definitie groep, maar
toepassen is dit groep en argumenteer)
- Kunnen reageren op elkaar
- Verschillende individuen op zelfde plek op dezelfde plaats
- Geen eenheid of bepaalde overeenkomst
Hooligans en reuzegom = groep
- Gemeenschappelijk doel
1.2Wat is een team?
Kozlowski & Ilgen omschrijven teams als 2 of meer individuen waartussen er sociale interacties is en die een of meer
gemeenschappelijke doelen hebben.
- Personen zijn afhankelijk van elkaar en hebben ieder een toegewezen specifieke rol/ functie.
Het grote verschil tussen “zomaar” een groep mensen een team:
- Is dat een team heeft geleerd zich te “verbinden”: samen te werken aan een bepaald doel. Besef dat wnr ze
samen werken ze in staat zijn een groter doel te bereiken dan ieders individuele kracht.
- Gezamenlijk doel bindt & verbindt.
Een groep wordt een team als:
- Het teambelang voorgaat op het eigenbelang
- Er cohesie is
- Iedereen bijdraagt aan het gezamenlijk doel
- Er een goede samenwerking is
- Iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt
- Iedereen elkaar waardeert
- De communicatie op een goede manier verloopt
- Successen een gezamenlijk resultaat zijn
Jef Stevens beschreef een team in de non – profit – sector als volgt:
- Een team bestaat uit twee of meer leden die in onderlinge afhankelijkheid en door onderlinge overleg de uit
te voeren taken verdelen en coördineren, met het oog op of in functie v/e gezamenlijk doel, binnen een
breder organisatorisch verband.
- Twee of meer leden met onderlinge afhankelijkheid
o Een team bestaat uit verschillende teamleden (2 of meer)
o Een team functioneert altijd in een ruimer werkverband
o Teamleden zijn op elkaar aangewezen om hun taak te kunnen uitvoeren -> hun individuele
mogelijkheden te boven gaat
- Een taak vervullen
o Teamleden -> taakafhankelijk van elkaar
o Taakafhankelijkheid is mate waarin teamlid info, materialen en ondersteuning nodig heeft &
daarvoor afhankelijk is van andere teamleden om zijn werk effectief te kunnen uitvoeren.
o Wnr taakafhankelijkheid groot is, teamleden elkaar in grote mate nodig.
- Een gezamenlijk doel
o Je werkt als team aan gezamenlijk doel/ eindresultaat.
o Die samenwerking vergroot het vertrouwen & verbetert de sfeer binnen het team wnr het team
dichter bij zijn doel komt.
, o Gezamenlijk doel brengt team dicht bij elkaar.
o Leden houden elkaar scherp om op efficiënte en effectieve wijze het doel te bereiken.
- Het organisatorische verband
o Een team maakt meestal deel uit v/e breder verband.
o Een team functioneert altijd binnen de visie & missie v/d organisatie, regelgeving en procedures.
o Team en organisaties beïnvloeden elkaar wederzijds.
o Elk team heeft een eigen gezicht omdat het een eigen doel nastreeft, maar dat eigen gezicht en dat
eigen doel moeten afgestemd kunnen worden op eigen gezicht v/d organisatie en op haar globale
doelstellingen.
- Een team heeft gedeelde waarden & normen
o Gemeenschappelijke waarden en normen zorgen v/e zekere gelijkheid in opvattingen, doelstellingen
en gedragingen die het mogelijk maken om beslissingen te nemen vanuit wederzijds begrip.
Een gezin is geen team!
1.3Wat zijn veerkrachtige teams? N.K
1.4Wat is groepsdynamica? N.K
