Neurologie: studiepunten
LES 1: INTRODUCTIE ANATOMIE
STRUCTUUR VH ZENUWSTELSEL
Neurologische aandoeningen kunnen alle delen van het zenuwtelsel met al hun specifieke
functies aantasten
Zenuwstelsel:
• Centraal ZS: hersenen en ruggenmerg/medulla spinalis
• Perifeer ZS: Ganglia en perifere zenuwen
• Hersenen: grote hersenen (cerebrum), kleine hersenen (cerebellum), tussenhersenen
(diencefalon) basale kernen, hersenstam (mesencefalon, pons, medulla oblongata)
Blauw: frontale kwab
roze: pariëtale kwab
paars: occipitale kwab
groen: temporale kwab
Hersenen van onderuit:
blauw: frontaal
groen: temporaal
geel: reuk zenuw (=bulbus olfactorius, loopt over in de
nervus olfactorius)
,RUGGENMERG
= verlengde vh verlengde merg vd medulla oblogata en bestaat uit
ruggenmergsegmenten.
• Ruggenmergsegmenten:
o Geven zenuwwortels die dan de spieren gaan enerveren
en die ook info uit het lichaam ontvangen (=gevoelsinfo)
• motoren banen: tractus corticospinalis
• Sensibele banen: spinothalamicus en achterstrengen
• autonome en reflexbanen
Dwarsdoorsnede vh ruggenmerg waar zenuwwortels
uittreden
Als we een dwarsdoorsnede nemen zien we:
• grijze stof met daaromheen de zenuwvezels (= witte stof vh ruggenmerg)
• ruggenmerg is goed beschermt door de hersenvliezen
Als we vanbuiten naar binnen zien:
• dura mater (= harde hersenvlies)
• arachnoïdea
• Pia mater
Info uit het lichaam komt binnen via de achterstrengen (=dorsale ganglia) → geven uitlopers
die dan inkomen in het ruggenmerg en vooraan uitlopers uit de … (= motoren vezels die de
spieren enerveren)
1
,Dosale ganglia die uitlopers geven en zich in
verbinding stellen met cellen in het ruggenmerg.
Vanuit het ruggenmerg gaan er ventrale wortels
vetrekken om de (on)willekeurige mottoriek te
verzekeren
• Somatotopie:
o Het ruggenmerg is mooi georganiseerd naar functie
2 soorten gevoel:
• Vitaal gevoel/sensibiliteit (pijn, temperatuur en diepe
tastzin)
o Wordt voorzien door de spinothalamische
tractus
• gnostische sensibiliteit (vibratie zin, discriminatie, fijne
tast)
o wordt verzorgd door de achterstrengen (=
kolommen van Goll & Burdach)
Motoriek wordt voorzien door de tractus corticospinalis
BLOEDVOORZIENING UIT HET RUGGENMERG
= taken vd vertebralia en de aorta die afgeven worden.
Bloedvoorziening vd hersenstam (zie foto):
• Wordt bevloeid door 2 arteria verterablis die
samenkomen tot een arteria basilaris
o Voor ze tot basilairis samenkomen, geven ze de PICA (= posterior inferior
cerrebellar artery) af → betrokken bij het Wallenberg syndroom (komt nog ter
sprake maar wordt een examenvraag!!)
o Geeft ook aanleiding tot de AICA (anterior inferior cerrebellar inferior):
voorziet de kleine hersenen van bloed samen met de superior cerrebellar
artery
• Arteria basilaris spiltst zich dan in 2 posterior cerrebellar artery
o Gaan de occipitale kwab en achterste gedeelte van thalamus van bloed
voorzien
• Er is nu een mooie verbinding tussen het vertebrale basilaire systeem met het
anterieur systeem via de POCA (= posterior communicating antery)
o POCA is een onderdeel van de ciruclus van Willis
▪ Er is ook een anterieure circulatie die wordt gevormd door de carotis
interna die verder loopt als de atreria cerebri media, geeft aftakking
als de anterior cereral artery → beide worden verbonden door de
ACOA(= anterior communicating artery)
2
, ▪ Complete cirkel van Willis waarbij we vanvoor beide Arteria Cerebri
anterieur verbonden zijn door de ACOA en de verbinding met de
atreria cerebri media en de posterior cerebri artery wordt verzorgd
door de POCA
Het ruggenmerg krijgt vanuit de vertebrale arteria bloed.
Er worden aftakkingen gegeven (intercostale ateria en
lumbale arteria geven dit af)
Radicualire arteriën, vanuit segmentale arteriën spiltsen
in anterior en posterior radiculaire arteriën langsheen
ventrale en dorsale wortels om het ruggenmerg te
bereiken.
Voornaamste bloedvoorziening thv thoracale, lumbale
en sacrale segmenten.
Grootste RA is de arterie van Adamkiewicz, lumbaal
• Zoals reeds gezien hebben we 2 sensibel systemen:
o Vitale: tr. Spinothalamicus
▪ Kruisende banen dat we zien op het niveau vh ruggenmerg.
• Dwz dat het gevoel vd linkerkant vh lichaam eigenlijk rechts in
de hersenen terecht komt om uiteindelijk via de thalamus te
projecteren op te somatosensorische cortex in de pariëtale
kwab
3
LES 1: INTRODUCTIE ANATOMIE
STRUCTUUR VH ZENUWSTELSEL
Neurologische aandoeningen kunnen alle delen van het zenuwtelsel met al hun specifieke
functies aantasten
Zenuwstelsel:
• Centraal ZS: hersenen en ruggenmerg/medulla spinalis
• Perifeer ZS: Ganglia en perifere zenuwen
• Hersenen: grote hersenen (cerebrum), kleine hersenen (cerebellum), tussenhersenen
(diencefalon) basale kernen, hersenstam (mesencefalon, pons, medulla oblongata)
Blauw: frontale kwab
roze: pariëtale kwab
paars: occipitale kwab
groen: temporale kwab
Hersenen van onderuit:
blauw: frontaal
groen: temporaal
geel: reuk zenuw (=bulbus olfactorius, loopt over in de
nervus olfactorius)
,RUGGENMERG
= verlengde vh verlengde merg vd medulla oblogata en bestaat uit
ruggenmergsegmenten.
• Ruggenmergsegmenten:
o Geven zenuwwortels die dan de spieren gaan enerveren
en die ook info uit het lichaam ontvangen (=gevoelsinfo)
• motoren banen: tractus corticospinalis
• Sensibele banen: spinothalamicus en achterstrengen
• autonome en reflexbanen
Dwarsdoorsnede vh ruggenmerg waar zenuwwortels
uittreden
Als we een dwarsdoorsnede nemen zien we:
• grijze stof met daaromheen de zenuwvezels (= witte stof vh ruggenmerg)
• ruggenmerg is goed beschermt door de hersenvliezen
Als we vanbuiten naar binnen zien:
• dura mater (= harde hersenvlies)
• arachnoïdea
• Pia mater
Info uit het lichaam komt binnen via de achterstrengen (=dorsale ganglia) → geven uitlopers
die dan inkomen in het ruggenmerg en vooraan uitlopers uit de … (= motoren vezels die de
spieren enerveren)
1
,Dosale ganglia die uitlopers geven en zich in
verbinding stellen met cellen in het ruggenmerg.
Vanuit het ruggenmerg gaan er ventrale wortels
vetrekken om de (on)willekeurige mottoriek te
verzekeren
• Somatotopie:
o Het ruggenmerg is mooi georganiseerd naar functie
2 soorten gevoel:
• Vitaal gevoel/sensibiliteit (pijn, temperatuur en diepe
tastzin)
o Wordt voorzien door de spinothalamische
tractus
• gnostische sensibiliteit (vibratie zin, discriminatie, fijne
tast)
o wordt verzorgd door de achterstrengen (=
kolommen van Goll & Burdach)
Motoriek wordt voorzien door de tractus corticospinalis
BLOEDVOORZIENING UIT HET RUGGENMERG
= taken vd vertebralia en de aorta die afgeven worden.
Bloedvoorziening vd hersenstam (zie foto):
• Wordt bevloeid door 2 arteria verterablis die
samenkomen tot een arteria basilaris
o Voor ze tot basilairis samenkomen, geven ze de PICA (= posterior inferior
cerrebellar artery) af → betrokken bij het Wallenberg syndroom (komt nog ter
sprake maar wordt een examenvraag!!)
o Geeft ook aanleiding tot de AICA (anterior inferior cerrebellar inferior):
voorziet de kleine hersenen van bloed samen met de superior cerrebellar
artery
• Arteria basilaris spiltst zich dan in 2 posterior cerrebellar artery
o Gaan de occipitale kwab en achterste gedeelte van thalamus van bloed
voorzien
• Er is nu een mooie verbinding tussen het vertebrale basilaire systeem met het
anterieur systeem via de POCA (= posterior communicating antery)
o POCA is een onderdeel van de ciruclus van Willis
▪ Er is ook een anterieure circulatie die wordt gevormd door de carotis
interna die verder loopt als de atreria cerebri media, geeft aftakking
als de anterior cereral artery → beide worden verbonden door de
ACOA(= anterior communicating artery)
2
, ▪ Complete cirkel van Willis waarbij we vanvoor beide Arteria Cerebri
anterieur verbonden zijn door de ACOA en de verbinding met de
atreria cerebri media en de posterior cerebri artery wordt verzorgd
door de POCA
Het ruggenmerg krijgt vanuit de vertebrale arteria bloed.
Er worden aftakkingen gegeven (intercostale ateria en
lumbale arteria geven dit af)
Radicualire arteriën, vanuit segmentale arteriën spiltsen
in anterior en posterior radiculaire arteriën langsheen
ventrale en dorsale wortels om het ruggenmerg te
bereiken.
Voornaamste bloedvoorziening thv thoracale, lumbale
en sacrale segmenten.
Grootste RA is de arterie van Adamkiewicz, lumbaal
• Zoals reeds gezien hebben we 2 sensibel systemen:
o Vitale: tr. Spinothalamicus
▪ Kruisende banen dat we zien op het niveau vh ruggenmerg.
• Dwz dat het gevoel vd linkerkant vh lichaam eigenlijk rechts in
de hersenen terecht komt om uiteindelijk via de thalamus te
projecteren op te somatosensorische cortex in de pariëtale
kwab
3
