CONTRACTENREC
HT
1
,2
, HERHALING VAN ALGEMENE PRINCIPES
H1: INLEIDING
- recht is geheel van gedragsregels
o aansprakelijkheid tov anderen
o vaak abstracte regels (art. 1382 – 1383 BW)
- rechtsregels worden opgelegd door gezag vd gemeenschap
o bv. morele, religieuze, sportieve… gedragsregels
- met als doel ordening vd maatschappij
o zodat iedereen kan samenleven
- worden gehandhaafd door maatschappelijk gezag
o uitvoerende macht moet rechtsregels uitvoeren, rechterlijke macht moet
overtredingen sanctioneren
H2: PUBLIEK RECHT
- rechtsregels die verhouding tss overheid en burgers bepalen
- bv. grondwettelijk recht, administratief recht, strafrecht, sociaal zekerheidsrecht,
fiscaal recht…
2.1 KENMERKEN VD BELGISCHE STAAT
- België is een rechtsstaat
o wetgeving bepaald wat wij wel en niet mogen doen, recht primeert
o regels worden ook gerespecteerd door overheid, burgers hebben rechten
- België is een democratie
o burgers mogen mee participeren aan beleid vh land, hebben stemrecht
- scheiding der machten
o wetgevend: maakt wetten
o uitvoerend: voert wetten uit
o rechterlijk: sanctioneert niet-naleving van wetten
- België is een federale staat
o soevereiniteit tss geheel (federatie) en deelgebieden (deelstaten)
o nvt voor rechterlijke macht
- België is een monarchie
o Koningschap is erfelijk volgens eerstgeboorterecht
o Koning heeft zeggenschap over federale materie (bv. defensie, justitie,
belastingen…)
2.2 INDELING VH GRONDGEBIED
- federale staat België: gewesten, gemeenschappen, provincies en gemeenten
3
,2.3 BEGRIPPEN
GRONDWETTELIJK RECHT EN ADMINISTRATIEF RECHT
- grondwettelijk hof
o grondwettelijk recht of staatsrecht
o regelt fundamentele rechtsbescherming van burgers (bv. vrije
meningsuiting, onderwijs…)
o kan wetgeving schorsen of vernietigen (bv. bij discriminatie)
- administratief recht
o administratie is nodig om ervoor te zorgen dat wetgeving wordt toegepast
o hoogste in rang is minister
o als administratie beslissing neemt, is motivering noodzakelijk
bv. wanneer sollicitant met minder ervaring wordt aangenomen
u kunt zich verdedigen tegen deze beslissing als administratie u
benadeelt
beroep aantekenen waar wet het zegt (georganiseerd beroep)
o bv. student volgt regels op campus niet en krijgt
tuchtprocedure
indien niet mogelijk bij raad van state
o raad van state is hoogste administratieve rechtscollege in
België
o afdeling bestuursrechtspraak
o bv. huis verkopen met bouwovertreding
STRAFRECHT EN STRAFPROCESRECHT
- iets is pas verboden als het uitdrukkelijk bij wet is vastgelegd
- strafrecht
o bepaalt welke handelingen strafbaar zijn + welke straffen worden
toegepast
o terug te vinden in strafwetboek en bijzondere wetten
o misdrijf = handeling die volgens strafrecht niet mag
overtreding (bv. openbaar dronkenschap, geluidsoverlast…)
wanbedrijf (bv. slagen en verwoningen, dronken rijden, diefstal…)
misdaad (bv. moord, doodslag…)
o als je een straf krijgt staat dit in het strafregister
o straffen kunnen verhoogd worden bij herhaling vd feiten
o alternatieve straffen (werkstraf) of straf met uitstel (niet effectief doen)
mogelijk
o straf met opschorting (schuldig voor feiten, maar geen straf als je dezelfde
feiten niet opnieuw doet binnen bepaalde termijn + niet op strafregister)
o strafrecht erg belangrijk voor VGM om klanten goed advies te geven
- vervolging via strafprocesrecht
o procureur des konings en onderzoeksrechter
hebben beide afzonderlijke functie
4
, procureur des konings: moet ervoor zorgen dat
strafwetgeving gevolgd wordt en dat de persoon bij
overtreding voor de rechtbank komt, geeft geen straf
onderzoeksrechter: rechter die onderzoek voert naar degene
die misdrijf heeft gepleegd
o politie stelt PV op en verstuurt dit naar Procureur des Konings
PdK beslist:
seponeren (niet ernstig genoeg voor rechtbank)
dader vervolgen (onderzoek door politie, evt 48h vasthouden)
onderzoeksrechter vorderen (zal onderzoek voeren, evt langer
vasthouden, telefoontap, huiszoeking)
onafhankelijke rechter zal oordelen over misdrijf obv
onderzoeksdossier
rechtbank (luistert naar argumenten van partijen, eenmaal
uitspraak kan men niet meer vervolgd worden voor dezelfde
feiten)
politierechtbank (alle feiten in het verkeer, beroep mogelijk bij
vrederechter)
correctionele rechtbank
Hof van Assisen
FISCAAL RECHT
- wijze waarop overheid financiële middelen verwerft tot financiering van haar
werking
o directe belastingen
worden periodiek geheven
bv. personenbelasting, vennootschapsbelasting…
o indirecte belastingen
worden op toevallige materiële feiten of rechtshandelingen geheven
bv. BTW, registratierechten, accijnzen, gemeentelijke belastingen…
SOCIAAL ZEKERHEIDSRECHT
- burgers beschermen tegen risico’s vh leven
- sociaal statuut voor zelfstandigen, werknemers en ambtenaren
- moeten allen bijdragen aan sociale zekerheid
H3: PRIVAAT RECHT
- rechtsregels die verhouding tss burgers onderling bepalen
- bv. burgerlijk recht, economisch recht (deels publiekrecht), arbeidsrecht…
5
, DEEL 1: INLEIDING
H1: ALGEMENE INLEIDING
- verbintenissenrecht komt in het dagelijkse leven voor
H2: SITUERING EN VINDPLAATS VH VERBINTENISSENRECHT
2.1 SITUERING IN HET RECHT
- indeling rechtstakken
o publiekrecht = regels die betrekking hebben op verhouding tss overheid en
burgers
o privaatrecht = regels die betrekking hebben op verhouding tss
particulieren onderling of met rechtspersoon (verbintenissenrecht)
- verbintenissenrecht hangt nauw samen met ondernemingsrecht
- herhaling zakenrecht:
o verschil tss wettelijk stelsel, gemeenschap of scheiding van goederen +
feitelijk of wettelijk samenwonen
o opstalrecht = recht om te bouwen op andermans ORG, geen recht van
natrekking
o erfdienstbaarheid = last op ORG ten voordele van onder ORG (bv. oprit
buur mogen gebruiken)
eeuwigdurend, ook bij verkoop (kunnen bewijzen dat het geen nut
meer heeft)
o men mag zijn eigendomsrecht uitoefenen, maar niemand ermee schaden
o terug te vinden in BW
o persoonlijk recht kan op elk moment stoppen, zakelijk recht niet
6
HT
1
,2
, HERHALING VAN ALGEMENE PRINCIPES
H1: INLEIDING
- recht is geheel van gedragsregels
o aansprakelijkheid tov anderen
o vaak abstracte regels (art. 1382 – 1383 BW)
- rechtsregels worden opgelegd door gezag vd gemeenschap
o bv. morele, religieuze, sportieve… gedragsregels
- met als doel ordening vd maatschappij
o zodat iedereen kan samenleven
- worden gehandhaafd door maatschappelijk gezag
o uitvoerende macht moet rechtsregels uitvoeren, rechterlijke macht moet
overtredingen sanctioneren
H2: PUBLIEK RECHT
- rechtsregels die verhouding tss overheid en burgers bepalen
- bv. grondwettelijk recht, administratief recht, strafrecht, sociaal zekerheidsrecht,
fiscaal recht…
2.1 KENMERKEN VD BELGISCHE STAAT
- België is een rechtsstaat
o wetgeving bepaald wat wij wel en niet mogen doen, recht primeert
o regels worden ook gerespecteerd door overheid, burgers hebben rechten
- België is een democratie
o burgers mogen mee participeren aan beleid vh land, hebben stemrecht
- scheiding der machten
o wetgevend: maakt wetten
o uitvoerend: voert wetten uit
o rechterlijk: sanctioneert niet-naleving van wetten
- België is een federale staat
o soevereiniteit tss geheel (federatie) en deelgebieden (deelstaten)
o nvt voor rechterlijke macht
- België is een monarchie
o Koningschap is erfelijk volgens eerstgeboorterecht
o Koning heeft zeggenschap over federale materie (bv. defensie, justitie,
belastingen…)
2.2 INDELING VH GRONDGEBIED
- federale staat België: gewesten, gemeenschappen, provincies en gemeenten
3
,2.3 BEGRIPPEN
GRONDWETTELIJK RECHT EN ADMINISTRATIEF RECHT
- grondwettelijk hof
o grondwettelijk recht of staatsrecht
o regelt fundamentele rechtsbescherming van burgers (bv. vrije
meningsuiting, onderwijs…)
o kan wetgeving schorsen of vernietigen (bv. bij discriminatie)
- administratief recht
o administratie is nodig om ervoor te zorgen dat wetgeving wordt toegepast
o hoogste in rang is minister
o als administratie beslissing neemt, is motivering noodzakelijk
bv. wanneer sollicitant met minder ervaring wordt aangenomen
u kunt zich verdedigen tegen deze beslissing als administratie u
benadeelt
beroep aantekenen waar wet het zegt (georganiseerd beroep)
o bv. student volgt regels op campus niet en krijgt
tuchtprocedure
indien niet mogelijk bij raad van state
o raad van state is hoogste administratieve rechtscollege in
België
o afdeling bestuursrechtspraak
o bv. huis verkopen met bouwovertreding
STRAFRECHT EN STRAFPROCESRECHT
- iets is pas verboden als het uitdrukkelijk bij wet is vastgelegd
- strafrecht
o bepaalt welke handelingen strafbaar zijn + welke straffen worden
toegepast
o terug te vinden in strafwetboek en bijzondere wetten
o misdrijf = handeling die volgens strafrecht niet mag
overtreding (bv. openbaar dronkenschap, geluidsoverlast…)
wanbedrijf (bv. slagen en verwoningen, dronken rijden, diefstal…)
misdaad (bv. moord, doodslag…)
o als je een straf krijgt staat dit in het strafregister
o straffen kunnen verhoogd worden bij herhaling vd feiten
o alternatieve straffen (werkstraf) of straf met uitstel (niet effectief doen)
mogelijk
o straf met opschorting (schuldig voor feiten, maar geen straf als je dezelfde
feiten niet opnieuw doet binnen bepaalde termijn + niet op strafregister)
o strafrecht erg belangrijk voor VGM om klanten goed advies te geven
- vervolging via strafprocesrecht
o procureur des konings en onderzoeksrechter
hebben beide afzonderlijke functie
4
, procureur des konings: moet ervoor zorgen dat
strafwetgeving gevolgd wordt en dat de persoon bij
overtreding voor de rechtbank komt, geeft geen straf
onderzoeksrechter: rechter die onderzoek voert naar degene
die misdrijf heeft gepleegd
o politie stelt PV op en verstuurt dit naar Procureur des Konings
PdK beslist:
seponeren (niet ernstig genoeg voor rechtbank)
dader vervolgen (onderzoek door politie, evt 48h vasthouden)
onderzoeksrechter vorderen (zal onderzoek voeren, evt langer
vasthouden, telefoontap, huiszoeking)
onafhankelijke rechter zal oordelen over misdrijf obv
onderzoeksdossier
rechtbank (luistert naar argumenten van partijen, eenmaal
uitspraak kan men niet meer vervolgd worden voor dezelfde
feiten)
politierechtbank (alle feiten in het verkeer, beroep mogelijk bij
vrederechter)
correctionele rechtbank
Hof van Assisen
FISCAAL RECHT
- wijze waarop overheid financiële middelen verwerft tot financiering van haar
werking
o directe belastingen
worden periodiek geheven
bv. personenbelasting, vennootschapsbelasting…
o indirecte belastingen
worden op toevallige materiële feiten of rechtshandelingen geheven
bv. BTW, registratierechten, accijnzen, gemeentelijke belastingen…
SOCIAAL ZEKERHEIDSRECHT
- burgers beschermen tegen risico’s vh leven
- sociaal statuut voor zelfstandigen, werknemers en ambtenaren
- moeten allen bijdragen aan sociale zekerheid
H3: PRIVAAT RECHT
- rechtsregels die verhouding tss burgers onderling bepalen
- bv. burgerlijk recht, economisch recht (deels publiekrecht), arbeidsrecht…
5
, DEEL 1: INLEIDING
H1: ALGEMENE INLEIDING
- verbintenissenrecht komt in het dagelijkse leven voor
H2: SITUERING EN VINDPLAATS VH VERBINTENISSENRECHT
2.1 SITUERING IN HET RECHT
- indeling rechtstakken
o publiekrecht = regels die betrekking hebben op verhouding tss overheid en
burgers
o privaatrecht = regels die betrekking hebben op verhouding tss
particulieren onderling of met rechtspersoon (verbintenissenrecht)
- verbintenissenrecht hangt nauw samen met ondernemingsrecht
- herhaling zakenrecht:
o verschil tss wettelijk stelsel, gemeenschap of scheiding van goederen +
feitelijk of wettelijk samenwonen
o opstalrecht = recht om te bouwen op andermans ORG, geen recht van
natrekking
o erfdienstbaarheid = last op ORG ten voordele van onder ORG (bv. oprit
buur mogen gebruiken)
eeuwigdurend, ook bij verkoop (kunnen bewijzen dat het geen nut
meer heeft)
o men mag zijn eigendomsrecht uitoefenen, maar niemand ermee schaden
o terug te vinden in BW
o persoonlijk recht kan op elk moment stoppen, zakelijk recht niet
6